Naci KESKİN
Yeminli Mali Müşavir
ymmnacikeskin@hotmail.com
53 SERİ NUMARALI KDV SİRKÜLERİ
KAPSAMINDA İNTERNET ORTAMINDA GÖNDERİLECEK TABLOLAR, YAŞANAN SIKINTILAR VE ÇÖZÜM
ÖNERİLERİ
Tarih: 10.08.2010
7.01.2010 tarihinde yayınlan 53 seri numaralı KDV sirkülerinin uygulamaya
konulmasından bu yana 5 ayı aşan bir zaman geçmiştir. Sistem hakikaten modern ve
reform niteliğindedir. Çağdaş sistemin getirdiğim yenilikler konusunda diyecek
hiçbir şeyimiz yoktur. Maliye Bakanlığımızın özverili çalışmaları dolayısıyla
sunduğu bu imkanlar mükelleflere ve meslek mensuplarına rahatlama sağlamaktadır.
Buna karşın, KDV iadesi dosyası veya raporu hazırlamak teknik çalışmayı
gerektirdiği gibi uzun bir zaman sürecine ihtiyaç vardır. Bilhassa imalatçı olup
ta iade isteyen mükellefler açısından durum daha da zordur.
İnternet Vergi Dairesi sistemine konulan yüklenilen KDV listesi, indirilecek KDV
listesi,satış faturaları listesi öncelikle ihracat istisnası için tasarlanmış
olup, KDV Kanunun 13,14,15,29/2 fıkrası kapsamında alınacak iadeler için sadece
örnekler verilmiştir. Bu örneklerde tatmin edici değildir.
İhraç edilen veya yurt içinde KDV Kanunun‘un 8,9,13,14,29 maddeleri kapsamında
KDV istisna edilmiş mal ve hizmet tesliminin bünyesine giren malların tedarikçi
sıfatıyla alınması halinde bünyeye giren KDV’nin tespiti gayet kolaydır. Buna
karşın imal edilerek satılan malın bünyesine giren maliyetlerin tespiti teknik
hesaplamalar gerektirmektedir. Bilhassa yüklenilen KDV listesi sıkıntı
yaratmaktadır. Yaratmaya devam edecektir.
KDV iadesi risk analiz projesi, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı
belge düzenleme ve kullanma, Ba Bs forumlarının kontrolü, belge basım
bilgilerinin araştırılması, gümrük çıkış beyannamelerin de çıkış yapılan
malların miktar, kur bazında kontrol ve denetimi gibi bir dizi sistemde kayıtlı
veri ambarı bilgileri analizi için uygun olabilir. Ancak, imalat sektöründe
yüklenilen KDV yi “ FATURA ‘ya “ odaklandırmak pratik çözüm gibi görülse de
teknik alt yapı buna uygun değildir.
İmal edilecek malın bünyesine girecek sarf malzemeleri imalat reçetelerinde
belirtilir. Bu reçetelere göre paralandırılır. Maliyet muhasebesi kurallarından
yararlanılarak, muhasebe sistemi genel tebliğinde belirtilen hesaplar yardımı
ile muhasebeleştirilir. İşletmenin tercihine göre de ortalama maliyet,ağırlıklı
ortalama maliyet, lifo, fifo yöntemlerinin biri kullanılarak giren sarf
malzemelerinin birim maliyet fiyatları tespit edilir.İmal edilen malın bünyesine
KDV harcamalar girdiği gibi KDV siz maliyetlerde girmektedir. Bu kuralları bir
kenara bırakarak yüklenilen KDV listelerinin yanlarına ilgili faturanın
(E-beyanname kodu olan ) 301-302-308-406-413 gibi kodlardan birini yazılması işi
çözecek mi? Akla şu sorular geliyor.
