Cem ÇELİK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Sorumlu Ortak Baş Denetçi
cemcelik@atadenetim.com.tr
Mali Af
Düzenlemesinde Yargı Aşamasındaki Vergi Alacakların Durumu
Tarih: 25.11.2010
Uzun
bir zamandan bu yana sık sık dillendirilen ve beklenen kamuoyunda
Mali Af olarak
adlandırılan
BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI düzenlemesi ile ilgili olarak en
somut bilgiler, bizzat Hükümet yetkilileri tarafından açıklanmıştır.
Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Ali BABACAN ’ın
15.11.2010 tarihindeki basın toplantısında açıkladığı ve yakın zamanda TBMM’ye
gönderilmesi beklenen “BAZI
ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI” ile ilgili
olarak; kamuoyuna yansıyan muhtelif bilgilerden yola çıkılarak hazırlanan
YARGI AŞAMASINDAKİ VERGİ ALACAKLARIN DURUMU yazımızda bilgilerinize
sunulmuştur.
Yapmış olduğumuz araştırmalar ve incelmeler sonrasında en somut haliyle beklenen
düzenlemeleri bu yazımızda sizlerle paylaşıyoruz. Ancak belirtmek gerekir ki;
taslağın yasalaşması sürecinde pek çok değişikliğe uğraması muhtemel ve
mümkündür. Dolayısı ile bu yazımızda yer alan açıklamalarımızın bir ön
bilgilendirme olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Sayın Bakan’ın yaptığı açıklamaların özeti aşağıdaki gibidir;
“İhtilaflı Kamu Alacaklarında;
İhtilafın bulunduğu safhaya göre;
-
Alacak asıllarının
% 50’si veya % 20’si,
-
Asla bağlı
olmayan cezaların %25’i veya %10’u,
-
Gecikme
faizi ve gecikme zammı yerine güncelleme oranı (TEFE/ÜFE), esas alınarak
hesaplanacak tutar,
ödenecektir.
Bir diğer deyişle;
Vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezalarının tamamı ile gecikme
cezası,
Gecikme zammı, gecikme faizi, faiz gibi fer’i alacaklardan vazgeçilecektir.”
Belirttiğimiz üzere, araştırmalarımız sonrasında Sayın Bakan’ın açıklamalarına
ek olarak şunları ilave etmek mümkündür.
- Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Vergi Mahkemeleri nezdinde dava
açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re'sen veya idarece
yapılmış tarhiyatlarda, vergilerin % 50'si ile bu tutara gecikme zammı ve
gecikme faizi yerine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar Türkiye
İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği toptan eşya fiyat endeksinin (veya
ÜFE) aylık oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın; 6 / 9 / 12 / 18 eşit
taksitte 12 / 18 / 24 / 36 ayda tamamen ödenmesi, dava açılmaması veya açılmış
davalardan vazgeçilmesi şartıyla vergilerin % 50'sinin, gecikme zammı, gecikme
faizi ile vergi cezaları ve bunlara uygulanan gecikme zamlarının tamamının
tahsilinden vazgeçilir.
- Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bölge idare mahkemeleri nezdinde
itiraza veya Danıştay nezdinde temyize ilişkin olarak dava açılmış ya da dava
açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış
tarhiyatlarda, bu maddeye göre ödenecek alacak asıllarının tespitinde, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla tarhiyatın bulunduğu en son safhadaki
tutar esas alınır. Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce verilmiş en son
kararın;
a) Terkin
kararı olması halinde, yani davayı 1. Derece mahkemesinde mükellefin kazandığı
durumlarda, mükelleflerin bu madde hükmünden yararlanabilmeleri için ilk
tarhiyata esas alınan verginin % 20'si ile bu tutara gecikme zammı ve gecikme
faizi yerine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar Türkiye İstatistik
Kurumunun her ay için belirlediği toptan eşya fiyat endeksinin (veya ÜFE) aylık
oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın, yukarıda belirtilen süre ve şekilde
ödenmesi şartıyla, verginin kalan % 80'inin, gecikme zammı, gecikme faizi ile
vergi cezalarının tamamının,
b)
Tasdik veya tadilen tasdik kararı olması halinde, yani mükellefin davayı
kaybettiği veya kısmen kaybettiği durumlarda, tasdik edilen verginin tamamı ile
bu tutara gecikme zammı ve gecikme faizi yerine bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği toptan eşya
fiyat endeksinin (veya ÜFE) aylık oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın,
yukarıda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla gecikme zammı, gecikme
faizi ile vergi cezalarının tamamının,
Tahsilinden vazgeçilir. Şeklinde olması beklenmektedir.
Konunun daha iyi
anlaşılabilmesi için bir örnek vermek gerekirse;
- Yapılan
bir incelme sonrasında yazılan vergi inceleme raporuna istinaden Şubat 2006
dönemine ilişkin 10.000.000,00.-TL KDV tarhiyatı ve 10.000.000,00.-TL Vergi
Ziyaı Cezası tarhiyatı söz konusu olmuştur. Mükellefe gönderilen vergi / ceza
ihbarnamesinde yer alan rakamlar bunlardır. Mükellef ilgili tarhiyatı dava
konusu etmiştir. Vergi aslına işlemiş olan gecikme zammı 13.300.000,00.-TL’dir.
- Mükellef
Mali Af’tan yararlandığında ödeyeceği tutar aşağıdaki gibi olacaktır.
Vergi aslının % 50’sinden feragat edilecektir. Ceza
ve gecikme zammının tamamı terkin edilecektir. Vergi aslının % 50’sine ilgili
tarihten bugüne TEFE/ÜFE hesaplaması yapılacaktır. Bu tutarın yaklaşık olarak %
40 olduğunu varsayalım. Mükellef mali aftan yararlandığında ve davasından vaz
geçtiğinde mali idare’ye 7.000.000,00.-TL ödeyecektir. Oysaki güncel vergi riski
33.300.000,00.-TL’idi.
Aynı
olayda eğer mükellef davayı birinci derece mahkemesinde kazanmış olsaydı ve
aftan yararlanmak suretiyle davadan vaz geçmiş olsaydı;
- Vergi aslının % 80’sinden feragat edilecektir.
Ceza ve gecikme zammının tamamı terkin edilecektir. Vergi aslının % 20’sine
ilgili tarihten bugüne TEFE/ÜFE hesaplaması yapılacaktır. Bu tutarın yaklaşık
olarak % 40 olduğunu varsayalım. Mükellef mali aftan yararlandığında ve
davasından vaz geçtiğinde mali idare’ye 2.400.000,00.-TL ödeyecektir. Oysaki
güncel vergi riski 33.300.000,00.-TL’idi.
Aynı
olayda eğer mükellef davayı birinci derece mahkemesinde kaybetmiş olsaydı ve
aftan yararlanmak suretiyle davadan vaz geçmiş olsaydı;
- Vergi aslından feragat söz konusu olmayacaktır.
Ceza ve gecikme zammının tamamı terkin edilecektir. Vergi aslına ilgili tarihten
bugüne TEFE/ÜFE hesaplaması yapılacaktır. Bu tutarın yaklaşık olarak % 40
olduğunu varsayalım. Mükellef mali aftan yararlandığında ve davasından vaz
geçtiğinde mali idare’ye 14.000.000,00.-TL ödeyecektir. Oysaki güncel vergi
riski 33.300.000,00.-TL’idi.
Yukarıda ayrıntılı olarak değinmediğimiz bir diğer konu da vergi aslına bağlı
olmayan cezalardır. Sayın Bakan’ın da belirttiği üzere aftan yararlanan
mükellefler için, davanın seyrine göre toplam tutarın % 25’i veya % 10’u kadar
bir tahsilat yapılacak ve ihtilaf sonlandırılacaktır.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)
YMM Hayrullah Doğan
