Musa Çakır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Teknik İflas Ve Borca Batıklık Durumu

Makalemize geçmeden önce asgari sermaye tutarlarını hatırlatmak isterim. 2026 yılsonuna kadar anonim şirketlerde en düşük sermaye tutarının 50.000TL’ den 250.000TL’ ye ve limited şirketlerde ise en düşük sermaye tutarının 10.000TL’ den 50.000TL’ ye çıkartılması gerekmektedir. Eğer ki bir uzama gelmezse ve de bu işlem yılsonuna kadar yapılmamış olursa şirket infisah (kendiliğinden sonra erme) durumu ortaya çıkacaktır.

Yukarıda yazdığım ile ilintili olarak eğer ki şirket sermayesini artırma durumunuz varsa şirketin özkaynaklarına bakarak teknik iflas veya borca batıklık durumu oluş mu diye kontrol etmekte fayda vardır. Bu kontrol neticesinde sermaye artırımı asgari düzeyin de üstünde artırmak gerekebilir.

İlgili düzenleme Türk Ticaret Kanunumuzun 376. Maddesinde aynı şu şekilde yer almaktadır.

MADDE 376- (1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.

(2) Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer.

(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/16 md.) Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması hâlinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve şirketin iflasını ister. Meğerki, iflas kararının verilmesinden önce, şirketin açığını karşılayacak ve borca batık durumunu ortadan kaldıracak tutardaki şirket borçlarının alacaklıları, alacaklarının sırasının diğer tüm alacaklıların sırasından sonraki sıraya konulmasını yazılı olarak kabul etmiş ve bu beyanın veya sözleşmenin yerindeliği, gerçekliği ve geçerliliği, yönetim kurulu tarafından iflas isteminin bildirileceği mahkemece atanan bilirkişilerce doğrulanmış olsun. Aksi hâlde mahkemeye bilirkişi incelemesi için yapılmış başvuru, iflas bildirimi olarak kabul olunur.

Yine 376. Maddeyi açıklayan 15.09.2018 tarih ve 30536 sayılı tebliğ yayımlanmıştır. Bu Tebliğin amacı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesi kapsamında sermayenin kaybı veya borca batık olma durumlarında uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.

Kısacası, son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer.

Borca batıklık durumu ise TTK 376. Maddesinin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar hakkındaki tebliğde şu şekilde açıklanmıştır. Şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması halidir. (Madde 12/1) böyle bir durumun varlığından şüphe duyulması halinde yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartması gerekmektedir. Çıkartılan bilançoya göre yönetim kurulu şu kararları alabilir.

• TTK  473 ilâ 475 inci maddelerine göre sermaye azaltımı yapılmasına,
•  Sermayenin tamamlanmasına,
•  Sermayenin artırılmasına, karar verebilir.

Yönetim kurulu bu tedbirlerden birini almaması durumunda şirketin iflası için mahkemeye başvurması gerekmektedir. (Madde/4.)

Şimdi örneklerle teknik iflas ve borca batıklık durumunu hesaplayalım;

Örnek 1:

Sermaye	1.000.000TL
Yasal Yedekler	300.000TL
Geçmiş Yıl Zararları	-900.000TL
Toplam Özkaynaklar	400.000TL

Sermaye ile yasal yedeklerin toplamını: 1.300.000TL

Bu tutarın 2/3’ ü 866.666,67TL tekabül ediyor.

Özkaynak toplamı 400.000TL ve sermaye ile yasal yedek toplamını karşılamıyor.

Olması gereken tutardan 466.666,67TL eksiktir.

Başka bir hesaplama yöntemi de şöyledir,

Toplam Özkaynaklar: 400.000TL

Sermaye ve yasal yedeklerin 1/3’ ü: 1.300.000*1/3 = 433.333,33TL

Olması gereken tutardan 33.333,33TL eksiktir.

Örnek 2:

Sermaye	1.000.000TL
Yasal Yedekler	300.000TL
Geçmiş Yıl Zararları	-1.500.000TL
Toplam Özkaynaklar	-200.000TL

Yukarıda ki durumda özkaynaklar zaten eksiye dönmüş durumda.  Bu durumda şirket aktiflerinin borçlarını karşılayamaması durumundan bahsedilebilir.

Bilançoda borca batık durumun oluşmasının halinde özellikle bankalar nezdinde kredi vermeme veya mevcut kredileri geri çağırma durumu oluşabilir. Yine tedarikçilerden mal alamama durumu hatta personel maaşı ödeyemem durumları da ortaya çıkabilir.

Eğer ki şirket faaliyetlerine devam etmek isterse ve bu durumdan kurtulmak isterse en kolay yöntem yönetim kurulu kararı alınarak zararın ortaklara dağıtılması veya sermaye artırma yoluna gidilmesidir.

Yukarıda ki örnekten devam edersek olması gereken muhasebe kayıtları şöyledir;

____________________________   / _________________________

131 Ortaklardan Alacaklar       1.500.000

                  580 Geçmiş Yıllar Zararı                  1.500.000

____________________________   / _________________________

Ödeme yapılınca;

____________________________   / _________________________

102 Bankalar                        1.500.000

                   131 Ortaklardan Alacaklar            1.500.000

 ____________________________   / _________________________

2. dönem geçici vergi beyannameleri yapıldıysa ara bilanço çıkartıp firmaların borca batık durumuna bakmakta fayda vardır. Yılsonunda oluşabilecek yoğunluğu azaltmak adına şimdiden bu hesaplamaları yapmanızı öneririm.

Ayrıca teknik iflas veya borca batık durumu olmayan firmalar içinde sermaye/özkaynak kontrolü yapılması ve düşük sermayesi olan firmalar içinde sermaye artırımı yapıp, nakdi sermaye artışından kaynaklı faiz indiriminden yararlanabileceğini hatırlatmak isterim.

Bu konu ile ilgili yazıma aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

https://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/musacakir/012/

Borçsuz ve sakin durumlar dilerim.

Saygılarımla.

17.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.