Bahadır BAŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Ordu SMMM Odası Sekreteri
bahadirbas@hotmail.com
Vergi İncelemelerinde Yeni Yöntemler Geliyor
Tarih:
01.02.2011
I.
GİRİŞ :
Kamu
Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması yaklaşık iki
aydır gündemimizde. Elbette borcu olan sanayici, ticaret
erbabı ve küçük esnaf için önemli kolaylıklar getiriyor.
Ancak vergisini zamanında ödeyen, kurallara uyan,
sistemin gereklerini yerine getirenler maalesef yine
kaybedenler safında görünseler de, sürekli alış veriş
yaptıkları diğer işletmelerin sıkıntıya düşüp
ödeyemedikleri vergiler için kolaylık getirilmesi tüm
kesimlerin onayladığı bir durumdur.
Söz
konusu yapılandırmanın bir başka önemli tarafı da
geçmişe dönük vergi incelemelerini belirli tutarlarda
ödeme yapılması kaydıyla affetmesi.
Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanının açıkladığına göre
matrah artırımları ile sağlanan aflardan sonra denetim
elemanlarının iş yükünde bir azalma sağlanacak ve ayrıca
denetim elemanı kadrolarına takviye yapılarak kadrolar
güçlendirilecek ve CARİ DÖNEM İNCELEMELERİNE
başlanacak.
2.
DEĞERLENDİRME :
Bu
bilgilere paralel olarak iki önemli konuda Gelir İdaresi
Başkanlığı radikal değişikliklere gitti.
2.1 Radikal
Değişiklik:
Bilanço
usulüne göre defter tutan mükelleflere ''KESİN MİZAN
BİLDİRİMİ'' verme yükümlülüğü getirildi.
Söz
konusu tebliğe göre mükellefler her beyan döneminde
ticari mallardan, banka kredilerine, şüpheli ticari
alacaklardan, gelecek aya ait giderlere, alınan sipariş
avanslarından, arsa ve arazilere, kıdem tazminat
karşılığından, ortaklara borçlar ve alacaklar hesabına
kadar pek çok konudaki, verileri Gelir İdaresi
Başkanlığına elektronik ortamda gönderecek ve bu şekilde
mükelleflerin her türlü hesap hareketlerinden idare
haberdar olacak.
İdare yıllarca süren ve vakit alan incelemeler yerine
nokta atışı denetim yapacak. Söz konusu sistem ile
mükellef daha etkin ve kolay şekilde denetlenecek.
İncelemelerde süre kısalacak ve daha net bir inceleme
yapılması sağlanacak.
19.01.2011 tarihinde yayınlanan 403 Vergi Usul Kanunun
Tebliği özetle aşağıdaki gibidir.
- Bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi
mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri
elektronik ortamda kesin mizan bildirimi vermek
zorundadırlar.
- Bildirim verme yükümlülüğü getirilen gelir vergisi
mükellefleri bildirimlerini 1 - 31 Mart tarihleri
arasında, kurumlar vergisi mükellefleri ise
1 - 30 Nisan tarihleri arasında
elektronik ortamda vereceklerdir. Özel hesap dönemine
tabi olan mükellefler de bildirimlerini kendi beyanname
verme süreleri içinde yapacaklardır.
- Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi
zorunlu olduğundan, vergi daireleri kâğıt ortamında
verilen (elden veya posta ile) bildirimleri hiçbir
şekilde kabul etmeyecektir.
- Elektronik ortamdaki bildirimler, kullanıcı kodu,
parola ve şifre almış mükelleflerce yerine getiriliyor
ise bildirimi düzenleyen kısmına mükellefe ilişkin
bilgiler, bildirimdeki yeminli mali müşavir kısmına ise
varsa yeminli mali müşavire ilişkin bilgiler
yazılacaktır.
- Bildirimlerini elektronik ortamda belirlenen süre
içinde vermeyen veya eksik yada yanıltıcı bildirimde
bulunan mükellefler hakkında Vergi Usul Kanunu’nun
mükerrer 355. maddesi hükmü uyarınca özel usulsüzlük
cezası (2011 yılı için 1.070 TL) kesilecektir.
- Bu Tebliğ ile kurumlar vergisi beyannamesinin
ekinde yer alan ''Mali Bilgiler'' ve gelir vergisi
beyannamesinin ekinde yer alan ''Performans
Derecelendirme Bildirimi'' bölümlerinin doldurulması
zorunluluğu 19 Ocak 2011 tarihinden itibaren
kaldırılmıştır.
2.2.
Radikal Değişiklik:
İNCELEMELERDE (MERAK)
PROGRAMI: Gelir
İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve kısa adı
(MERAK) olan bir program ile incelenecek mükellefler
seçiliyor. İhbar, Şikayet v.b durumlar dışında
incelenecek mükelleflerin seçimi artık MERAK programı
vasıtasıyla belli edilecek. Mükellefler tarafından vergi
idaresine verilen mali tablolar (914) adet testten
geçirilerek (1) ile (8) arasında puan veriliyor. Verilen
puanlara göre, yüksek puan alan mükellefler incelemeye
sevk ediliyor. Puanlamada mükellefin, sektör içinde,
bulunduğu ilde, vergi dairesinde ve Türkiye çapındaki
durumuna göre karşılaştırmalar dikkate alınıyor.
Sistemin sağlıklı sonuç vermesi için mali tabloların hem
muhasebe ilkelerine uygun düzenlenmesi, hem de
mükellefin tüm ekonomik işlemlerini kavraması gerekiyor.
Kayıt dışı işlemler azaldıkça programın başarılı olması
beklenmektedir.
3. SONUÇ:
2011 Yılı ve devamında
farklı ve yeni vergi incelemeleri ile mükelleflerin
kayıt içinde faaliyet göstermesi ve vergi gelirlerinde
kazanç üzerinden alınan vergilerin ağırlığının
artırılması hedeflenmektedir.
Cari dönem fiili
denetimleri ile sıklıkla karşılaşacağımız günler
seçimlerin ertesinde bizleri bekliyor.
Vergi mükellefleri,
haziran sonrası cari dönem incelemelerine ve elektronik
ortamda hazırlanacak veriler doğrultusunda oluşturulacak
inceleme sürecine şimdiden kendilerini
hazırlamalıdırlar.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)