Ayni faturadaki malzemeden hem ihracat için ,hem indirimli orana tabi mal için
,hem diplomatik istisnalar için kullanılmışsa tabloda nasıl gösterilecek? İlgili
sarf malzemesine ait miktardan 100 kg ihracat içi, 50 kg indirimli orana tabi
mal ve hizmet teslimi için, 75 kg da diplomatik istisna kapsamındaki teslim için
kullanılmışsa ve geriye de 500 kg malzeme kalmışsa bunların etkileri tabloda
nasıl hissettirilecek?Diğer bir yandan bir malın imali için önerilen reçeteye
göre bir çok malzeme ve gider bünyeye girmektedir.Örneğin 17 kg bir teneke
peynire süt,kültür,maya,tuz,ambalaj malzemesi, enerji ,işçilik ve
v.s.girmektedir.74 ve 76 seri numaralı KDV tebliğ kapsamında pazarlama ve genel
yönetim giderlerinden da pay verilebilecektir. Bütün bunların cevabı yüklenilen
KDV listelerinde var mıdır?
“İnternet Vergi Dairesine konulan Yüklenilen KDV listesinde yazılı faturalar alt
alta dizilmiş biçimsel görüntüden ileri gitmeyen durum arz etmektedir. Aynı
faturayı bir daha ki dönem yazmayarak formel bir görüntü yaratıp yüklenilen KDV
listeleri hazırlanacaktır. Bu durum olayın gerçek durumunu yansıtmayacaktır.“
İmalat işletmeleri için yüklenilen KDV tablolarının hazırlanmasında başka bir
yöntemin geliştirilmesi şarttır. Her ay 200-300 adet fatura bu şekilde sisteme
girmek ham maliyetli hem de zaman alıcıdır.Bilgisayar sistemlerinin yeni sisteme
uydurulması,yeni eleman istihdamı gibi bir sürü problemi de peşinde getiren
YÜKLENİLEN KDV LİSTESİNİN imalatçı işletmeler için önerimiz aşağıdaki gibidir.
İşletmelerin girdileri arasında %1 ,% 8 ,%18 orana tabi alışlar alabilecektir.
Bunların bir kısmı (150 HS)direkt ilk madde malzeme bir kısmı (730 Hs) genel
üretim girdileri bir kısmı ise 760-770 hesaplarda takip edilen genel yönetim
giderleri ve pazarlama giderleri bir kısmı ise 255-254 hesaplarda takip edilen
iktisadi kıymet girdileridir. Öncelikle mamulün bünyesine giren 710+720+730
hesapların toplamı (152) mamul maliyeti verecektir. 720 içerisinde KDV siz
işçilik giderleri arındırılacaktır. Aylık veya üç aylık üretim miktarını 152
hesabın toplamına böldüğümüzde birim maliyet bulunacaktır Brim maliyet içindeki
KDV girdilerini de ayni mantıkla tablo haline getirdiğimizde %1 ,% 8,%18 KDV
toplamlarını ayrı ayrı üretim miktarına böldüğümüzde brim KDV tutarını
bulacağız.Aylık ve 3 aylık dönem sonunda üretimden satışlar kaç adetse (620
hesap )brim maliyet ve brim KDV ile çarptığımızda dönemin “1.AŞAMA YÜKLENİLEN
KDV MATRAHI İLE ,YÜKLENİLEN KDV tutarı bulunacaktır.
Şayet Kurumun tüm satışları ihracat veya indirimli orana tabi satışlarsa veya
KDV istisna edilmiş gelirlerden oluşuyorsa teslim hizmet tutarını genel KDV
oranını aşmamak kaydıyla ,genel yönetim,pazarlama ,iktisadi kıymet
harcamalarından %100 oranında ,KDV ye tabi teslim ve hizmet gelirleri var ise
dağıtım anahtarı bulunarak pay verilecektir.2.AŞAMA OLARAK BULUNAN YÜKLENİLEN
KDV MATRAHI VE YÜKLENİLEN KDV TUTARI 1.AŞAMA İLE TOPLANIP TOPLAM MATRAH VE KDV
BULUNACAKTIR.
Bu
kadar önemli çalışma yöntemini nasıl internet ortamına yönlendirebilirsiniz
anlamak çok zordur.
