RSS | Sitene Ekle | Giriş Sayfam Yap | Sık Kullanılanlara Ekle | Asgari Ücret 2014 | 2014 Asgari Geçim İndirimi | Reklam | Bize Ulaşın    


YMM Ali Rıza Akbulut
Kamu Performansı (2014 İlk Yarı)
(31.07.2014)
Kuyumculuk Muhasebesi ve İşlemleri

MUHASEBECİLERE VE MALİ MÜŞAVİRLERE ÖZEL İNTERNET SİTESİ DETAYLAR İÇİN TIKLAYINIZ

ÜCRETSİZ ÜYELİK

Ücretsiz üye olun,
güncel bilgiler e-posta adresinize gelsin.

 
E-Posta Adresiniz:

EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

Asgari Ücret 2014
Asgari Geçim İndirimi 2014
Basından Yazılar
E-Kitaplar
İstirahatli / Raporlu İşçinin Bildirimi
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Kıdem Tazminatı Fonu
Pratik Bilgiler 2014
Güncel Mevzuat
Soru-Cevap
Tek Düzen Hesap
    Planı
Vergi Takvimi 2014
Videolu Soru-Cevap
    (Yeni)
Yazarlarımız

 SON YAZILAR
  Üstüne Kuş Konduran Özelge!

  Kamu Performansı (2014 İlk Yarı)

  1 Ekim 2008 Tarihinden Sonra Basın Çalışanlarında 3.600 Gün Şartı Aranır Mı?

  Problemli DİİB Satışlarının Muhasebeleştirilmesi

  Türkiye İle İngiltere’de Çocuklar ve Yaşlılar

  Özel Maliyet Bedeli–Vergilemede Özellikli Durumlar

  Mali Tatil Dönemine Ait Eksiklerinizi Bugün Tamamlayın

  İşçinin Yıllık İzninde Resmi Tatiller Sayılmaz

  Hangi SSK Borçları Silinecek?

  POS Giderlerinde Yapılan Hata ve Muhasebeleştirilmesi

  Kocam Oğlumuza Kefil Olamaz Mı?

  Ücretten Kesme 1 Ayda 2 Gün Olabilir

  Ev Hizmetlerinde Çalışanlara Sürpriz Var

  Ekim 2008 Öncesi ve Sonrası İsteğe Bağlı Sigortalılık Sürelerinin Değerlendirilmesi Esası


BASINDAN YAZILAR
Anayasa Mahkemesi kararı bütçeyi sarsabilir / Ali Tezel » Muhasebe TR


23.03.2010

1978 yılından 2000 yılına kadar SSK, Bağ-Kur ve memurlar için memur maaş katsayısı ile belli edilen bir emekli aylığı sistemi vardı. 08.09.1999 günü Resmi Gazete'de yayınlanan 4447 sayılı Kanun ile 2000 yılından itibaren SSK ve Bağ-Kur çalışanlarının emekli aylığının hesaplanmasında, memur maaş katsayısının kullanılmasına son verildi. Memurların emekli aylıklarının hesaplanmasında sistem değiştirilmemiştir. Bu nedenle ister 1978 ister 1988, ister 2008 yılında emekli olsun eşit derece ve kadrolu memurlar kuruşu kuruşuna aynı emekli aylığını alırken, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin eşitleri arasında emekli oldukları yılların farklılığı ne kadar çoksa o kadar farklı emekli aylığı ortaya çıkmaktadır. Fark 2000 yılından itibaren katlanarak artmaya başlamıştır.
Ayrıca, gerek 1997 gerek 2003 yıllarında Bağ-Kur basamak satın alma uygulamaları getirilmiş ve kişilere geriye doğru basamak fark paraları ödettirilerek, basamak satılmıştır. Fakat iş emekli aylığına gelince geriye doğru basamak farkı peşin alındığı halde, geçmiş yıllar basamaklar artırılmadığından, basamak satın alanlar da alması gereken emekli aylığından daha düşük rakamlı aylık almaktadırlar.

