Fuat Tekgül
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
fuattekgul02@gmail.com

Stok Affı Yapan Mükelleflerin KDV İade Talep İncelemelerinde Son Durum

Bilindiği üzere 7440 sayılı Kanunun 6.maddesi ile mükelleflere ‘’işletmede yer aldığı halde kayıtlarda yer almayan ‘’ emtialarını işletme kayıtlarına alınabilmesi için malın tabi olduğu oranın yarısı oranında KDV ödenmek sureti ile indirim konusu yapılması imkânı sunulmuştu.

Mezkûr kanunun 6.c bendinde ‘’ …Emtia üzerinden ödenen vergi genel esaslara göre indirilir, ancak iadeye konu edilmez. ‘’ ifadesi ile Stok affı kapsamında beyan edilen emtialara ilişkin KDV’nin indiriminin kabul edileceği ancak iadeye konu edilmemesi gerektiği hususu belirtilmişti.

Bu uygulamanın doğru bir uygulama olup olmadığı ve uygulanması halinde vergi yargısına taşınacağı konusunda yazmış olduğum makaleyi ilgilileri için paylaşıyorum.

https://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/fuattekgul/010/

Vergi idaresi konu ile yapılan özelge taleplerine istinaden 09.08.2023 tarihli bir yazı ile;

Yüklenim listesi ibraz edilen KDV iade taleplerinde stok affı ile beyan edilen emtialara ait KDV’nin yüklenim konusu yapılamayacağı, Yüklenim listesi ibraz edilmeyen ihraç kayıtlı v.b. KDV iade alacaklarında stok affına ait KDV'nin düşülmesine gerek olmadığı,

Yönünde görüş belirtilmişti.

Müteakiben Vergi Denetim Kurulu tarafından 7440 sayılı Kanunun 6.maddesinde yer alan ‘’ iadeye konu edilmez. ‘’ ifadesine istinaden uygulamanın yüklenim listesi talep edilen KDV iade talebi olup olmadığına bakılmaksızın Stok affı ile beyan edilen KDV’nin devreden KDV tutarı içinde yer aldığından bahisle tüm iade talepleri ile ilgili işlemine tabi tutulmaya başlandı.

İnceleme sonucu yapılan tarhiyatlar ile ilgili açılan davalarda yazımız tarihine kadar aşağıdaki gerekçeler ile Vergi Mahkemesi kararları verilmiş bulunmaktadır.

• İadenin türünden bağımsız cezalı tarhiyatın doğru olduğu.
• Tevkifattan doğan KDV iade taleplerinde kanunda bir indirim sırası bulunmadığından stok affı KDV’sinin öncelikle indirilmesi gerektiğini belirterek cezalı tarhiyatın terkinine karar verilmesi.
• KDV beyannamelerinde yer alan indirimlerin Stok affı ile beyan edilen KDV tutarları olmaksızın oluşacak senaryonun inceleme elemanı tarafından bir tablo halinde hazırlanarak iade tutarlarının yeniden hesaplanması işlemini onaylamayarak cezalı tarhiyatın terkinine karar verilmesi.

Söz konusu Vergi Mahkemesi kararları üst mahkeme sonucunu beklemekte olup muhtemelen Danıştay Dava Daire Genel Kuruluna kadar sürecek bir süreç olması muhtemeldir.

Vergi Mahkemesi kararlarının tetkikinden anlaşılacağı üzere sorunun kaynağının Yüklenim listesi ibraz edilmeyen KDV iade taleplerinde olduğu anlaşılmaktadır.

STOK BEYANI İLE BEYAN EDİLEN KDV’YE AİT EMTİA KDV’Sİ NASIL GİDERİLMELİDİR?

Bilindiği üzere KDV kanunu gereği indirim mekanizması olduğundan mükellefler mal alımında ödediği KDV’yi indirim konusu yapmakta ve satışlarında hesapladıkları KDV’yi tahsil etmektedirler.

Vergi Mahkemesi kararlarında yer alan kanunda bir indirim sırası bulunmadığı ifadesi doğru bir ifade midir? Konusunun irdelenmesi gerekmektedir.

Stok affı ile beyan edilen KDV’ye ait emtia, mükellefin işletmede fiilen yer alan ancak kayıtlarda yer almayan emtiaları bulunduğuna dair beyandır ve aksi tespit edilmedikçe üretim ve alım-satım sürecinde işletme tarafından kullanıldığı kabul edilmelidir.

Mükellef söz konusu emtiaları imalat veya al-sat şeklinde kullanarak satış yapmakta ve bu beyana dayalı alımları maliyete dahil etmektedir. Gelir tablosunda 62-Satışların maliyeti hesabında malın/mamulun maliyetine dahil edilen ve eleştiri konusu yapılmayan alımlara ait KDV’nin iadesinin yapılmaması gerektiği ifadesi bu yönü ile vergi idaresi tarafından stok beyanına güvenilmediğine işaret etmektedir.

Mükellef hakkında yapılan vergi incelemesinde stok beyanına ait KDV’nin devreden KDV içinde yer alıp almadığı hususundan önce mezkûr stokun halen işletme bünyesinde olup olmadığı hususuna odaklanılması gerektiği kanaatindeyiz.

