YAZARLARIMIZ
İlkay Üzel
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
uzel2006@hotmail.com



Zombi Şirketler...

Değerli okurlar;  Sizleri bilmiyorum ama bana göre  “Zombi” kelimesi kulağa çok ürkütücü gelen bir kavram. Maalesef zombi kavramı birileri tarafından 21. yüzyılın popüler bir kavramı haline getirildi ve bizleride bu kavrama alıştırdılar.

Filmlerdeki zombi yaratıklar, trafikteki zombi araçlar,zombi oyunlar,zombi ilaçlar,iş dünyasında ki zombi girişimciler, zombi şirketler...

Nasıl alıştık bu kavrama ya da kimler alışmamızı istedi ?

Zombi kavramı aslında Haiti ülkesinde yapılan bir büyüden geliyormuş. Zombi, büyücüler tarafından canlandırılan cesetlere verilen addır ve popüler kültürde ise hiçbir değer üretmeden bulduğu herşeyi tüketen haline gelenler olarak ifade edilmektedir.Yani zombi kavramının popüler kültürde özü üretmeden tüketmektir diyebiliriz.

Peki iş dünyasında üretmeden tüketmek nasıl oluyor ya da neden zombi kavramı kullanılıyor? İş dünyasında kullanılan  zombi girişimci, devletten aldığı sayısız desteğe rağmen üretime katma değer sağlayamayan girişimci olarak tanımlanıyor. Zombi şirketler ise büyük heveslerle kurulup, zaman içerisinden  fiilen iflas eden ama kağıt üstünde yaşamaya devam eden şirketler olarak ifade ediliyor.

Zombi girişimciler veya zombi şirketler;  üretim,yatırım amacı ile (iyi niyet ile ) işe başlayanlardan bahsediyorum ki süreç içerisinde neden zombi konumuna geliyorlar?

Bunun birçok sebebi olabilir;yanlış yatırım kararları,siyasi sorunlar,ekonomik şartlar,rekabetin yoğun olması,büyüme hırsı...

Hangi sebeple olursa olsun şirketleri zombi şirket haline gelen yatırımcının önünde iki seçenek vardır: Ya şirketi kapatacak ya da politik ve ekonomik karar alıcılar tarafından desteklenip mücadeleye devam edecektir.Burada önemli olan nokta, zombi şirketlere verilen desteklerin boşa gitmemesidir. Çünkü her tercihin bir alternatif maaliyeti vardır.

Devlet elinden gelenin fazlasını da yapsa önemli olan girişimci,yatırımcı,işveren tarafından, şirketlerin  yaşayan ölü haline gelmeden gerekli tedbirlerin alınmasıdır.Bu tedbirlerden  kanaatimce önemli olanlar şunlardır;

  1. Yatırımcı öz kaynak ile yatırıma başlamalı.Bizim ülkemizde maalesef borçlanma ile yatırım yapma hevesi yaygın olduğu için yatırımların sonu genellikle hüsranla bitiyor.Çünkü öz kaynak ,yabancı kaynak kullanım oranlarına dikkat edilmiyor.
  2. Yatırımcılar biraz işler iyi gitmeye başladığı zaman büyüme hırsına kapılıyorlar.

Şu makineyide alalım, şu şubeyi de açalım, şu sektöre de girelim gibi. Borçla büyürseniz borç yüzünden de batarsınız. “Ayağını yorganına göre uzat” diye güzel bir atasözümüz var ki keşke şirket sahipleri büyürken bu atasözünü dikkate alsalar.Büyümek için acele etmeden, firmanızın gerçek mali durum tespitini yaparak piyasa koşullarını gözeterek minumum borçlanma ile kontrollü büyümek en kazançlısıdır.

  1. Borç, borçlanma derken diğer önemli sorunumuz döviz ile borçlanma konusu. Döviz ile borçlanabilmek için ihracat oranın çok yüksek ,ithalat oranın minumum olması gerekiyor ki ani gelişen döviz sorunlarından etkilenmeyesiniz. İhracatınız çok yüksek olsa bile döviz ile borçlanmak bence çok riskli bir tercihtir.
  2. Bana göre ilk yazdığım 3 maddeden daha önemlisi işverenlerin işletmesinin gerçek mali yapısını iyi biliyor olmasıdır. Yani yatırımcı bilanço okumasını bilmeli,üçer aylık dönemlerde mali tablolarını incelemelidir. Kısacası işletme sahibi yatırım ya da borçlanma kararı alırken mali tablolarına göre karar vermelidir (Tabi ki makyajsız mali tablolarına göre ).

İşletme sahipleri, özellikle kurumsallaşma sürecini tamamlayamamış işverenler büyüme hırsına kapılıp makyajlanmış mali tablolara göre kredi alarak borç ile büyüdüğünüz zaman sadece kendinizi kandırırsınız.Bu nedenle mali danışmanlarınızın tavsiyelerine ve uyarılarına kulaklarınızı tıkamayınız. Firmanıza toz kondurmayıp benim şirketim büyük,siz işi bilmiyor derseniz, balon şirketiniz elinizde patlar. Maalesef sizde zombi şirketler grubuna girersiniz ve devletin sizi kurtarmasını beklersiniz.

KAYNAKÇA

[1]  https://www.sabah.com.tr/yazarlar/oguz/2017/06/07/zombi-girisimci

[2]  https://www.haberturk.com/yazarlar/serdar-turgut-2025/1005154-zombi-sirketler

26.10.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM