Zekeriya Güzel
Vergi Başmüfettişi
zkr_guzel@hotmail.com

Yatırım Fonları Kanun Teklifi Ne Gibi Düzenlemeler Öngörülüyor?

17/09/2026 tarihinde bazı portföy yönetim şirketleri likidite krizi yaşanmasında sonra, borsada ve fonlar üzerinde elde edilen yüksek kazançlar gündeme gelmiştir. bu süreçte bazı gerçek kişilerin borsanın pay piyasasında hisseler üzerinden gerçeğe aykırı ve finansal gerekçelere dayanmayan işlemler kazançlar elde edildiği bilinmektedir. Buna ilişkin 09.10.2026 tarihinde TBMM verilen 2/3939 esas kanun teklifinde, Portföy Yönetim şirketleri Yatırım Fonları üzerinden yapılan çeşitli işlemlerin geri kazanılması, katılma pay sahiplerin menfaatlerin korunması, hak sahiplerinin belirlenmesi amacıyla yapıldığı görülmektedir. Söz konusu Kanun Teklifinin 6362 sayılı sermaye piyasası kanuna eklemeler olarak değil de ayrı bir kanun olarak değil özel müstakil bir düzenleme olduğu görülmektedir. kanun teklifinin 9 maddede oluşmaktadır. Bu kanun teklifinde Fonların Tasfiyesinin Genel Esasları, Kurulun Yetkisi ve hak sahiplerinin Belirlenmesi, Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme, El konulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabına aktarılması, Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk, Dışarıdan hizmet alımı ve uygulanacak hükümler ilişkin düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kanun teklifinde ana başlıklar halinde aşağıdaki gibi olduğu görülmektedir.

Fonların Tasfiyesinin Genel Esasları, Kurulun Yetkisi ve hak sahiplerinin Belirlenmesi İlişkin Düzenlemeler:

Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar: Tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülür. Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarım ve fon portföy yapılarım, fon varlıklarının korunmasının ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterir. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici farklı fiyat marjına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlere Kurulca karar verilebilir. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilir.

Tasfiye ile ilgili Kuruluşlar bu tasfiye sürecinden piyasa koşullarını ve fon mal varlığını ve fonun yapısını göz önünde bulundurarak mal varlığının en yüksek değerden satışına gerçekleştirmeye yönelik gerekli özene göstermeleri gerekir. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici farklı fiyat marjına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlere Kurulca karar verilebilir. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında da satışına onay verebilir.

Bu tasfiye sürecinin yürütülmesinde düzenleme ve gözetim yetkisi sermaye piyasası kuruluna verilmiştir. Kurul Bununda yanında tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarım, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasının ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dâhil edilir. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılır.

Fon tasfiyesine görevli kuruluşlar tarafından MKK, Takasbank, Borsa, Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşların, bu Kanunun uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, YTM'ye ve/veya TMSF'ye talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlüdür. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemezler.

Fon Pay Sahipliği Tespiti Nasıl yapılacaktır?

Kanun teklifinde; fon pay sahipliği tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK, Takasbank, TEF AS, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları mutabık hâle getirilerek fon ve hesap bazında tespit edilir.

6362 sayılı Kanunim 104,106 veya 107 nci maddelerinde düzenlenen fiillerin Kurulun 17/9/2026 tarihli kararlan ile tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından ya da bu fonlar ile birlikte hareket edilmesi veya fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bunlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun 17/9/2026 tarihli kararlan uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaz.

Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme:

Tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye sonucunda paraya çevrilmesi sonucunda elde edilen değerlerin kurul tarafından tasfiyesine karar verilen tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibariyle geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden yapılmasına karar verilmiştir. Buna göre katılma payı sahiplerine yapılacak ödemenin yeterli olmaması halinde kanunun 104,106 ve 107 maddelerinde belirtilen suçların işleyenler dışından olan kişilere, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak NET Yatırım Tutarı; fona fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye istatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanır.

Ara ödemeye ilişkin düzenleme kanunun 4 maddesinin 2 fıkrasında düzenlenmiştir. Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili fonun tasfiye malvarlığından, birinci fıkra uyarınca hesaplanan net yatırım tutarından endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmım geçmemek kaydıyla. Kurulca belirlenen fonlarda, ilgili fonun tasfiye malvarlığından, net yatırım tutan 1.000.000 Türk liranın altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1.000.000 Türk lirası ara ödeme yapılabilir. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutan, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibariyle hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamaz. Fonun önceki gün sonu fiyatı; ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyattır.

Tasfiye Sonucunda Dağıtılabilir nakdin birinci fıkraya göre hesaplanan net yatırım tutarların ve/veya ikinci fıkraya göre hesaplanan ara ödeme tutarlarını tamamını karşılamaya yetmemesi hâlinde Kurul; mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutan en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutan belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkilidir. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarım, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden bir gün önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarların veya ikinci fıkrada Öngörülen 1.000.000 Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanım aşan ödeme yapılamaz. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılmaz; söz konusu katılma paylan nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilir.

