Çağrı Raşit Çapkın
Denetim Direktörü
E.Vergi Başmüfettişi
rasitcapkin@gmail.com

İbadethane İnşaatlarında KDV İstisnası (Müştemilat, Tefrişat ve Protokol Sorunları)

Vergi hukukunda belirli faaliyetlere veya kurumlara sağlanan istisnalar, ilk bakışta verginin genelliği ilkesine aykırı gibi görünse de aslında toplumsal ihtiyaçları desteklemenin pratik ve etkili bir yoludur. Devlet, ibadethane yapımı gibi kamusal yarar taşıyan alanların inşasını doğrudan finanse etmek yerine; vergi kanunları aracılığıyla hayırseverleri, vakıfları ve dernekleri teşvik etmeyi tercih edebilmektedir.

Bu amaçla Gelir Vergisi Kanunu (GVK), Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) ve Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) kapsamında ibadethane yapımına yönelik çeşitli vergi istisnaları düzenlenmiştir. Ancak uygulamadaki asıl hukuki uyuşmazlıklar, bu vergi avantajlarının sınırlarının nerede başlayıp nerede bittiği noktasında toplanmaktadır. Söz konusu istisnalar sadece ana ibadethane yapısını mı kapsayacaktır, yoksa lojman ve ticari alanlar gibi eklentileri de içine alacak mıdır? İşte bu sınırların çizilmesindeki yaklaşım ve yorum farkları, konunun en tartışmalı yönünü oluşturmaktadır.

Vergi Mevzuatında İbadethane Kavramı

Bir harcamanın veya mal tesliminin istisna ve indirim gibi vergisel avantajlardan yararlanabilmesi, öncelikle o kavramın hukuki sınırlarının net bir şekilde çizilmesine bağlıdır. Ancak Türk vergi mevzuatı incelendiğinde, teşviklerin merkezinde yer alan "ibadethane" kavramının açık ve bağımsız bir tanımına yer verilmediği görülmektedir. Yasal düzlemdeki bu boşluk, vergi hukukunun en temel direklerinden biri olan "hukuki belirlilik" ilkesini zedelemekte ve uygulamada farklı kurumların mevzuatları arasında bir kavram karmaşasına yol açmaktadır.

Esasen Türk hukuk sisteminde ibadethanelerin fiziki ve idari yapısı, temelde İmar Kanunu (İK) ile Diyanet İşleri Başkanlığı Kanunu (DİBK) çerçevesinde şekillenmektedir. İK ek md. 2’de imar planlarındaki "ibadet yeri" kavramına ve mülkiyet durumlarına değinilse de mekanın içeriğine dair somut bir çerçeve çizilmemiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) mevzuatı ise konuyu daha çok idari ve dini yönetim fonksiyonları açısından ele almaktadır. Buna karşılık vergi hukuku, doğası gereği ekonomik yaklaşım ilkesini esas alır. Mali idare, bir yerin sadece dini statüsüyle yetinmeyip, o mekan için yapılan harcamanın iktisadi niteliğine ve halka açıklık derecesine bakar. Dolayısıyla, İK’ya göre ibadet yeri sayılan bir alanın, vergi kanunlarının aradığı teşvik şartlarını her zaman kendiliğinden karşılayamaması, bu mevzuatsal dağınıklığın en somut göstergesidir.

Bu dağınıklığa rağmen GVK md. 89/5, KVK md.10/1-ç ve KDVK md.13/k’da geçen "ibadethane" ifadesi, ibadetin bizzat yapıldığı ana mekanları tereddütsüz şekilde kapsamaktadır. İdare anlayışına göre bir yapının bu kanunlar bağlamında teşvik edilebilmesi için iki temel ölçüt öne çıkmaktadır. İlki, yapının şahsi veya belirli bir zümrenin kullanımına değil, kamunun genel hizmetine ve herkese açık olmasıdır; nitekim bir şirketin sadece kendi personeline ayırdığı mescit inşaatı bu yüzden genel teşviklerden yararlanamaz. İkincisi ise yapının, devletin yetkili makamı olan DİB’in izni veya yönetimi dahilinde ibadethane statüsü kazanmış olması şartıdır.

