Zekeriya Güzel
Vergi Başmüfettişi
zkr_guzel@hotmail.com

Ortaklıkların Paylarının İhraç edilerek Halka Açıklık Statüsünü Kazanması ve Borsada İşlem Görmesi İçin 7 Aşama

Sermaye piyasası, şirketlerin ihtiyaç duyduğu uzun vadeli kaynakların sermaye piyasası araçları yoluyla borçlanılarak ve Özkaynak ihraç edilerek yatırımcılardan finanse edilmesidir, sermaye piyasası araçlarının ihraç edilmesi üretim ve istihdam yaratılması açısından kritik bir öneme sahiptir. Aynı zamanda reel sektörün ihtiyaç duyduğu finansmanın erişilmesi, sermayenin tabana yayılması, pazarın borçlanma piyasa oranında düşük oranda finanse edilmesi sermaye piyasasında beklenen işlevlerin yerine getirilmesini sağlayacaktır. Yatırımcılardan halka arz yoluyla sağlanan fonların doğru alanlarda kullanılması, işletmelerde oluşturulan katma değerin ve kazancın yatırımcılara dağıtılması ile sermaye piyasasına olan güven artırmasında ve piyasaya girişleri hızlanacaktır.

 Sermaye piyasasında fon talep edenler genelde piyasa iş yapan anonim ortaklardır. Bu şirketlerin finansmanı, sermaye piyasası araçlarının ihraç edilmesi ve bu amaçla halka arz yapılması ile sağlanır. Nitekim sermaye piyasası kanununda ihraç sermaye piyasası araçlarının hal arz edilerek veya halka arz edilmeksizin yapılan satışı olarak ifade edilirken. Halka Arz kavramı ise Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrıyı ve bu çağrı devamında gerçekleştirilen satışı olarak düzenlenmiştir. Özkaynaklarının sermaye artırım yoluyla ve mevcut paylarının satışı yoluyla satılan ortaklık payları şirketler halka arz edilir. Halka arz eden şirketin finansal kaynaklar sağlanırken, şirket payların halka satılmasından sonra borsada yatırımcılar tarafından alım satıma konu olması halinde ihraççının bir finansal kaynak sağlamamaktadır. Yatırımcıların halk arz yoluyla edindikleri payların ikinci piyasa aracılığıyla alım satımı yatırımcıların ihtiyaç duydukları nakiti bulmak için elinde bulundukları payların satışı ile sermaye piyasasının likiditasyon fonksiyonu yerine getirmektedir.

 Şirketlerin halk arz edilerek halka açıklık statüsünün kazanması için sahip olması gereken aktif ve net satışlar ilişkin koşullar ve yatırımcı güveninin tesisi piyasanın gelişmesi ve derinleşmesini sağlayacaktır. Anonim ortaklıkların ve kooperatiflerin (halka arz edilmeksizin) ortak sayısı nedeniyle halka açık sayılması durumu bu yazımızın konusunu oluşturmamaktadır. Şirketler ve ortaklıklar tarafından sermaye piyasası araçlarını halk arz ederek veya ihraç ederek halka açıklık statüsünü kazanmaktadır.

İhraççıların ve halka arz edenlerin sermaye piyasası araçlarının satışı için gerekli ön koşulları sağladıktan sonra izahnamenim sermaye piyasası onayı sunmaları ile halka arz süreci başlamaktadır. Bu yazımızda ortaklık ve şirketlerin halk arz edilerek halka açıklık statüsünü kazanmak için gerekli süreçleri 7 aşamada ele alınmaktadır.

1. İzahnamenin Hazırlanması ve Başvuruların Yapılması:
   Şirketlerin halka açıklık statüsü kazanması ve paylarının satışını gerçekleştirebilmesi için öncelikle bir "izahname" hazırlaması ve bu izahnameyi Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) onayına sunması gerekir. Ancak izahnamenin SPK tarafından onaylanması, payların borsada işlem görmesi için tek başına yeterli değildir. Eş zamanlı olarak payların Borsa İstanbul'da (BİST) işlem görebilmesi için kotasyon şartlarının sağlanması ve borsa yönetimine başvuru yapılması zorunludur. Bu başvurular şirket tarafından doğrudan yapılabileceği gibi yetkilendirilmiş aracı kurumlar vasıtasıyla da gerçekleştirilebilir.
2. Kurul ve Borsa Uzmanlarınca Yapılan İncelemeler:
   SPK ve Borsa İstanbul’a yapılan başvuruların ardından, izahnamede ve eklerinde yer alan bilgi ve belgeler içerik ile eksiklik yönünden incelenir. Bu süreçte uzmanlar şirketin merkezini, iş yerlerini ve üretim tesislerini ziyaret eder. Şirketin üretim süreçleri, tedarik zinciri, satış operasyonları, yönetim yapısı ve çalışan profili hakkında detaylı bilgiler edinilir. Ayrıca şirketin bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinin hukuki ve mali durumları analiz edilir; gerek görülmesi hâlinde finansal tablolardaki kalemler detaylı analizlere tabi tutulur. Şirketin izahnamesinde fiyat tespit ilişkin değerleme yöntemlerin yapılması yatırımcıları korumak adına önemlidir.
3. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Üyeliği:
   Sermaye piyasasında paylar fiziki olarak basılmak yerine senede bağlanmaksızın kayden izlenmektedir. Bu nedenle halka arz sürecindeki şirketlerin, paylarının kaydileştirilmesi amacıyla Merkezi Kayıt Kuruluşu’na (MKK) başvurması ve kuruma üye olması yasal bir zorunluluktur. MKK üyeliği tamamlanmayan şirketlerin payları borsada işlem göremez.
4. İzahnamenin Onaylanması ve Kamunun Aydınlatılması:
   SPK tarafından yapılan incelemelerin tamamlanması ve yasal şekil şartlarının yerine getirilmesinin ardından şirket izahnamesi onaylanır. Onaylanan izahname, yatırımcıların inceleyebilmesi amacıyla Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP), şirketin ve aracı kurumun internet sitelerinde ilan edilerek kamuya duyurulur.
5. Talep Toplama ve Pay Satış Dönemi:
   İzahnamenin kamuya duyurulmasının ardından, şirket ile yetkili aracı kurum(lar) arasında imzalanan aracılık veya yüklenim sözleşmesi çerçevesinde ilan edilen tarihlerde talep toplama sürecine geçilir. Yatırımcılardan gelen talepler doğrultusunda payların satışı ve dağıtımı gerçekleştirilir.
6. Satış Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve İşlem Görme (Gong Töreni)
   Halka arzın tamamlanmasının ardından borsa yönetimi, satış sonuçlarının kotasyon şartlarını ve izahnamede yer alan kriterleri karşılayıp karşılamadığını son bir kez değerlendirir. Şartların sağlandığının tespiti üzerine, Borsa İstanbul tarafından KAP’ta yapılan duyuruyu takiben şirket payları ilgili pazarda işlem görmeye başlar. Şirketin talebine bağlı olarak, borsadaki ilk işlem gününde seans açılışını simgeleyen bir "Gong Töreni" düzenlenir.
7. İşlem Görecek Pazarın Belirlenmesi
   Şirket paylarının borsanın hangi pazarında (Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar veya Girişim Sermayesi Pazarı gibi) işlem göreceğine Borsa İstanbul yönetimi karar verir. Bu karar; şirketin halka arz edilen paylarının piyasa değeri, özsermayesi, kârlılık durumu ve halka açıklık oranı gibi belirli finansal ve operasyonel kriterler dikkate alınarak verilir.

17.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.