Ceyhun GÖNEN
Marmara Üniversitesi
Mali İktisat Yüksek Lisans Öğrencisi
Güçbir YMM ve Bağımsız Denetim A.Ş
Denetçi Yardımcısı
ceyhungonen@gmail.com
SERBEST ÇALIŞAN
HEKİMLER HAKKINDA YAPILAN DÜZENLEMELER
Tarih: 26.02.2008
Sağlık Bakanlığı tarafından
hekimlerin hem kamu kuruluşlarında hem de özel sektörde çalışmasına engel olmak
amacıyla hayata geçirmek istediği "Tam Gün Yasası", kamuda çalışan birçok hekimi
etkileyecek. Sağlık Bakanlığı bu yolla kamuda çalışan doktorların yarı zamanlı
çalışmalarını engelleyerek, hem muayenehanem olsun aynı zamanda kamuda çalışayım
anlayışını tamamen silmek istiyor. Bu tasarı yasalaşırsa Türkiye'de kamuda
çalışan yaklaşık 23 bin doktor, önümüzdeki günlerde zor bir karar verecek.
Sağlık Bakanlığı’nın tasarısı yasalaşmadan Maliye Bakanlığı VUK 379 No'lu Genel
Tebliği ile Serbest olarak çalışan hekimler hakkında bir düzenleme yaptı. Bu
Genel Tebliğ, yasalaşması beklenen tasarıda belirtilen , “ya kamuda tam zamanlı
ya da özel sektör” tercihini yapacak doktorların kararlarını şimdiden
etkileyebilir.
Maliye Bakanlığı tarafından VUK 379 no’lu Genel Tebliği ile serbest meslek
faaliyeti icra eden hekimlerin (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), iş
yerlerinde 1 Haziran 2008 tarihinden itibaren Tebliğde belirtilen özellikleri
taşıyan kredi kartı okuyucularından (POS cihazı) bulundurmaları ve kredi kartı
ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmaları zorunluluğu getirildi. Aynı
zamanda bu cihazlarla düzenlenecek POS fişlerinin, anılan mükelleflerce
yürütülen serbest meslek faaliyetlerinde Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş
"serbest meslek makbuzu" hükmünde kabul edilmesi kararlaştırıldı.
Buna göre 1 Haziran 2008 tarihinden itibaren serbest çalışan hekimler, diş
hekimleri ve veteriner hekimlerin muayenehanelerinde bulundurmaları gereken Pos
cihazı ve bu cihazlardan elde edilecek belgelerin aşağıdaki özellikleri taşıması
gerekmektedir;

a) Üstteki örnekte belirtildiği şekilde belge üzerinde; mükellef bilgileri,
tarih, saat, sıra no, hizmetin cinsi, vergi dahil tutarı vb. bilgiler ve "Bu
belge V.U.K. uyarınca serbest meslek makbuzu yerine geçen belge hükmündedir."
ibaresi yer alacaktır.
b) POS'lardan her günün sonunda günlük kapanış raporu (Z raporu)
alınacaktır. Günlük kapanış raporu almadığı tespit edilen mükelleflere her bir
tespit için ayrı ayrı olmak üzere 25 YTL ikinci derece usulsüzlük cezası
kesilecektir. (Vuk 352. Mad.)
Yan taraftaki örneğe uygun olmayan
POS slipleri, Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmemiş belge hükmünde sayılacak
ve üstteki örneğe uygun olarak düzenlenmeyen her post slibi için ayrı ayrı 149
YTL’ den az olmamak kaydıyla düzenlenen belgenin % 10 kadar özel usulsüzlük ceza
kesilecektir. (V.U.K 353.mad.)
Piyasadaki POS'ların bir kısmında
halen kullanılmakta olan mikrokapsüllü karbonsuz kopyalama kağıtları; darbe,
katlanma, kırışma gibi etkilerle kolaylıkla kararıp silinmekte ve fişler
okunamaz hale gelmektedir. Bu nedenle, serbest çalışan hekimlerce kullanılacak
POS'larda, üzerindeki bilgiler kolaylıkla kararıp silinen mikrokapsüllü
karbonsuz kopyalama kağıt ruloları kullanılmayacaktır. Bu özellikleri taşımayan
kağıt ruloları kullandığı tespit edilen mükelleflere her bir tespit için ayrı
ayrı olmak üzere 25 YTL ikinci derece usulsüzlük cezası kesilecektir. (Vuk 352.
Mad.)
Muayenehanelerinde POS cihazı
bulunduran hekimler bu cihazları 1/6/2008 tarihinden itibaren mevcut halleri ile
kullanamayacaklarından bankalara geri verecek ve cihazlar yukarıda belirtilen
özelliklere uygun hale getirildikten sonra kullanılmaya devam edilecektir.
Sonuç
Söz konusu düzenlemelerden sonra
serbest çalışan hekimler 1 Haziran 2008 tarihinden itibaren;
·
Muayenehanelerinde yukarıda
sayılan özellikleri taşıyan pos cihazı bulundurmak zorundala
·
Kredi kartı ile yapılan
tahsilatlarda bu cihazları kullanmak zorundadırlar
·
POS cihazlarını kullanmak
suretiyle yaptıkları tahsilatlarda müşterilerine bu POS sliplerini verecekler,
müşteri
tarafından talep edilse dahi
başkaca bir belge düzenlemeyeceklerdir.
·
Hekimler POS'ları
kullandıkları her günün sonunda kapanış raporu almak ve muhafaza etmek
zorundadırlar.
·
Hekimlerin muayehanelerinde
POS cihazı kullanıyor olmaları serbest meslek makbuzu düzenleme mecburiyetlerini
ortadan kaldırmamaktadır. Hekimlerin bedelini kredi kartı
kullanılmaksızın(nakit, çek, havale vb. olarak) tahsil ettikleri hizmetler için
Vergi Usul Kanununa göre serbest meslek makbuzu düzenlemeleri gerekmektedir.
·
Yukarıda belirtilen
özellikleri taşıyan POS cihazlarını iş yerlerinde bulundurmayan veya iş yerinde
bulundurmakla beraber Tebliğde öngörülen şartları taşımayan cihazları
kullandıkları tespit edilenlere, Vergi Usul Kanununun mükerrer 355/1 inci
maddesine göre 1.490 YTL özel usulsüzlük kesilecektir.
·
Yukarıda belirtilen
özellikleri taşıyan POS cihazlarını kullanmakla birlikte yukarıdaki örneğe uygun
şekilde düzenlenmeyen her POS slibi için ayrı ayrı Vergi Usul Kanununun
353/1’nci maddesine göre 149 YTL’den az olmamak kaydıyla düzenlenen belgenin %
10 kadar özel usulsüzlük ceza kesilecektir.
·
Yukarıda belirtilen
özellikleri taşıyan POS cihazlarını kullanmakla birlikte bunlarda yukarıda
açıklanan özellikleri taşımayan kağıt ruloları kullandığı veya günlük kapanış
raporu almadığı tespit edilen mükelleflere ise her bir tespit için ayrı ayrı
olmak üzere, Vergi Usul Kanununun 352/II-7 nci maddesine göre 25 YTL ikinci
derece usulsüzlük kesilecektir.