Fonlardan emsalleri aykırı ve gerçeğe aykırı oluşan değerler üzerinden kazanç elde edenlerin. Fonun tasfiyesine karar verilen tarihten önce çıkış yapanların ilgili fonların tasfiyesi tamamlayacağa kadar ödeme alan kişilerin fona fiilen yaptıkları yatırım tutan ile fonda kalma süreleri dikkate alınarak, fon unvanı esasıyla aynı yatırım stratejisi kategorisinde olduğu kabul edilen yatırım fonlarının yıllık ortalama getirişi baz alınmak suretiyle Kurulca belirlenecek yöntemle hesaplanan emsal getiri tutarını toplamını aşan kısım. Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilir.

Emsal getirinin belirlenmesinde, Kurulun 17/9/2026 tarihli kararlan ile tasfiyesine karar verilen fonların getirileri hesaplamaya dâhil edilmez. Bu fonların malvarlığında yer alan ve fiyatlarının gerçeğe aykırı olarak oluştuğu Kurulca tespit edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde ilgili payın dâhil olduğu endeksin ve/veya Kurulca belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütlerinin getirişi esas alınarak hesaplanan olağan getiriyi aşan kısmı. Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilir. Emsal fon grubunun, hesaplama döneminin, yıllık ortalama getirinin hesaplanma yönteminin, payın olağan getirişinin ve iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak endeks, emsal, dönem ve hesaplama yöntemi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkilidir.

Katılma payı sahiplerine Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilir.

Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabına aktarılması:

Teklifin 6. Maddesinde bu fonlar hakkında yürütülen soruşturmalar aşamasında, fon malvarlığında haksız kazanç elde ettiği ve müsaderesine karar verilen paraların ve sermaye piyasası araçlarının 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 128 inci maddesi uyarınca el koyma karan verilebilir. Bu kapsamda sermaye piyasası kurulu tarafından piyasa dolandırıcılığı ve bilgi suistimaline ilişkin yazılan ve suç duyurusunda bulunulan raporlar referans alınmaktadır. Ve bu raporlar suçtan elde edilen değerlere ilişkin raporlar sayılmaktadır. El konulan malvarlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçların bulunması halinde bunlar, 5271 sayılı Kanunun 131 inci maddesi uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemece iade edilir.

İlgili fonlardan haksız kazanç elde edenlerin bu fona iadesine ilişkin geri kazanım hesapları ve bunlara ilişkin alt hesapları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu hesaplara haksız kazanç elde edenlerin kendi istekleri ve mahkemece geri kazanım hesaplarına aktarılmasına ilişkin karar verilen tutarların. Fonların tasfiyesine tamamlanması öngörülen fonlara ilişkin olarak bu tutarların hazineye gelir kaydedilmeksizin geri kazanım hesaplarının alt hesaplarında izlenmesi öngörülmektedir.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilir; başka bir amaçla kullanılması, teminat gösterilemez ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz. Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa; tasfiyenin tamamlanmış olması hâlinde ise Kurulca bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere YTM'ye aktarılır. Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılır. Şu kadar ki, nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak Kurulca belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması hâlinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenir ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenir, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması hâlinde fon pay sahibine ödeme yapılır.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oram, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oram ve benzeri kıstaslar dikkate alınılarak Kurulca belirlenir

Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk:

Kanun teklifi ile Fon kurulu, fon yöneticisi ve PYŞ şirketleri tarafından Fon malvarlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın; karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hâkim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılır.

Ortaya çıkan bu Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumludur. Bu tutarın öncelikle portföy yönetim şirketinde tahsil edilmesi gerekmekte olup bu kişilerden tahsil edilememe ve edilmeyeceğinin açıkça elli olması halinde Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumluluk yüklemektedir.

Sermaye piyasası kurulu tarafından yapılacak denetim ve incelemeler sonucunda fonların zarar etmesine sebep olacak kişilerin tespit edilmesi sonucunda bu kişilerin her bir fon itibariyle tespit edilmesi ve zararların ilgili kişilerden tazmin edilmesine TMSF’ye bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirimler üzerinden TMSF tarafından kazanç elde edenlerin fon mal varlığına geri kazanılması için 6183 sayılı kanun kapsamında takip ve tahsil edilmesi, 5411 sayılı bankacılık kanununda hükümleri uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır. Ayrıca bu geri kazanılmaya ilişkin yetkili mahkeme İSTANBUL idare mahkemesi olarak belirlenmiştir.

Dışarıdan hizmet alımı ve uygulanacak hükümler

Teklifin 7 md. Dışarıdan hizmet alımı ve uygulanacak hükümler düzenlenmiştir. Bu Kanunun uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşullan Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu Kanunun uygulanmasına doğan işler, açılacak dava ve takipler için Kurul ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilir.

12.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.