Fuat Tekgül
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
fuattekgul02@gmail.com

KDV İade Taleplerinde İade Edilebilir Azami KDV'nin Tespiti

KDV iade taleplerinde iadesi talep edilecek KDV tutarı hesaplanırken azami tutarın tespitine dikkat edilmesi gerekmektedir. KDV Genel Uygulama Tebliğinin A.3 ‘’ İade Tutarının Hesabı ve İadeye Dayanak İşlem ve Belgeler’’ bölümünde bu husus aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir.

‘’Bir vergilendirme döneminde iade konusu yapılabilir KDV (azami iade edilebilir vergi), kural olarak o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedelin (%18)'i (genel KDV oranı) olarak hesaplanan miktardan fazla olamaz.

Ancak, doğrudan yüklenimler nedeniyle bu tutardan fazla iade talebinde bulunulması halinde, aşan kısmın iadesi münhasıran vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilir.’’

Her ne kadar KDV Genel Uygulama Tebliğinde genel KDV oranı %18 olarak belirtilmişse de KDV kanununda 07.07.2023 tarih 32241 sayılı Resmî Gazete ile yapılan değişiklik ile 07.07.2023 tarih 32241 sayılı Resmî Gazete 10.07.2023 tarihinden itibaren Genel KDV oranı %20 olarak uygulanmaya başladığından 2023/Temmuz döneminden itibaren azami iade edilebilir KDV’nin hesabında genel KDV oranı %20 olarak dikkate alınması gerekmektedir.

KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 41 seri no’lu KDV tebliği ile (21 Nisan 2022 tarih ve 31816 sayılı Resmî Gazete) 2022 Mayıs dönemi KDV beyannamesinden itibaren uygulanmak üzere “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosuna “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen Mal Bedeli” sütunu eklenmiştir. Söz konusu uygulama aşağıdaki istisna türlerinden doğan iade hakkı doğuran işlemlerden KDV iade taleplerinde uygulanmaktadır.

1-) Mal ihracatı (İstisna kodu:301)

2-) Türkiye'de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan teslimleri (bavul ticareti) (İstisna kodu:322)

3-) İmalatçıların Mal İhracatları (İstisna kodu:338)

Aşağıda belirtilen işlemlerin bulunması halinde “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen Mal Bedeli” sütununda (varsa) ilgili işleme ait tutar beyan edilmesi gerekmektedir.

• Dahilde İşleme İzin Belgesi ve İzni kapsamında yapılan mal alımları.
• KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kaydı ile teslim edilmek üzere yapılan alımları.
• KDV Kanununun 17/4-g maddesi kapsamındaki metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntıları alımları.
• KDV mükellefi olmayan basit usule tabi mükellefler ve çiftçilerden yapılan mal alımları.
• KDV Kanununun 13/ı maddesi kapsamında yapılan yem ve gübre hammaddesi alımları.

Mal ihracatı (İstisna kodu:301) Talebi:

İhracatçı firma tarafından ihraç edilen mallar aynı dönemde hazır alınmış, imal edilmiş ve ihraç kaydı ile alınmış olabilir. Bu durumda ihracatçı firma tarafından KDV beyannamesinde 301 istisna kodu ile talep edilen ihracat istisna bedelinden,

• İmal edilerek ihraç edilen malların üretiminde kullanılan ve KDV ödenmeksizin temin edilen girdi var ise söz konusu girdiye ait tutarın tespit edilerek “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen Mal Bedeli” sütununda beyan edilerek kalan ihracat istisnasının genel KDV oranı ile çarpımını aşmayacak istisna bedeli üzerinden azami iade edilebilir limitin hesaplanması gerekmektedir.
• Beyan edilen ihracat istisna bedeli içinde aynı dönemde ihraç edilmek üzere ihraç kaydı ile teslim alınan mallar var ise söz konusu mallara ait bedel ihracat istisna bedelinden düşüldükten sonra kalan tutarın azami iade edilebilir hesaplamada kullanılması gerekmektedir.
• İmal edilerek ihraç edilen malların üretiminde kullanılan Dahilde işlem izin belgesi kapsamında yapılan alımlar var ise söz konusu DİİB kapsamında yapılan alıma ait tutarın tespit edilerek “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen Mal Bedeli” sütununda beyan edilerek kalan ihracat istisnasının genel KDV oranı ile çarpımını aşmayacak istisna bedeli üzerinden azami iade edilebilir limitin hesaplanması gerekmektedir.

