Cihat ERTÜRK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
cihaterturk@gmail.com
www.cihaterturk.com
YURTDIŞI
HİZMET BORÇLANMASI KONUSUNDA SORULAR VE CEVAPLAR
Tarih:
02.12.2008
Yurtdışında yaşamış ev hanımları ve çalışmış olan gurbetçi vatandaşlarımızın,
Türkiye’de emeklilik hakkı kazanmak için merak ettikleri önemli bir sosyal
güvenlik konusu olan Yurtdışı Hizmet Borçlanması, yazımızın konusunu
oluşturmaktadır. 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra yurtdışında geçen
sürelerin borçlandırılması konusunda uygulamaya ilişkin beklenen yönetmelik
6.11.2008 tarih ve 27046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Konunun detaylarının netleşmesi için yurtdışı borçlanma uygulamasının soru cevap
şeklinde ele alınması uygun görülmüştür;
Yurtdışı
hizmet borçlanması kimleri kapsar?
Yurtdışında
geçen sürelerin borçlandırılması uygulamasından faydalanmak için;
-
Türkiye dışında, herhangi bir ülkede sigortalılık veya ev kadını olarak geçen
süreleri olanları,
-
Yurtdışında geçen sürelerde ve borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olanları
kapsar.
Borçlanma
başvurusu hangi kuruluşa yapılacaktır?
-
Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olanlar, en son tabi
oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna (Devredilen SSK, Bağkur, Emekli Sandığı),
-
Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarına kaydı olmayanlar, Sosyal Güvenlik
Kurumu’na
-
Sosyal güvenlik sözleşmesine göre kısmi aylık alanlar, aylık aldıkları sosyal
güvenlik kuruluşuna,
yazılı
olarak başvuruda bulunulması şarttır.
Posta yolu
ile borçlanma başvurusu yapılabilir mi?
-
Evet. Adi posta ve kargo yolu ile veya SGK’ya doğrudan yapılan yazılı
başvurularda Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesinin SGK’nın evrak
kayıtlarına intikal ettiği tarih,
-
İadeli taahhütlü, taahhütlü veya APS olarak gönderilen yurtdışı borçlanma
taleplerinde ise dilekçenin postaya verildiği tarih, SGK’ya intikal tarihi
olarak kabul edilecek.
Hangi
süreler borçlanma kapsamındadır?
Türk
vatandaşı iken 18 yaşının doldurulmasından sonra;
-
Yurtdışında geçen sigortalılık süreleri,
-
Sigortalılık süreleri içerisinde geçen bir yıla kadar olan işsizlik süreleri,
-
Ev
kadını olarak geçen süreler,
borçlanılacak süre olarak değerlendirilebilir.
Borçlanma
başvurusunda hangi belgeler gerekmektedir?
Yurtdışı hizmet borçlanması talep dilekçesi ve taahhütname doldurularak
imzalanmalı ve aşağıdaki belgeler eklenmelidir;
a. Borçlanılacak süre Türkiye ile sosyal güvenlik
sözleşmesi yapılmış ülkelerde geçmişse;
-
Çalışılan ülkede sigorta kurumundan alınacak hizmet cetveli veya sigorta
kartları,
-
Yurtdışında kendine ait işyeri olanların bağlı oldukları vergi dairesi,
ilgili meslek kuruluşu veya birliklerinden aldıkları hizmet kartları,
b. Borçlanılacak süre sosyal güvenlik sözleşmesi
akdedilmemiş ülkelerde geçmişse;
- Türk konsoloslukları, çalışma müşavirlikleri veya
ataşeliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen
hizmet belgeleri,
-
Çalışılan iş yerlerinden alınan hizmet süresini belirten bonservisler ve
pasaportların çalışma izinlerinin tercümeleri,
c. Ev kadınları alacakları ikamet belgesinin
tercümesini Türk temsilciliklerine onaylatmalı veya pasaport giriş
çıkışlarının onaylı sureti ile emniyetten alınmış olan giriş çıkış listesini
eklemeli.
Yukarıda belirtilen belgelerden sigortalıların durumlarına uygun olan belgenin
Kuruma ibraz edilmesi gerekir.
Borçlanma tutarı nasıl tespit edilir ve nasıl ödenir?
-
5510
sayılı Kanunun 82. maddesinde belirtilen taban ve tavan ücretler arasında
belirlenen prime esas günlük kazancın % 32’sinin borçlanılacak gün sayısı ile
çarpımı kadardır.
Örneğin: Taban ücretten / alt sınırdan borçlanmak isteyen bir sigortalı için şu
an geçerli olan asgari ücret baz alındığında, günlük borçlanma bedeli 6,81.-YTL’dir.
-
Borçlanma tutarı tebliğ edildikten sonra üç ay içinde ödenmemesi halinde,
borçlanma işlemi geçersiz sayılır.
-
Kısmi ödeme yapılırsa, ödenen miktara isabet eden süre geçerli sayılır.
-
Borçlanma tutarı Türkiye’de ödenirse YTL, yurtdışında ödenirse tebliğ edilen YTL
tutarına tekabül eden tutar kadar döviz olarak ödenir.
Borçlanma
bedeli geri alınabilir mi?
-
Eğer
borçlanılan hizmet dikkate alınarak aylık bağlanılmamışsa, yurtdışı hizmet
borçlanması için ödenen tutarın tamamı başvuru yapıldıktan sonra faizsiz olarak
iade edilir. Kısmi tutar iadesi mümkün değildir.
Yurtdışı
hizmet borçlanması emekliliği kolaylaştırır mı?
-
Evet. Borçlanmanın asıl amacı Türkiye’den emekli olmak ve emekli aylığı elde
etmektir. Borçlanılan süre emekli olabilmek için gereken eksik günlerin
tamamlanmasını sağlar. Ayrıca eğer yurtdışında geçen süre sigortalılığın
başlangıcından önceki süre ise, başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye
götürülür. Bu durum emekliliği kolaylaştırır.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır.)
Sosyal Güvenlik Müşaviri Ahmet Ağar
