RSS | Sitene Ekle | Giriş Sayfam Yap | Sık Kullanılanlara Ekle | Asgari Ücret 2014 | 2014 Asgari Geçim İndirimi | Reklam | Bize Ulaşın    


YMM Nesimi Yaşar
İnşaat Yaptırmanın Vergisel Boyutları
(25.07.2014)
Kuyumculuk Muhasebesi ve İşlemleri

MUHASEBECİLERE VE MALİ MÜŞAVİRLERE ÖZEL İNTERNET SİTESİ DETAYLAR İÇİN TIKLAYINIZ

ÜCRETSİZ ÜYELİK

Ücretsiz üye olun,
güncel bilgiler e-posta adresinize gelsin.

 
E-Posta Adresiniz:

EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

Asgari Ücret 2014
Asgari Geçim İndirimi 2014
Basından Yazılar
E-Kitaplar
İstirahatli / Raporlu İşçinin Bildirimi
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Kıdem Tazminatı Fonu
Pratik Bilgiler 2014
Güncel Mevzuat
Soru-Cevap
Tek Düzen Hesap
    Planı
Vergi Takvimi 2014
Videolu Soru-Cevap
    (Yeni)
Yazarlarımız

 SON YAZILAR
  Kocam Oğlumuza Kefil Olamaz Mı?

  Ücretten Kesme 1 Ayda 2 Gün Olabilir

  Ev Hizmetlerinde Çalışanlara Sürpriz Var

  Ekim 2008 Öncesi ve Sonrası İsteğe Bağlı Sigortalılık Sürelerinin Değerlendirilmesi Esası

  İnşaat Yaptırmanın Vergisel Boyutları

  Bayramdan Geç Dönmeyin!

  BAĞ-KUR Borcumu Ödemem Gerekir Mi?

  Bağış Amaçlı Alınan Araçlarda Muhasebe

  10.145 Güne Ne Kadar Emekli Maaşı Bağlanabilir?

  Adi Ortaklığın Sermaye Şirketine Dönüşmesi Halinde,Yeni TTK, Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi ve KDV Karşısındaki Durumu

  Bayramda Yurtdışına Çıkanlara Bazı Uyarılar

  Pırlantaya Hücum!

  Kiralanmış Gayrimenkullerde Özel Maliyet Bedeli ve Vergileme

  Muhtaç Yaşlılar ve Engelliler 2014 İkinci Yarısında Maaşlarına Artış Beklemesin


YAZARLARIMIZ
Dr. Mustafa ALPASLAN
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir






ORTAKLAR CARİ HESABININ ADATLANDIRILMASI İŞLEMİ
 
Tarih: 12.04.2010

1.GİRİŞ 

            Sermaye şirketlerin de, şirket ortaklarına ödünç para(borç para) verilmesi durumların da KDV ve Faiz hesaplanması, bu işlem için de ADATLANDIR ma yapılması durumlarının irdelenmesi bu yazımızın konusunu oluşturmaktadır. 

Sermaye şirketlerinin, ortaklarına borç para kullandırdıkları uygulama da sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu işlemler esasen bir nev-i HİZMET dir. Ve bu işlemler KDV’ye tabiidir. 
 

2.KDV AÇISINDAN 

3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun; 

Katma Değer Vergisini Düzenleyen Maddeler 

a.)Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler 

Md.1-Türkiye’de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir; 

  1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
     
  1. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
     
  1. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler

            b.)Hizmet

 Md.4

 Hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir. 

  1. Bu işlemler; bir şeyi yapmak, işlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilir.
     
  1. Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilirler.

            c.)Hizmet Sayılan Haller

 md.5-Vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır.

            d.)Vergiyi doğuran Olayın Meydana Gelmesi 

Md.10-Vergiyi doğuran Olay; 

a.)Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, 

c.)Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın telimi veya bir kısım hizmetin yapılması, 

Yukarı da konusu ve tanımı ile ilgili, sermaye şirketlerinin ortaklarına sağladığı ödünç para verme işleminin bir HİZMET olduğu ve KDV ye tabi olduğunun tespitin den sonra, KDV de hesaplana bilmesi için matrah tespit edilmesi gerekmekte olup; bunun için de ADATLANDIRMA yapılması zarureti ortaya çıkmaktadır.. Şöyle ki;  

            3.SONUÇ 

Sermaye şirketlerinin ortaklarına borç para verme işlemlerinin, vergi denetim süreçlerinde çoğu zaman cezalı tarhiyatlara konu edildiği, konun yargıya taşınması sonucunda Danıştay konuya yönelik çok çelişkili kararların ortaya çıktığı görülmüştür. Bunlardan ilk zamanlar da verilen kararlarında BSMV’nin konusuna girdiğinden, BSMV’ye tabi olacağını, KDV ye tabi olmayacağı  [1], [2] ,[3] yönün de kararlarda açıklamakla birlikte,  Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu,  BSMV’ ye ve KDV’ye tabi olmayacağı [4] yönünde kararları alabildiği, fakat son zamanlarda Danıştay 4. Dairesi tarafından alınan kararlarında sadece KDV’ye tabi olacağı [5], [6], [7] şeklinde ortaya çıkmaktadır.  

