Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

Binek Araç Kredisi Finansman Giderlerinin Aktifleştirilmesi ve Gider Kısıtlaması Uygulaması

İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi, lojistik operasyonlarını yönetebilmesi veya yönetim kademesinin ihtiyacını karşılayabilmesi adına araç satın alımı yapması, ticari hayatın en rutin işlemlerinden biridir. Bu alımların finansmanında sıklıkla başvurulan taşıt kredileri ise beraberinde çok boyutlu bir vergi muhasebesi sürecini getirmektedir. Şirket aktifine kaydedilen araçlar için ödenen kredi faizleri, banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) gibi finansman giderlerinin vergi matrahından ne şekilde düşüleceği konusu, Türk vergi mevzuatında keskin kurallarla sınırlandırılmıştır.

Bu süreçteki temel dinamik, finansman giderlerinin “aktifleştirilme zorunluluğu” ile “doğrudan gider yazılabilme serbestisi” arasındaki dönemsel ayrımdır. Bu ayrıma bir de son yıllarda binek otomobiller için yürürlüğe giren %70 oranındaki gider kısıtlaması da eklenmiştir. Dolayısıyla bir finansman giderinin sadece hangi döneme ait olduğu değil, aynı zamanda hangi araç sınıfına (binek veya ticari) ait olduğu da vergi matrahının doğru hesaplanmasında kritik bir rol oynamaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 262’nci maddesinde maliyet bedelinin, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade ettiği, iktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilere ait faiz giderleri ve bunlara ilişkin kur farklarının; emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer iktisadi kıymetlerde ise iktisadi kıymetin envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmı ile söz konusu kredilere ilişkin giderlerin maliyet bedeline dâhil edileceği, 269’uncu maddesinde de iktisadi işletmelere dâhil taşıtların maliyet bedelleri ile değerleneceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan idarenin konu ile ilgili görüşü aşağıdaki gibidir.

“163 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre; yatırımların finansmanında kullanılan kredilerle ilgili faizlerden kuruluş dönemine ait olanların sabit kıymetle birlikte amortisman yoluyla itfa edilmek üzere yatırım maliyetine eklenmesi gerekmekte; işletme dönemine ait olanların ise ilgili bulundukları yıllarda doğrudan gider yazılması ya da maliyete intikal ettirilmek suretiyle amortismana tabi tutulması mümkün bulunmaktadır.

Ancak, mükelleflerin iktisaptan sonraki yıllarda ortaya çıkan kredi faizlerini, ilgili bulundukları yılda doğrudan gider yazma veya amortisman yoluyla itfa etme şeklindeki tercihlerini başlangıçta yapmaları gerekmektedir. Doğrudan gider yazma yolunun seçilmesi halinde ise daha sonraki yıllarda bu tür giderlerin sabit kıymetin maliyetine eklenerek amortisman yoluyla itfa edilmesi veya daha önce amortisman yoluyla itfa edilmekte iken sonradan doğrudan gider yazma yoluna gidilmesine kanunen imkan bulunmamaktadır.

Yine, krediye ait masraf olarak kabul edilen BSMV ve KKDF tutarlarının da ödendiği dönemde, baştan seçilmek kaydıyla, maliyete intikal ettirilmesi suretiyle amortismana tabi tutulması veya doğrudan gider olarak kayıtlara intikal ettirilmesi mümkün bulunmaktadır.

…

Bu itibarla, 2020 yılında iktisap edilen ve envantere dâhil edilen taşıtın satın alınması için kullandığınız kredi için 2020 yılında ödediğiniz faizlerin maliyete eklenmesi zorunludur. Bu tarihten sonra tahakkuk eden kredi faizlerinin ise aylar itibarıyla ödendikçe maliyete intikal ettirilmesi suretiyle amortismana tabi tutulması veya doğrudan gider olarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi mümkün bulunmaktadır.” (49327596-120[GVK.ÖZ.2020.69]-260995)

Örnek:

ADA … A.Ş.’nin 2026’da KDV/ÖTV dâhil 5.000.000 TL’ye kredi kullanarak binek araç aldığını (kıst amortisman ihmal edilmiştir) ve bu kredi için;

• 2026 Yılı Faiz + BSMV toplamı 600.000 TL
• 2027 Yılı Faiz + BSMV toplamı 400.000 TL,

maliyete katlandığını/katlanacağını varsayalım.

1. Yıl (2026 İşlemleri)

Finansman Giderlerinin Maliyete Eklenmesi:

Açıklama	Tutar
Alım Bedeli	5.000.000 TL
2026 Yılı Faiz + BSMV	600.000 TL
Toplam Araç Maliyeti	5.600.000 TL

2026 Yılı Amortisman Hesabı:

Açıklama	Tutar
Toplam Ayrılan Amortisman (5.600.000 * %20)	1.120.000
Kanuni Amortisman Tavanı (2026)	2.600.000 TL
Kabul Edilen Amortisman Tutarı (2.600.000 * %20)	520.000 TL (Kabul Edilen Gider)
Tavanı Aşan Amortisman (1.120.000 - 520.000)	600.000 TL (KKEG - Kanunen Kabul Edilmeyen Gider)

2. Yıl (2027 İşlemleri)

Faiz ve BSMV’yi Gider Yazmak

Dönemin faiz ve BSMV ödemelerini doğrudan gider yazmayı (7XX hesapta giderleştirme) tercih ettiğimizi varsayalım:

Açıklama	Tutar
Faiz + BSMV Kısıtlaması (%70 / %30 Kuralı): Toplam finansman gideri	400.000 TL
Gider Yazılacak Kısım	400.000 * %70 = 280.000 TL
KKEG Yapılacak Kısım	400.000 * %30 =120.000 TL

Amortisman Hesabı

Araç maliyeti 5.600.000 TL’de sabit kaldığı için yine 520.000 TL Kabul edilen gider, 600.000 TL KKEG ayrılmaya devam eder.

Faiz ve BSMV’yi Araç Maliyetine Eklemek

Eğer mükellef 2. yıldaki 400.000 TL faiz/BSMV tutarını da ihtiyari olarak maliyete eklemeyi seçerse:

Açıklama	Tutar
Yeni Maliyet	5.600.000 + 400.000 = 6.000.000 TL olur.
Amortisman Etkisi	Maliyet arttığı için ayrılan toplam amortisman artar (6.000.000 * %20 = 1.200.000 TL). Ancak kanuni tavan aşılmış olduğu için kanunen kabul edilen gider tutarı değişmez (2.600.000 * %20 = 520.000 TL). Tavanı aşan kalan 680.000 TL’nin tamamı KKEG olarak dikkate alınır.

KAYNAKLAR

213 sayılı Vergi Usul Kanunu

49327596-120[GVK.ÖZ.2020.69]-260995 sayılı 14.10.2022 tarihli özelge

https://gib.gov.tr/vergi-konulari/2/18_binek_otomobillerde_gider_ve_amortismanlarin_vergi_matrahindan_indirimi/18

21.09.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.