Konuyu basit bir örnekle açıklamak gerekir ise;

ÖRNEK:

Mükellef A LTD.ŞTİ. ile ilgili bilgiler aşağıdaki gibidir:

2023/9 DÖNEMİ:

Hesaplanan KDV	---
Önceki Dönemden Devreden KDV	50.000
Bu Döneme Ait İndirilecek KDV (Stok Affı KDV)	90.000
Toplam İndirim KDV	140.000
Sonraki Döneme Devreden KDV	140.000

 

2023/10 DÖNEMİ:

Hesaplanan KDV	240.000
Önceki Dönemden Devreden KDV	140.000
Bu Döneme Ait İndirilecek KDV	160.000
Toplam İndirim KDV	300.000
Sonraki Döneme Devreden KDV	60.000
Ödenecek KDV	---

Mükellef A LTD.ŞTİ.;

2023/9 döneminde :7440 SK kapsamında 1.000.000 TL tutarlı (1.000 adet X malını) stok beyanında bulunarak işletme kayıtlarına 153-Ticari mallar hesabına kaydetmiştir.

2023/10 döneminde: Önceki dönemde stok beyanında bulunulan 1.000 adet X malın alıcısı çıkmış olup 1.000 adet X malının tamamını 1.200.000 TL’ye satmıştır. 1.000 adet X malının satışına ait hesaplanan KDV tutarı (1.200.000 TL* %20 KDV) 240.000 TL’dir.

2023/10 döneminde Stok affı ile beyan edilen 1.000 adet X malının satışı yapılmış 240.000 TL KDV hesaplanarak tahsil edilmiştir.

Stok affına ait olan 90.000 TL KDV’li emtianın satışı yapılarak aradaki farka isabet eden (240.000-90.000) 150.000 TL KDV hazineye borçlanılmıştır.

2023/10 dönemindeki toplam indirim 300.000 KDV’nin (160.000+140.000) döneme ait satışta yer alan hesaplanan KDV (240.000) düşüldükten sonra kalan devreden KDV tutarı (60.000) içinde önceki dönemden devreden KDV içindeki (stok affına ait emtiaya ait olduğundan) 90.000 TL KDV artık devreden KDV içinde yer almamaktadır.

KANUNDA BİR İNDİRİM SIRASI BULUNMA KONUSU:

Bu aşamada stok affı ile beyan edilen emtianın satışını yapılarak işletme kayıtlarından ve envanterinden çıkışı gerçekleşmiş ve satışı yapılan 1.000 adet X malı 153-Ticari mallar hesabından çıkartılarak 621-Satılan Ticari Malın Maliyeti hesabına devredilerek maliyete konu edilmiştir.

Bu sebeple 2023/11 döneminde satışı yapılan ve stok affı ile beyan edilen emtianın Kümülatif KDV içinde yer almadığı değerlendirilmelidir.

Örneğin;

Örnek 1:

Mükellef A LTD.ŞTİ. 2023/12 döneminde ihraç kayıtlı mal satışı yaptığında artık 2023/10 dönemi itibariyle devreden KDV tutarının içinde stok affı ile beyan edilen emtia işletme kayıtlarında artık yer almadığından stok affına ait emtiaya ait KDV’nin hesaplanan KDV yolu ile tahsil edildiği ve/veya indirim yolu ile giderildiği varsayılmalı ve stok affı ile ilişkisinin kalmadığı kabul edilmelidir.

Örnek 2:

Mükellef A LTD.ŞTİ.’nin 2023/10 döneminde hesaplanan KDV’nin (240.000) ihraç kayıtlı mal satışı ile alakalı olduğunu ve ihraç kaydı ile satılan malın üretiminde 1.000 adet X malı(hammaddesi) kullanılmış olduğunu varsayalım.

Bu durumda her ne kadar İhraç kaydı ile satışlarda yüklenim listesi ibrazı zorunlu olmasa da 7440 sayılı kanun 6.c maddesi ‘’...iadeye konu edilmez …’’ hükmü gereği sanki yüklenim listesi varmış gibi bir hesaplamaya tabi tutulması gerekmektedir. Böyle bir yüklenim listesi hazırlansa idi yüklenim listesinde ‘’stok affı ile beyan edilen’’ 90.000 TL KDV’nin yer almaması gerekecekti.

Yapılması gereken işlemin talep tutarı üzerinden ihraç kaydı ile satılan malın bünyesinde kullanılan kısma isabet eden 1.000 adet X malına (hammaddesine) isabet eden (90.000) KDV’nin tenzil edilerek (240.000-90.000) kalan 150.000 TL’nin iade edilmesinin daha doğru bir hesaplama yöntemi olacağı kanaatindeyiz.

İhraç Kayıtlı Satış Bedeli	1.200.000
İhraç Kayıtlı Satış KDV	240.000
STOK AFFI KDV (İmalatta Kullanılan)	90.000
İade Edilmesi Gereken İhraç Kayıtlı KDV (240.000-90.000)	150.000

SONUÇ OLARAK:

İhraç kayıtlı satış ve tevkifatlı satış v.b. yüklenim listesi ibraz edilmeyen KDV iade taleplerinde stok beyanı ile beyan edilen emtianın KDV’sinin reddedilmesi hususunda vergi incelemesi yapılması halinde;

1) Öncelikle stok beyanı ile beyan edilen malın iade dönemi itibariyle halen stokta yer alıp almadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

2) Hangi dönemde üretimde kullanılarak mamul haline getirildiği/ ticari malın satışının yapıldığı ve mamulün/malın hangi dönemde satılarak maliyete alındığının tespit edilmesi gerekir.

İlgili dönemde iade hakkı doğuran işlemde kullanılmış ise o işlemde stok beyanına isabet eden KDV’nin iade hakkı doğuran işlemle ilgili talep edilen KDV’den tenzili söz konusu edilmelidir.

3) Satışı yapılan malın bünyesinde stok affı ile beyan edilen emtiaya ait girdi bulunmayan mamul veya satılan malın stok affı ile beyan edilen emtia olmaması halinde genel esaslara göre iade işlemi yapılması gerekmektedir.

Görüşündeyiz.

KAYNAKLAR:

-7440 sayılı Kanun.

-3065 sayılı KDV Kanunu.

15.09.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.