Bize göre de sermaye şirketlerinin ortaklarına borç(ödünç) para verme işlemlerinde: olayı bir HİZMET olarak kabul edilerek, BSMV’ye tabi tutulmayıp, KDV’ye tabi tutulmalıdır.[8] KDV matrahının tespit edilmesi de, ortaklar adına tahakkuk ettirilen faiz tutarının üzerinden olacaktır. Bu da ancak ADATLANDIRMA  suretiyle [9],[10] hesaplandıktan sonra  ayrıca genel oranda KDV hesaplanacaktır. 

ÖRNEK OLAY:

……………….LTD.ŞTİ.

01.01.2009 - 31.12.2009

ORTAK ADI SOYADI

 

                                        ADATLANDIRMA TABLOSUDUR

 

 

TARİH

BORÇ

ALACAK

BAKİYE

GÜN

FAİZ ORANI %

(GÜN x FAİZ x BAKİYE) / 36500

01.01.2009

150.000,00

0,00

150.000,00

9

27

998,63

10.01.2009

0,00

25.000,00

125.000,00

5

27

462,33

15.01.2009

0,00

30.000,00

95.000,00

5

27

351,37

20.01.2009

0,00

40.000,00

55.000,00

5

27

203,42

25.01.2009

0,00

55.000,00

0,00

5

27

0,00

30.01.2009

20.000,00

 

20.000,00

5

27

73,97

04.02.2009

0,00

10.000,00

10.000,00

5

27

36,99

09.02.2009

0,00

5.000,00

5.000,00

5

27

18,49

14.02.2009

10.000,00

0,00

15.000,00

5

27

55,48

19.02.2009

40.000,00

0,00

55.000,00

5

27

203,42

24.02.2009

50.000,00

0,00

105.000,00

5

27

388,36

01.03.2009

40.000,00

0,00

145.000,00

5

27

536,30

06.03.2009

0,00

50.000,00

95.000,00

5

27

351,37

11.03.2009

0,00

10.000,00

85.000,00

5

27

314,38

16.03.2009

0,00

50.000,00

35.000,00

5

27

129,45

21.03.2009

0,00

10.000,00

25.000,00

5

27

92,47

26.03.2009

30.000,00

0,00

55.000,00

5

27

203,42

31.03.2009

20.000,00

0,00

75.000,00

5

27

277,40

05.04.2009

0,00

20.000,00

55.000,00

5

27

203,42

10.04.2009

0,00

25.000,00

30.000,00

35

20

575,34

15.05.2009

0,00

15.000,00

15.000,00

5

20

41,10

20.05.2009

25.000,00

0,00

40.000,00

36

20

789,04

25.06.2009

0,00

15.000,00

25.000,00

5

19

65,07

30.06.2009

50.000,00

0,00

75.000,00

5

19

195,21

05.07.2009

25.000,00

0,00

100.000,00

5

19

260,27

10.07.2009

15.000,00

0,00

115.000,00

36

19

2.155,07

15.08.2009

10.000,00

0,00

125.000,00

36

19

2.342,47

20.09.2009

0,00

20.000,00

105.000,00

35

19

1.913,01

25.10.2009

0,00

25.000,00

80.000,00

5

19

208,22

30.10.2009

0,00

10.000,00

70.000,00

5

19

182,19

04.11.2009

0,00

10.000,00

60.000,00

5

19

156,16

09.11.2009

35.000,00

0,00

95.000,00

35

19

1.730,82

14.12.2009

0,00

25.000,00

70.000,00

5

19

182,19

19.12.2009

0,00

15.000,00

55.000,00

5

19

143,15

24.12.2009

0,00

20.000,00

35.000,00

5

16

76,71

29.12.2009

15.000,00

0,00

50.000,00

2

16

43,84

31.12.2009

 

 

 

 

 

15.960,55

31.12.2009

18.833,45

 

68.833,45

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MUHASEBE KAYDI

 

 

 

 

 

31.12.2008

 

BORÇ

ALACAK

 

 

 

131.001

……. Ft. Ortak Adı Soyadı

18.833,45

 

 

 

 

642.001

……. Ft. Ortak Adı Soyadı

 

15.960,55

 

 

 

391.001

……. Diğer KDV

2.872,90

 

 

 

1-6 Ay Avans Hs.Gereği

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Reeskont İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranları

 

 

Avans İşlemlerinde

 

 

 

 

 

Uygulanan Faiz Oranı (%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GEÇERLİ ORANLAR

27%

 

 

 

 

 

09.04.2009

20%

 

 

 

 

 

12.06.2009

19%

 

 

 

 

 

22.12.2009

16%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


NOT: Bu makale SMMM Harun Reşit TOKCAN ile birlikte hazırlanmıştır.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
 
 