İbadethane Eklentileri, Lojmanlar ve Ticari Alanların Durumu

KDVK md. 13/k ve Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (KDVGUT) istisnadan yararlanacak yapılar 'okul, sağlık tesisi, ibadethane' şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır. Mevzuatta lojman veya dükkan gibi eklentilerin durumuna dair açık bir istisna kuralı yer almamaktadır.

Vergi hukukundaki 'istisnalar dar yorumlanır' genel ilkesi gereğince; abdesthane ve şadırvan gibi ibadetin ayrılmaz parçası sayılan alanlar 'ibadethane yapımı' kapsamında değerlendirilmektedir. Buna karşın konut niteliğindeki din görevlisi lojmanları ile gelir getirme amaçlı dükkan, otopark gibi ticari ünitelerin doğrudan ibadet mekânı sayılmaması sebebiyle vergi incelemelerinde KDV istisnası ve vergi indirimi kapsamı dışında tutulması riski bulunmaktadır. Bu durum, mükelleflerin inşaat sürecindeki mal ve hizmet alım listelerini hazırlarken azami hassasiyet göstermelerini gerektirmektedir.

Özelgeler Işığında Sosyal ve Fonksiyonel Müştemilat Alanları Sorunu: Taziye Evlerinin Durumu

Yerleşik özelgeleri uyarınca; ibadethane kompleksi içinde tasarlansa dahi, doğrudan ibadetin icra edildiği cami veya ibadet ana mekânı niteliğinde bulunmayan sosyal alanlar istisna ve indirim teşvikleri karşısında çok dar yorumlanmaktadır. Nitekim KDVGUT'ta açık bir yasaklayıcı ibare yer almamasına rağmen idare, taziye evlerini müstakil bir ibadethane veya ibadethanenin zorunlu bir eklentisi olarak değerlendirmemekte; verilmiş olan olumsuz özelgeler doğrultusunda protokol metinlerinde geçen "taziye evi" ve "taziye etkinlikleri" ibarelerinin sözleşmelerden tamamen çıkartılmasını şart koşmaktadır.

Katma Değer Vergisi İstisnasının Niteliği, Şekil Şartları ve Tefrişat Sorunsalı

KDVK md. 13/k uyarınca; genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve ibadethanelerin yapımı amacıyla kurulan dernek veya vakıflara, bu yapıların inşası dolayısıyla yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları KDV'den müstesnadır. Söz konusu düzenleme bir tam istisna niteliği taşıdığından, ibadethane inşaatına mal ve hizmet sunan yüklenici firmalar, bu vergileri yüklenim KDV'si olarak devletten iade alma hakkına sahip olurlar.

Ancak bu avantajın hayata geçebilmesi için şekli şartlara sıkı sıkıya uyulması gerekmektedir. Bu doğrultuda, ibadethane yapımını üstlenen kurumun inşaat projesi, imar durumu ve onay belgesi ile vergi dairesine başvurarak bir "KDV İstisna Belgesi" alması zorunludur. Ayrıca inşaatta kullanılacak demir, çimento gibi malzemeler ile mimarlık ve mühendislik gibi hizmetlerin miktarlarını içeren ayrıntılı bir listenin de vergi dairesine onaylatılması şarttır; zira bu onaylı listenin dışındaki alımlarda istisna uygulanması yasal olarak mümkün değildir.

Uygulamada mükelleflerle en çok karşı karşıya gelinen husus, bu istisnanın hukuki sınırlarının nerede bittiğidir. KDVK ve KDVGUT istisnanın konusu "ibadethanelerin inşası" şeklinde sınırlı olarak düzenlenmiş; lojman, dükkan veya tefrişat gibi unsurlara dair detaylı bir sayıma yer verilmemiştir.

Vergi hukukundaki "istisnaların dar yorumlanması" ilkesi gereğince, ibadethanenin asli unsuru olan yapım harcamaları istisna kapsamında değerlendirilirken; inşaatın sabit parçası sayılmayan menkul nitelikteki tefrişat alımları ile doğrudan ibadet alanı niteliği taşımayan din görevlisi lojmanları veya gelir getirme amaçlı dükkan, çay ocağı ve otopark gibi ticari ünitelerin istisna dışında tutulması riski bulunmaktadır. Mevzuattaki bu genel ifadelere dayalı uygulama farklılıkları, vergi idaresi ile mükellefler arasındaki uyuşmazlıkların da temel sebebini oluşturmaktadır.

Tefrişat, Makine ve Büro Donanımlarının Kapsamı: KDV Tebliği Uyarınca Bağış Taahhüdü Zorunluluğu ve Ek Protokol Mekanizması

Vergi uygulamasında ibadethane inşasına paralel olarak temin edilen klima santralleri, güneş enerjisi ve boyler üniteleri, masa, koltuk, okul sırası, kitaplık, perde ve öğrenci oyun donanımları gibi tefrişat ve donanım unsurları genel kural olarak "doğrudan inşaat yapım işi" sayılmamakta ve menkul demirbaş kabul edilerek istisna listelerinden çıkarılması yönünde idari dirençle karşılaşılmaktadır.

Oysa bu durum sadece tarafların serbest iradesine dayalı bir sözleşme tercihi veya vergi dairesinin takdir hakkı olmayıp, doğrudan KDVGUT açık düzenlemelerinden kaynaklanan bir şekil ve geçerlilik şartıdır. Tebliğin ilgili bölümlerinde açıkça hüküm altına alındığı üzere; ibadethanelerin inşasında kullanılacak makine, teçhizat, tefrişat, mefruşat ve donatım malzemelerinin KDV istisnasına ve vergi indirimine konu edilebilmesi, bu unsurların da ana yapıyla birlikte inşaatın/tesisin ayrılmaz ve tamamlayıcı bir parçası olarak bağışlanacağının protokol metninde açıkça taahhüt edilmiş olmasına bağlanmıştır. Başka bir ifadeyle Tebliğ, tefrişat ve makine teslimlerini ancak ve ancak bağışçının bu donanımları bedelsiz olarak karşılayıp mülkiyetini ilgili kamu makamına devredeceğini sözleşmede peşinen üstlenmesi halinde istisna şemsiyesi altına almaktadır.

Bu doğrultuda mükelleflerin ve kamu idarelerinin henüz işin başında imzaladıkları ana protokolde bu hususu açıkça belirtmeleri kanuni bir zorunluluktur. Ana protokol gövdesinde bu donatımlara ilişkin bağışçı taahhüdüne yer verilmeyip sadece keşif listelerine genel kalemler yazılması durumunda, vergi daireleri KDVGUT hükümlerini gerekçe göstererek mal/hizmet listelerindeki makine, klima ve tefrişat kalemlerini derhal ayıklamakta ve istisna belgesi onayını durdurmaktadır. Yaşanan bu mevzuatsal tıkanıklığın aşılabilmesi ve KDVGUT şartının eksiksiz ikmali için; yapının kaba ve ince imalatlarının yanı sıra binanın hizmet amacına uygun şekilde faaliyete geçebilmesi için elzem olan tüm makine, teçhizat, mefruşat, tefrişat ve tedrisat unsurlarının bağışçı tarafından bedelsiz temin edilip kamuya devredileceğini tereddütsüzce kayıt altına alan protokolün düzenlenmesi ve vergi idaresine ibrazı hukuki bir zorunluluk haline gelmektedir.