Şayet Maliye Bakanlığı üretim işletmelerinin de mutlaka yüklenilen KDV
tablolarını internet üzerinden alacağım şeklinde ısrarına devam ederse MALİYET
MUHASEBESİNDEN ANLAYAN ve yansıtmaları bilgisayara tanıtacak uzman bir
bilgisayar ekibine ihtiyaç vardır. Bu önemli bir programdır. Her bir mamul türü
reçetesine göre “GİT” komutu ile “xxxxx “numaralı faturadaki malzemeden 100 kg
malzemeyi al ortalama fiyattan paralandır “yüklenilen KDV tablosunun “yyyy
“sütüne yüklenilen maliyete yaz % 18 KDV ile çarp yüklenilen KDV sütununa yaz.
şeklinde bir program yapılıp imal işletmeleri için ayrı bir tablo oluşturulması
gerekir. Stok kartları açılarak daha önce kullanılan faturadan arta kalan
malzemeyi (Tercih ettiği maliyet yönetime göre) takibini yapacaktır.Bu durum
işletmeler için ayrı bir KDV iadesi bölümünün oluşturulmasına ihtiyaç
göstermektedir.Bu da bir maliyettir.
İmalat reçetelerin faturalarla ilişkilendirilmesi pekte koyla bir şey
değildir.Yeni bir sistem yaratmanın dezavantajları da vardır.İşin mutfak
kısmında da çalışmak önem arz etmektedir.
Diğer bir yandan KDV Kanunun 8,9,11,13,14,15,29/2 maddelerine göre talep edilen
iadelerin bir kısmında ve dâhili tevkif at kapsamında teslimlerinin yüklenilen
KDV tablosu da yapmaya gerek yoktur.
Örneğin, KDV tevkif atı KDV iadesi tahsil edilemeyen KDV’in geri iadesinden
kaynaklanmaktadır. Alınan iade tutarı tevkif edilen KDV miktarını aşamayacaktır.
Bu KDV içinde satış karın da KDV si bulunmaktadır.91 seri numaralı KDV
tebliğinde hangi amaçla yüklenilen KDV listesinden bahsedilmiştir
anlaşılamamıştır.
Açıklamış olduğumuz konular kapsamında,
a)G.Ç.B ihracat için siteme konulan tabloların tüm iade türleri için
kullanılması mümkün müdür?
b)KDV Kanunun 29/2 fıkrası mucibi mahsuben iade talepleri için zaman gelmiş ve
geçmektedir. İndirimli orana tabi mal ve hizmet teslimleri kapsamında istenecek
iadeler için G.Ç.B ihracat için önerilen satış faturaları listesi 99 seri
numaralı tebliği de açıklanan satış faturaları listesi için uygulanabilirimi?
c)İmalatçı işletmeler için yüklenilen KDV listesinin fatura odaklı olarak
düzenlenmesi amaca matufumdur?Yüklenilen KDV bünyesine stoktan (geçmiş yıldan
2008-2009 hammaddelerden de girmişse ne olacak)
d)Risk analiz projesi kapsamında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı ve
belge düzenleme ve kullanma fiili işleyen mükelleflerin kontrolünden ,çok amaçlı
analiz ve değerlendirmeler sonucu elde edilen bilgilerden sonra işleme konulan
YMM KDV iadesi raporlarında Yeminli Mali Müşavirlerin müteselsil sorumluluğu
ortadan kalkacak mıdır? veya hangi konularda sorumluluğu devam edecektir.?
Sonuç olarak, uygulanmasına yeni başlanılan 53 seri numaralı sirkülerin ortaya
koyduğu kıstaslara uymak zaman alacaktır. Aksaklıklar olması mümkündür. Ancak
biz uygulamacıların görünen aksaklıkları tespit edip ilgililere anlatmak
zorundayız.Çünkü ;uygulamayı yapmayan ,nazariyatçılar bizden destek
bekleyeceklerdir.
Kısa
zamanda sistemin gözden geçirilmesi ve G.Ç.B (tedarikçiler )ihracat dışında
,diğer iade türleri için(imalatçı ihracatçılar dahil) nasıl bir yöntem
izleneceği hususunda somut veriler gerek gerekmektedir.
Sorunların bir an evvel çözülmesi mükellef ve idarenin menfaatine icabıdır.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)