1999 YILINDAKİ KANUN FARKI PATLATTI

17 Ağustos 1999 depremini fırsat bilen dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan'ın yoğun çabaları ile basın ve millet depremin yaraları ile uğraşırken, millet can çekişirken 21 Ağustos 1999 günü toplanan TBMM, dört gün gece gündüz çalışıp 25 Ağustos 1999 günü 64 ana madde ve 9 geçici madde olmak üzere 73 maddeyi kabul etti. Kanun 08.09.1999 günü 4447 sayılı Kanun olarak Resmi Gazete'de yayınlandı.

Bu Kanun ile;
- Emeklilik için 5000 gün ve 25 yıllık (kadınlar için 20) sigortalılık süresinin yanında bir de yaş şartı geldi. İşe giriş tarihlerine göre emeklilik yaşı kademelendirildi ve 40 ile 58 arasında tablolar yayınlandı.
- 08.09.1999 gününden sonra işe girenler için, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını ve 7000 günü doldurması şartı getirildi.
- SSK ve Bağ-Kur'lular için emekli aylığın hesabı değiştirildi ve emekli aylıklarının TÜFE (enflasyon) oranı ile GH (Büyüme-Gelişme) oranı dikkate alınarak hesaplamaya geçildi.
- Aylık hesabında TÜFE ve GH dikkate alınırken, emekli aylıklarında sadece TÜFE oranının dikkate alınması kanunlaştırıldı.

ANA SEBEP 'GELİŞME FARKI'NIN VERİLMEMESİ

Özellikle kendilerine süper emekli denen Üst Gösterge Tablosundan emekli edilen kişilerde had safhaya ulaşan ama tüm SSK emeklileri ile 2000 sonrası Bağ-Kur emeklilerinin emekli aylıklarının düşük olmasına sebep olan ana uygulama, emekli olanlara sadece TÜFE oranı kadar zam yapılmasıdır. Emeklilere (SSK ve Bağ-Kur) bu ülkenin gelişme (büyüme) oranından fark verilmemektedir. Bu da emekli olunan yıl ile bugün arasındaki süre uzadıkça emekli aylıklarının reel olarak gerilemesi demektir.

A- Emekli aylıkları düşüyor

İşte bu nedenle de eskiden beridir devam eden haksızlık ve 2000 yılından beri SSK ve Bağ-Kur'da eşitler arasında adaletsizlik var ve yıllar geçtikçe bu adaletsizlik-fark gittikçe büyüdü. Düşünün, bir şirkette genel müdürsünüz, amirsiniz, şefsiniz, işçisiniz, amelesiniz ve 1999 yılından önce en yüksek emekli aylığı göstergesi olan 15175 gösterge ile emekli olmuşsunuz ama elinize şu an 600-700 lira aylık geçiyor. Öte yandan aynı sizin durumunuzda birisi bugün emekli olduğunda ise eline 2000 lira emekli aylığı geçiyor. Sebep eski emekli olduğunuz için size ülkenin kalkınmasından pay vermiyorlar, büyüyen ülkede eski emekliler gittikçe küçülüyorlar.

B- Büyüyen ülkede emekliler küçülüyor

SSK'daki eşitler arasındaki emekli aylığı farklılığının en büyük sebebi, ülkenin gelişme hızından alınmayan paylardır. Zira, 1999 yılında (ve öncesinde) emekli olan birisinin emekli aylığı her ay veya son yıllarda olduğu gibi her altı ayda bir enflasyon oranı kadar artırılıyor ama ülkenin büyüme hızından düşen rakamlardan paylarına düşen ise verilmiyor. Öte yandan sonraki yıllarda emekli olanların emekli aylığı hesaplanırken refah payı yani büyüme oranı da dahil ediliyor.
Yani SSK'daki eşitler arasındaki farklılığının esas nedeni ilk defa aylık bağlanırken emekli olduğu yıla kadarki "gelişme hızı" (GH) uygulanması ama emekli aylığı bağlandıktan sonra "gelişme hızı"nın emekli aylığına yansıtılmamasıdır. Aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere bu ülkenin 2000 yılından bu yana kümülatif gelişme hızı toplamı yüzde 60.2'dir.