İndirim Mekanizmasında Kamu Kurumu ve Aracı Kurum Şartı

Kanun koyucu, mükelleflerin ibadethane yapımı için gerçekleştirdiği harcamaların tamamını kurum kazancından veya beyan edilen gelirden indirmelerine olanak tanımıştır. Ancak yasal düzenlemelere göre bu avantajdan yararlanabilmek için bağışların doğrudan değil, belirli makamlar aracılığıyla yapılması zorunludur. Bu kapsamda bağışlar; genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ya da mülki idare amirlerinin gözetiminde kurulan ibadethane yaptırma dernek ve vakıflarına yapılabilmektedir. Söz konusu şartın temel felsefesi, vergi matrahını düşürecek harcamaların kamu otoritesi tarafından denetlenmesini sağlamak ve olası suiistimallerin önüne geçmektir. Dolayısıyla vergi hukuku açısından bağışın sadece amaca uygun olması yetmemekte, aktarıldığı kanal da yasal bir geçerlilik şartı olarak aranmaktadır.

İnşaat Parselinde Mülkiyet ve Tahsis Belgesi İkilemi: Hazine Arazileri Üzerinde Tapu/Tahsis Ayrımı

Mükelleflerin kamu arazileri üzerine ibadethane veya dini tesis inşa etmelerinde karşılaştıkları en büyük bürokratik engellerden biri, taşınmazın mülkiyet belgesinin tevsikidir. Vergi daireleri mutat olarak mükelleflerden doğrudan tapu tescil belgesi talep etmektedir. Oysa uygulamada birçok cami ve müştemilatı Hazine mülkiyetinde bulunmakta ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na süresiz veya belirli amaçla tahsis edilmiş vaziyette yer almaktadır.

Mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlarda bağışçı adına bir mülkiyet tapusunun ibrazı hukuken mümkün olmadığından, Mülki İdare Amirliği (Kaymakamlık/Valilik) veya Milli Emlak koordinasyonuyla tanzim edilmiş resmi "Arsa Tahsis Belgesi" ile Diyanet İşleri Başkanlığı'na yapılmış tahsis şerhinin vergi dairesine eksiksiz sunulması gerekir. Vergi dairesinin tapu ısrarı, arazinin kamu malı niteliği ve nihai yapının zaten kamuya bedelsiz kalacağı gerçeği mülki amir onaylı protokol ve tahsis evraklarıyla desteklenerek aşılabilmektedir.

Doğrudan İnşaat Harcamaları ile Aracı Kurumlara Yapılan Bağışların Karşılaştırılması

Uygulamada en çok hukuki uyuşmazlık meydana getiren husus, bir mükellefin herhangi bir aracı kuruma nakdi bağış yapmadan, kendi imkanlarıyla doğrudan bir ibadethane inşa etmesi durumunda yaşanmaktadır. Mükellefler bu süreçte iki farklı yöntem seçebilirler.

İlk yöntemde, ibadethane yaptırma dernek veya vakıflarına makbuz karşılığı nakdi bağış yapılmaktadır; bu durumda bağışın kazancın tamamından indirilebilmesi için ilgili kurumun tüzüğünde ibadethane yapımının açıkça yer alması yeterlidir.

İkinci yöntemde ise mükellef inşaatı doğrudan kendisi üstlenmektedir; bu ayni harcamaların faturalandırılarak kazançtan indirilebilmesi için faturaların mükellef adına düzenlenmesi, harcamaların belgelenmesi ve inşaat bitiminde yapının mülkiyetinin DİB’e devredilmesi zorunludur. Mali idare, doğrudan yapılan bu inşaat harcamalarında oldukça katı bir tutum sergileyerek mülkiyetin nihai olarak kamuya devredileceğinin bir ön protokol veya mülki amir onayına bağlanmış olmasını geçerlilik şartı olarak aramaktadır.

İbadethane İnşaatının Müteahhit Aracılığıyla Yapılması Durumunda KDV İstisnası

Uygulamada ibadethane yapımını üstlenen dernek, vakıf veya kamu kurumları, inşaat işlerini genellikle anahtar teslimi veya belirli aşamalar halinde bir müteahhide (yükleniciye) devretmektedir. İnşaatın bir müteahhit aracılığıyla yürütülmesi durumunda, KDVK’nın md. 13/k istisna belgesinin kimin tarafından alınacağı ve bu avantajdan kimin yararlanacağı hususu sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır.