İmalatçıların Mal İhracatları (İstisna kodu:338) Talebi:

İmalatçıların Mal ihracatları imal ettikleri ihraç eden imalatçı firmalar için getirilmiş bir iade talep seçeneği olup ihracat istisna bedelinin %10’una kadar iade talebine izin verilmektedir. Söz konusu iade talep seçeneğinde yüklenilen KDV listesi ibraz zorunluluğu bulunmamakta olup ihracat istisna bedeli üzerinden hesaplama yapılır iken “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen alım” mevcut ise söz konusu alıma ait bedelin tespit edilerek ihracat istisna bedelinden düşülmesi ile %10’una kadar hesaplama yapılması gerekmektedir.

Her ne kadar bu iade talep türünde ‘’ Yüklenilen KDV listesi’’ ibraz zorunluluğu bulunmasa da KDV ödenmeksizin yapılan alıma ait bedelin tespiti; imal edilerek ihraç edilen malların bedelinin belirlenmesi işlemi yüklenim listesi hazırlansa idi bu bedel ne olurdu? sorusunun sorulması, zımnen yüklenim listesi oluşturmak anlamına da gelmektedir.

DİİB Sahibi Mükellefin İhraç Kaydıyla Tesliminde İade Edilecek KDV:

KDV GU Tebliği’nin A3. ‘’ İade Tutarının Hesabı ve İadeye Dayanak İşlem ve Belgeler’’ başlığının ‘’ 1.5. DİİB Sahibi Mükellefin İhraç Kaydıyla Tesliminde İade Edilecek KDV’’ bölümü Dahilde işleme izin belgesi kapsamında “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen alım” bulunması halinde nasıl hareket edilmesi gerektiği açıklanmış olup ilgili bölüm aşağıdaki gibidir.

‘’ DİİB kapsamında KDV ödemeksizin yurtiçi ve yurtdışından606 satın aldığı girdileri kullanarak ürettiği malı 3065 sayılı Kanunun (11/1 c) maddesi kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslim eden bir mükellefin iade alacağı KDV tutarı, ihraç kayıtlı teslim bedeli ile DİİB kapsamında aldığı girdilerin bedeli arasındaki farka genel vergi oranı uygulanmak suretiyle bulunacak tutarı aşamaz.’’

3065 sayılı kanun 11/1-c kapsamında ihraç kaydı ile satışlardan iade taleplerinde de ihraç kayıtlı satış yapan imalatçı firmanın ihraç konusu malın imalatçısı olması zorunluluğu bulunmaktadır.

İhraç kayıtlı satışı yapılan malın imalatında “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen alım” bulunması halinde zorunlu olmadığı halde sanki bir yüklenim listesi hazırlanıyormuş gibi “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen Mal Bedeli” tespit edilmesi gerekmektedir. Tespit edilen “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen alım” bedelinin ihraç kayıtlı satışa ait bedelden düşülerek iade edilecek KDV tutarının farkın genel KDV oranını aşmayacak şekilde hesaplanması gerekmektedir.

KDV iade taleplerinde mükellefler tarafından iadesi talep edilen KDV tutarının doğru hesaplanması ve yukarıda belirtilen hususlara özen gösterilmesi gerekmektedir.

SONUÇ OLARAK;

Bu hesaplamalar yapılır iken tespit edilen “KDV Ödenmeksizin Temin Edilen alım” bedellerinin;

1)Vergi idaresi tarafından talep edilmesi halinde sunulmak üzere ayrıntı içeren bir tablo halinde sunulacak şekilde hazırlanarak bekletilmesi,

2) YMM KDV iadesi tasdik raporlarında anılan bedeller ile ilgili açıklamalara yer verilmesi halinde,

Sonradan yapılacak tespitlerde haksız iadeye sebebiyet verilmemesi açısından önem arz ettiği görüşündeyiz.

KAYNAKLAR:

-KDV Genel Uygulama Tebliği.

-41 seri no’lu KDV Tebliği

21.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.