DİPNOTLAR

[1] Dn.7.D’nin, 04.12.2001 tarih ve E:2000/6200, K:2001/3799 sayılı kararına göre ‘’Davacı şirketin çeşitli bankalardan kendi adına aldığı kredileri ortağı olduğu bir başka şirkete kullandırdığı, kredilere ait faiz, komisyon ve kur farklarını, borç verdiği şirketten kendi adına tahsil ederek borçlu olduğu bankalara ödediği, bu işlemlerinde vergilendirme döneminde birden çok kez yenilediği tartışmasız olduğundan şirketin borç verme işiyle devamlı ve mutad meslek halinde uğraştığının kabulü ve banker sayılarak, krediyi kullanan şirketten faiz, komisyon ve kur farkları adı altında tahsil edilen meblağların BSMV’ye tabi tutulması gerekir.BSMV’ye tabi olan bu işlem KDV Kanunu’nun 17/4-e maddesine göre KDV’den istisnadır.’’ 

[2] Dn.7.D’nin, 24.12.2001 tarih ve E:2001/4032, K:2001/4038 sayılı kararına göre’’Birden çok kez çeşitli bankerlerden kendi adına aldığı kredileri ortağı olduğu bir başka şirkete kullandıran, kredilere ait faiz,komisyon ve kur farklarını borç verdiği şirketten kendi adına tahsil ederek borçlu olduğu bankalara ödeyen şirketin borç verme işiyle devamlı ve mutad meslek halinde uğraştığının kabulü ve banker sayılarak BSMV’ye tabi tutulması gerekir.BSMV’ye tabi olan bu işlemin KDV’ye tabi tutulması mümkün değildir.’’

[3] Dn.7.D’nin, 12.04.2001 tarih ve E:2001/6182, K:2001/1274 sayılı kararına göre’’Yurt içi ve yurt dışı bankalardan temin edilen kredilerin, bir kısmının şirket sermayesinin %61’ine  sahip başka bir şirkete kullandırılması olayında, finansman hizmeti sunulduğundan bahisle KDV tahakkuk ettirilmesi ve ceza kesilmesi mümkün değildir.’’ 

[4] Dn.VDDGK’nun, 13.06.2003 tarih ve E:2002/631, K:2003/332 sayılı kararına göre “Ortakların şirket işlerinin yürütülmesi amacıyla her zaman şirketten borç para almaları veya şirkete borç para vermelerinin mümkün olduğunu, ortakla şirket arasında bu şekilde hareket halinde işleyen ortaklar cari hesabının bulunmasının ve bu işlem için faiz yürütülmesinin ekonomik gereklere uygun ve iş yaşamının doğal akışı gereği olduğunu, ortaklara ödünç borç para verme işleminin finans hizmeti sayılarak KDV’ye tutulamayacağını...’’ 

[5] Dn.4.D’nin, 05.05.2005 tarih ve E:2005/1454, K:2005/1204 sayılı kararına göre’’İnşaat, taahhüt ve müteahhitlik hizmetleri faaliyetiyle uğraşan şirketin ortaklarına borç para vermesinin finansman sağlama hizmeti olduğu ve ticari faaliyet olarak kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla borç para verme işlemi sonucunda elde edilen faiz gelirinin KDV’ye tabi bulunduğu….’’ 

[6] Dn.4.D’nin, 07.12.2006 tarih ve E:2006/133, K:2006/106 sayılı kararına göre’’Ortaklara borç para vererek faiz geliri elde eden şirketin bu faaliyetinin ticari faaliyet olarak kabul edilmesi ve borç verme işlemi sonucu elde edilen faiz gelirinin KDV’ye tabi tutulması gerekir.’’ 

[7] Dn.4.D’nin, 24.05.2007 tarih ve E:2006/542, K:2006/1741 sayılı kararına göre’’Ortaklara borç para veren şirketin bu işlemini mutad meslek halinde yapmadığından ve ödünç para verme yoluyla para kazanma amacı olmadığından BSMV mükellefi olarak kabul edilemez. Sadece gerçek kişiler ikrazatçı olabildiklerinden, şirketlerin ikrazatçı olarak kabul edilmesi de mümkün değildir.Dolayısıyla, ortaklarına borç para vermek suretiyle faiz geliri elde edilmesi işleminin bir ticari faaliyet olarak kabul edilmesi ve elde edilen faiz geliri üzerinden KDV hesaplanması gerekir.’’ 

[8] Aksi bir bakış açısı için bkz. ALPASLAN Mustafa-ŞENTÜRK A.Gencer, “Örtülü Sermaye Faizi ve KDV İrtibatı”, Yaklaşım Dergisi, Mart 2009. yine aynı  görüş için bkz. ALEMDAR Ferhat, “Örtülü Sermaye Müessesesinde Yer Alan Düzeltme Hükümleri KDV’yi Kapsamaktadır”, Vergi Dünyası, Sayı:342, Şubat 2010.

                                                      Net Adat x Faiz
[9] ADATLANDIRMA FAİZİ= ---------------------------------
                                                          365  

[10] Faiz Oranı olarak uygulama da Merkez bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı esas alınmalıdır.


NOT: Bu makale SMMM Harun Reşit TOKCAN ile birlikte hazırlanmıştır.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
 


 

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır .)