Cem ÇELİK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Baş Denetçi
cemcelik@atadenetim.com.tr
MALİ TATİL SÜRESİ
İÇERSİNDE SMMM YETERLİLİK SINAVI
Tarih: 05.07.2009
Mesleğe
yeni adım atacak meslek adayı arkadaşlarımızı 04-05.07.2009 tarihlerinde SMMM
yeterlilik sınavına girecekler. Kendilerine zorlu sınavda başarılar dileriz.
Bilindiği gibi 28/3/2007 tarih ve 26476 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı
tarih itibariyle yürürlüğe girmiş bulunan
5604 sayılı ‘Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun’ ile her yıl Temmuz
ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dahil) malî tatil uygulanacaktır.
Mali tatil, genel olarak, aşağıdaki türden işlemleri
kapsayacaktır;
-
Mükelleflerin ödevleri
arasında sayılan ve belirli sürelerde yapılması gereken işlemleri,
-
Dava açma, idari başvuru
yapma ve hak arama süreleri,
-
Vergi incelemeleriyle
ilgili yükümlülükleri,
-
İdareye bilgi verme
sürelerini,
-
Muhasebe kayıtlarının
tutulması ve ibrazı ile ilgili yükümlülükleri
Ancak kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte,
kanunun kapsamı ile ilgili de birçok tartışma gündeme gelmiştir. Çünkü kanunun
tüm mali işlemleri kapsaması beklenirken kapsamda bazı sınırlamaların olması
eleştirileri de beraberinde getirmektedir. Örneğin Beyanname verme süreleri mali
tatilin bitiminden itibaren yedi iş günü sonraya ötelenirken Özel Tüketim
Vergisi, Özel İletişim Vergisi gibi bazı vergilerin beyan ve ödeme süreleri
kanun kapsamına dahil olmadığından değişmemiştir. Kanunla ilgili eleştirileri
çoğaltmak mümkündür ve hâlihazırda eleştiriler her geçen gün artarak devam
etmektedir, ancak yazımızda mali tatil ile SMMM Yeterlilik Sınavı arasındaki
ilişki irdelenecektir.
SMMM yeterlilik sınavını düzenleyen TÜRMOB
(Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği) Maliye Bakanlığından mazbata alarak kurulan bir meslek odasıdır ve bu
şekilde kurulan tüm meslek odaları gibi Kamu Kurumu Niteliğinde olan bir
kuruluştur. Bu durumda Kamu Kurumu Niteliğinde olan bir kuruluşun, özellikle
de meslek mensuplarının ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki
faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin gelişimini sağlamak ve mesleki disiplini
korumak amacıyla kurulan bir kuruluşun en zor ve en önemli sınavını mali tatilde
ertelemesi gerekmez mi?
Bu soruya hemen güçlü bir evet dersek iki kez
yanılırız. Birinci yanılgımız 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkındaki
Kanun’un çok eleştiri alan kapsamına göz attığımızda ortaya çıkmaktadır. Çünkü
kanunun 7. maddesinde
‘Gümrük idareleri, il özel idareleri ve belediyeler tarafından tarh ve/veya
tahsil edilen vergi, resim ve harçlarla ilgili olarak malî tatil uygulanmaz.’
denilmektedir. Yani 5604 sayılı kanun kapsamına Gümrük İdareleri,
Belediyeler gibi Kamu Kurumları dahi alınmamışken Kamu Kurumu Niteliğinde olan
Kurumların Kanun kapsamında olması gerektiğini düşünmek anlamsız olacaktır.
İkinci yanılgımıza gelirsek, az önce de söylediğimiz gibi TÜRMOB meslek
mensuplarının ihtiyaçları için kurulmuş bir kuruluştur, ancak 3568 sayılı yasada
meslek mensubu olabilmenin özel şartları altında SMMM Yeterlilik sınavından
başarılı olmak şartı olduğundan bu sınava girenler meslek mensubu değil sadece
meslek mensubu adayı olmaktadır dolayısıyla TÜRMOB’ UN adaylar için bir
sorumluluk duyma mecburiyetinden bahsedemeyiz. Sınavda görev alacak meslek
mensupları da şikâyetçi olmadığından TÜRMOB’ bu açıdan eleştirmemiz doğru olmaz.
Ayrıca madalyonun diğer tarafından bakarsak gerçekten geniş kapsamlı olması
durumunda ve sınav tarihinin mali tatilin başında değilde sonunda olması
durumunda çoğunluğu çalışan, meslek mensubu adaylarının bu önemli sınavın mali
tatilde olmasını istemesi bile olağan olurdu.
Sonuç olarak
5604 sayılı ‘Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında
Kanun’un kapsamının yetersizliği sebebiyle ‘Mali Tatil’ kavramı
meslek mensupları için henüz ‘Tatil’ kavramıyla eşanlamlı olamamıştır. Bu
kanunun çıkması için büyük çaba sarf eden TÜRMOB’ UN tatile sahip çıkması
gerekirdi düşüncesindeyiz. TÜRMOB, sınava giren meslek mensubu adaylarının
hepsini meslektaş kabul etmeli, sınava gireceklerin ve sınavlarda görevli
meslektaşların mali tatillerine sahip çıkmalıdır. Yüksek saygı duyduğumuz meslek
birliğimizin sınav tarihlerini belirlerken “mali tatil” uygulamasını dikkate
alması “mali tatil” bilincini yükseltecektir.