AVANS KAR PAYI DAĞITIMI | Avans Kâr Payı Dağıtımı Nedir, Avans Kar Payı Dağıtımı Hakkında Herşey

AVANS KAR PAYI DAĞITIMI | Avans Kâr Payı Dağıtımı Nedir, Avans Kar Payı Dağıtımı Hakkında Herşey

Avans Kar Payı Dağıtım Nedir?

Avans kar payı dağıtımı, işletmelerin dönem sonunda elde ettikleri kardan önce geçici vergi dönemlerinde elde ettikleri net karın dönem sonunda  yapılacak kar dağıtımına mahsuben önceden yapılan kar dağıtım işlemidir. Yeni TTK kar payı dağıtımı da bu şekilde işlenmektedir.

Avans Kar Dağıtım Ne Zaman Yürürlüğe Girmiştir?

Sermaye Piyasası Kanununa (SPK) tabi olmayan şirketlerin dönem içinde avans kar dağıtımına yönelik usul ve esasların belirlendiği yönetmelik, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca 9 Ağustos 2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Avans Kar Dağıtımı İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Söz konusu yönetmeliğe göre gerekli şartlar şunlardır;

  • Şirketin 1. 2. ve 3. Geçici vergi dönemlerinde kar etmiş olması,
  • Şirket Genel Kurulunca avans kar payı dağıtım kararı alınmış olması gereklidir.

Dağıtıma Esas Avans Kar Payı Tutarının Belirlenmesi

Yönetmeliğe göre, dağıtılacak olan avans kar payı tutarına ulaşmak yani avans kar payı dağıtımı hesaplaması yapmak için şirketin ilgili geçici vergi dönem karından aşağıdaki unsurların indirilmesi gerekmektedir.

  • Şirketin varsa geçmiş yıl zararlarının tamamı,
  • Vergi fon ve mali karşılıkla,
  • Kanun ve esas sözleşme uyarınca ayrılması gereken zorunlu yedek akçeler,
  • Varsa imtiyazlı pay sahipleri için ayrılacak tutarlar,
  • Varsa intifa senedi pay sahipleri için ayrılacak tutarlar,
  • Varsa kara katılan diğer kimseler için ayrılacak tutarlar,

Dağıtıma Yönelik Genel Kurul

Avans kar payı dağıtımına yönelik Genel Kurul ile ilgili aşağıdakilerin bilinmesi gerekmektedir;

  • Anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde sermayenin en az dörtte birini karşılayan pay sahiplerinin hazır olması gerekmektedir. Oyların çoğunluğunun kar payı avansı dağıtılması yönünde kullanılması gerekmektedir.
  • Limited şirketlerde ise oyların salt çoğunluğunun kar payı avansı dağıtılmasına yönelik kullanılması gerekmektedir.

Yukarıdaki şartlara uymayana bir şekilde alınacak olan avans kar payı dağıtımı kararının hukuki bir geçerliliğinin bulunmayacağı tabiidir. Dolayısıyla, şirket genel kurulunca alınacak olan kar payı dağıtım avansı ile ilgili kararda oy çoğunluğu ile bu kararların alınması gerekmektedir.

Yönetmeliğe Göre Genel Kurul Kararında Belirtilmesi Gereken Zaruri Bilgiler Aşağıdaki Gibidir;

  • Dağıtılacak olan kar payı avansını karşılayacak bir dönem net karı oluşmadığı takdirde, net dönem karını aşan kar payı avanslarının varsa önceki yıla ait olan ve bilançoda kayıtlı bulunan serbest yedek akçelerden karşılanacağı, ancak buna rağmen serbest yedek akçelerinde dağıtılacak olan kar payı avansını karşılamaması halinde fazladan ödenmiş olan kar payı avanslarının yönetim kurulunun ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği,

Kar payı avansının dağıtıldığı hesap döneminde zarar oluşması durumunda;

  • Varsa önceki yıla ait olan ve bilançoda kayıtlı bulunan genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin öncelikli olarak oluşan zararın mahsubunda kullanılacağı, ancak bunların oluşan zararı karşılayamaması halinde dönem içinde dağıtılan kar payı avanslarının tamamının yönetim kurulunun uyarısı üzerine şirket ortakları tarafından iade edileceği,
  • Genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin, oluşan dönem zararından mahsubu sonrasında bakiye serbest yedek akçe tutarının dağıtılan kâr payı avanslarından indirileceği, indirim işlemi sonucunda dönem içinde dağıtılan kâr payı avansı tutarının bakiye serbest yedek akçe tutarını aşması halinde ise aşan kısmının yönetim organının ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği.
    Belirtilmelidir.

Kar Payı Avanslarının Ödenmesinde Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar

  • Dağıtılacak kar payı avansları ortaklara payları oranında ödenir
  • Dağıtılacak olan kar payı avansı kardan imtiyazlı paylara imtiyaz dikkate alınmadan ödenir
  • Ortakların ödenmemiş sermayesi dışında şirkete herhangi bir şekilde borçlu olmaları halinde söz konusu borç öncelikli olarak ortağa ödenecek avans kar payı dağıtımından mahsup edilir.

Bir Hesap Dönemi İçinde Kar Payı Avansı Dağıtıp Sermaye Artırımı Gerçekleştiren Şirket Tekrar Aynı Hesap Döneminde Kar Payı Avansı Dağıtmak İsterse Aşağıdaki Esaslara Uymak Zorunda

  • Sermaye artırılması gerçekleştikten sonra yapılacak olan ilk kar payı avansı ödemelerinde şirkete yeni ortak olanlara öncelik verilir,
  • Bu öncelik ise, eski ve yeni ortakların dönem içerisinde her pay için aldıkları toplam kar payı avans tutarları birbirlerine eşitleninceye kadar devam edecektir.
  • Bu eşitlik sağlandıktan sonra kalan kar payı avans tutarı ortaklara mevcut payları oranında ödenir.

Ortaklara Dönem İçinde Dağıtılan Kar Payı Avanslarının Vergilendirilmesi

Yıl içinde ortaklara dağıtılacak avans kar payı dağıtımlarının nasıl vergilendirileceği ile ilgili olarak yayımlanan 6 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği İle 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 15.6.6 Avans Kar Payı başlıklı bölümü tekrar düzenlenmiştir.

Gümrük ve Ticaret bakanlığı Tarafından 9 Ağustos 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan “Kâr Payı Avansı Dağıtımı Hakkında Tebliğ” çerçevesinde dağıtılacak olan kar payı avansının vergilendirilmesi yukarıda da bahsetmiş olduğumuz üzere 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 15.6.6. Avans Kar Payı Dağıtımı başlıklı bölümünde yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılacaktır.

E. ÖĞR. GÖR. KORAY ATEŞ

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
 

GÜNDEM