Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

Birebir Aktarılan Köprü Kredilerin Finansman Gider Kısıtlaması Karşısındaki Durumu ve Muhasebe Kayıtları

Günümüz ticari hayatında holdingler ve grup şirketleri finansman ihtiyaçlarını yönetmek, kredi itibarından maksimum düzeyde faydalanmak ve borçlanma maliyetlerini düşürmek amacıyla merkezi finansman yönetim modellerini tercih etmektedirler. Bu modellerin en yaygın uygulamalarından biri de grup içerisindeki güçlü mali yapıya veya daha yüksek kredibiliteye sahip bir şirketin bankalardan temin ettiği krediyi, ihtiyacı olan diğer bir grup şirketine aktarması esasına dayanan “Köprü Kredi” (Kredi Yansıtması) işlemleridir.

Grup şirketleri arasında gerçekleştirilen bu tür fon aktarımları doğası gereği hem Katma Değer Vergisi (KDV) hem de Kurumlar Vergisi (KV) yönünden yakın takip gerektiren mali süreçleri beraberinde getirmektedir. Bu süreçlerin en kritik hukuki ve vergisel yönü yabancı kaynak kullanan kurumların finansman giderlerinin bir kısmının kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınmasını öngören “Finansman Gider Kısıtlaması” (FGK) müessesesi oluşturmaktadır.

Köprü kredi uygulamalarında, krediyi ilk temin eden şirketin bu finansman maliyetini (faiz, komisyon ve kur farkları) herhangi bir kâr marjı veya ek yük eklemeksizin, banka şartlarıyla birebir ve eş zamanlı olarak parayı fiilen kullanan ilişkili şirkete yansıtması esastır. Bu noktada vergi hukuku ve uygulaması açısından temel tartışma konusu; finansman yükü tamamen nihai kullanıcı şirkete devredilen bu kredilerde, aracı konumundaki yansıtıcı şirketin bilançosunda görünen borçlar ve faizler sebebiyle gider kısıtlamasına tabi olup olmayacağı sorusudur.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin “11.13.4. Gider kısıtlaması kapsamına giren yabancı kaynaklara ilişkin gider ve maliyet unsurları” başlıklı bölümünde “işletmelerce banka vb. kurumlardan temin edilen kredilerin, bu işletmelerin üzerinde herhangi bir finansman yükü kalmaksızın grup şirketlerine aktarılması halinde, bu kredilere ilişkin finansman giderinin, krediyi devralan ve fiilen kullanan şirket bünyesinde gider kısıtlamasına tabi tutulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Örnek; ADA … A.Ş. grup şirketi olan NİL … LTD.ŞTİ.’nin finansman ihtiyacı için kullanıp birebir aktardığı 12.000.000 TL kredi ve faiz giderlerinin FGK açısından aşağıdaki gibi değerlendirilecektir.

ADA … A.Ş. krediyi kullanıp grup şirketi olan NİL … LTD.ŞTİ.’ye aktardığında;

----------------------------/----------------------------

102 Bankalar 12.000.000

          300 Banka Kredileri 12.000.000

----------------------------/----------------------------

136 NİL … LTD.ŞTİ. 12.0000.000

          102 Bankalar 12.000.000

----------------------------/----------------------------

ADA … A.Ş.’nin kredi taksit ve faiz ödemesi yapıp bu maliyeti birebir NİL … LTD.ŞTİ.’ye yansıttığında; (Kredi taksit tutarı 1.000.000 TL, faizin 200.000 TL olduğunu varsayalım)

----------------------------/----------------------------

780 Finansman Gideri 200.000

300 Banka Kredileri 1.000.000

          102 Bankalar 1.200.000

----------------------------/----------------------------

ADA … A.Ş.’nin NİL … LTD.ŞTİ.’ye düzenleyeceği yansıtma faturası;

----------------------------/----------------------------

136 NİL … LTD.ŞTİ. 200.000

          679 Diğer Olağandışı Gelir Kar 200.000

----------------------------/----------------------------

NİL … LTD.ŞTİ. açısından kayıtlar;

Kredi tutarı hesaba geldiğinde;

----------------------------/----------------------------

102 Bankalar 12.000.000

          336 ADA … A.Ş. 12.000.000

----------------------------/----------------------------

ADA … A.Ş.’nin düzenlediği faiz yansıtma faturası geldiğinde;

----------------------------/----------------------------

780 Finansman Gideri 200.000

          336 ADA … A.Ş. 200.000

----------------------------/----------------------------

FGK açısından incelendiğinde ADA … A.Ş.’nin kullandığı ve NİL … LTD.ŞTİ.’ne birebir aktardığı 12.000.000 TL tutarlı kredi dahil dönem yabancı kaynak kullanımı 15.000.000 TL, öz kaynak kullanımın ise 5.000.000 TL olduğunu düşünürsek her ne kadar yabancı kaynak kullanımı öz kaynak kullanımını 10.000.000 TL aşsa da “işletmelerce banka vb. kurumlardan temin edilen kredilerin, bu işletmelerin üzerinde herhangi bir finansman yükü kalmaksızın grup şirketlerine aktarılması halinde, bu kredilere ilişkin finansman giderinin, krediyi devralan ve fiilen kullanan şirket bünyesinde gider kısıtlamasına tabi tutulması gerekmektedir” hükmü gereği ADA … A.Ş.’nin pasife yazdığı kredi borcu ve ödediği finansman gideri FGK hesaplamasına dâhil edilmeyecektir. Yani esas yabancı kaynak kullanımı 3.000.000 TL (15.000.000-12.000.000) öz kaynak kullanımı olan 5.000.000 TL’yi aşmadığı için ADA … A.Ş.’nin FGK’na tabi işlemi oluşmayacaktır. NİL … LTD.ŞTİ. ise köprü kredi ve faiz giderini FGK hesabına dâhil edecektir.

Diğer yandan grup şirketin temin ettiği krediyi “Şirketinize anapara, faiz ve masraflarıyla birlikte aynen aktarması işleminde aynen aktarılan bu bedeller için KDV hesaplanmayacaktır. Ancak, aktarılan kredi tutarına ilaveten herhangi bir bedel alınması halinde ise bu bedel, krediyi kullandıran şirketin sunduğu hizmetin karşılığını teşkil edeceğinden, genel oranda katma değer vergisine tabi tutulacaktır.” (76464994-130[KDV.2013.125]-94 sayılı özelge)

KAYNAKLAR

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

GİB Özelgesi

18.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.