Bağ-Kur emeklilerinin arasındaki farklılık yani eşitler arasındaki düzeysizlikler ise Bağ-Kur gelir tablolarının TÜFE ve Büyüme Oranı kadar artırılmamasından kaynaklanmış ve olan hep emeklilere olmuş, aylıkları her dönem reel olarak düşmüştür.

ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL EDERSE EMEKLİLER NE KADAR ZAM VE FARK ALIRLAR

İş Mahkemesinde açılan davadan sonra konu şimdi Anayasa Mahkemesi'nde ve Mahkeme, 506 sayılı Kanun'un (emekli aylıklarının hesaplanmasını anlatan) geçici 82'nci maddesini iptal ederse, Hükümete de iptal edilen madde için bir yıl gibi bir süre verecektir ve süre için TBMM emeklilere ülkenin büyümesinden fark verme kararı çıkartırsa 1999 ve öncesi emeklilerin aylıkları yüzde 60.2 oranında artacaktır. Bu durumda halen 700 lira aylık alan bir SSK emeklisinin emekli aylığı 1.122 liraya çıkacaktır. Farkın başlama tarihi de Ocak 2000 olacaktır. 2000 yılı ocak ayında 2009 yılı aralık ayına kadar geçen 120 aylık dönem için de fark ödeme kararı TBMM'den çıkarsa, şu an için 50.646 lira fark ödemesi de yapılmalıdır.

HERKESİN DAVA ETMESİ DE GEREKEBİLİR

Üç yıl öncesinde de benzer bir dava açılmış ve Anayasa Mahkemesi'ne gelmişti; şimdi Hamdi Öz de benzer dava açtı. Bu da Anayasa Mahkemesi'ne geldi ama Mahkeme önceki davayı da 3 yıldır sonlandırmadı. Şayet, sonlandırsa bile bazı hukukçuların iddia ettiği gibi Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez, sadece Anayasa Mahkemesi'ne dava açanlar için geçerlidir denilebilir. Bu sebeple, bu köşeden uyarmak gerekir: Gelişme hızı oranlarını emekli aylıklarına yansıtabilmek için bütün emeklilerin dava açması gerekebilir. Çünkü, Anayasa Mahkemesi iptal etse de iptal kararı sonunda veya karardan sonra TBMM'ye vereceği süre sonunda yürürlüğe girecektir. TBMM de geçmiş farkları vermem derse, birikmiş farkları alamayabilirsiniz. Sadece iş mahkemesine dava açıp, konuyu Anayasa Mahkemesi'ne götürenler mahkeme kararı ile farklarını geri alabilirler.

BAKANA FARKI DOĞRU BİLDİRMEDİLER

Çalışma Bakanı Anayasa Mahkemesi sonrasında oluşacak durumun maliyetinin 8 milyar lira olacağı bilgisini verdi ama bu doğru değil. Her zamanki gibi kendisine yanlış bilgi verdiler. Emekli aylıklarına her yıl 65 milyar lira bir rakam ödüyoruz. 2009 yılında SSK emeklilerine toplam 38.362.543 lira ödedik. Yukarıdaki gibi bir artış olursa 1999 ve öncesi emekliler ile 2000 ve sonrası emekli sayılarına göre ortalama artış oranı yüzde 43 civarında olacaktır. O halde sadece SSK emekli aylıklarındaki bir yıllık fark 16 milyar liradan fazla olacaktır. Buna bir de Bağ-Kur emeklilerine verilecek farkı eklersek rakam 20 milyarı aşacaktır.
Öte yandan, geriye doğru 10 yıllık fark ödeme çıkarsa toplam ödeme rakamı 120 milyarı geçer.

Kaynak: Habertürk