İdarenin düzenlemeleri uyarınca, KDV istisna belgesi müteahhit adına değil, ibadethane yapımını fiilen ve hukuken üstlenen dernek, vakıf veya kamu kurumu adına düzenlenir. Dolayısıyla vergi dairesine başvurarak projeyi onaylatması ve istisna belgesini alması gereken taraf iş sahibi olan dernek veya vakıftır. Alınan bu belge, mal ve hizmet alımlarında KDV ödenmeyeceğini gösteren hukuki bir ehliyettir.

İnşaatı yürüten müteahhit, bu istisnadan doğrudan doğruya değil, yansıtma yoluyla faydalanır. Şöyle ki; işi üstlenen dernek veya vakıf, vergi dairesinden aldığı istisna belgesinin bir örneğini müteahhide verir. Müteahhit ise bu belgeye istinaden, ibadethane inşaatı için piyasadan tedarik edeceği demir, çimento gibi malzemeleri satıcılardan KDV ödemeden satın alır. Aynı şekilde müteahhit, dernek veya vakfa inşaat hak ediş faturasını keserken de faturayı KDV hesaplamadan düzenler.

Bu süreçte karşılaşılan en spesifik durumlardan biri de müteahhidin inşaat malzemelerini kendisinin tedarik etmeyip, sadece işçilik veya mühendislik/mimarlık gibi hizmetleri vermesi durumudur. İdarenin yerleşik tebliğ ve açıklamaları uyarınca, KDVK md. 13/k "yapım dolayısıyla yapılan mal teslimleri ve hizmet ifaları" ifadesi oldukça geniştir. Bu doğrultuda, müteahhidin dernek veya vakfa sadece işçilik hizmeti sunması durumunda da bu hizmet KDV md.13/k istisnası kapsamındadır. Müteahhit, sunduğu bu saf işçilik hizmeti karşılığında dernek veya vakfa keseceği faturada KDV hesaplamayacaktır.

Sonuç olarak, inşaatın bir müteahhide yaptırılması istisnanın uygulanmasına engel teşkil etmez; buradaki ana kural, istisna belgesinin asıl sahibi olan dernek/vakfın bu belgeyi müteahhide ibraz etmesi ve müteahhidin de bu belge sınırları dahilinde KDV'siz işlem yapmasıdır.

İbadethane İnşaatlarında Doğrudan Yapım Modeli

Bu modelde mükellef, herhangi bir aracı kurumu veya bağış yapacağı dernek ya da vakfı devreye sokmadan, inşaatı doğrudan kendi adına yürütür. Bu senaryoda mükellefin önünde KDV yönünden iki farklı alternatif bulunur.

İlk yöntemde, projesini onaylatıp vergi dairesinden bir istisna belgesi temin edebilir. Bu belge sayesinde, inşaat için gerekli olan demir, çimento gibi malzemeler ile işçilik hizmetlerini piyasadan KDV ödemeden satın alır ve böylece inşaat süresince üzerinde herhangi bir finansman yükü oluşmaz.

İkinci yöntemde ise mükellef istisna belgesi almadan, tüm mal ve hizmetleri piyasadan KDV’sini ödeyerek satın almayı seçebilir. İnşaat tamamen bittikten sonra yapı, bir bütün olarak DİB’e ya da ilgili kamu kurumuna bedelsiz olarak devredilir. Bu devir kanun kapsamında vergiden müstesna olduğu için mükellef, ödediği ve indirim yoluyla gideremediği KDV’lerin devletten nakden veya mahsuben iadesini talep etme hakkı kazanır.

Doğrudan yapım modeli, en baştan istisna belgesi alındığında mükellefi büyük bir nakit çıkışından kurtarırken, belgenin alınmadığı ve iade yolunun seçildiği durumlarda inşaat bitene kadar ciddi bir KDV finansman yükünün mükellef üzerinde kalmasına yol açar.

Dağınık Hizmet Tedariki Modeli ve Protokol Yönetimi

İbadethane inşaatlarında KDV finansman yükünü tamamen ortadan kaldırmak isteyen mükellefler, tek bir müteahhitle anahtar teslim sözleşme yapmak yerine süreci parça parça kendileri yönetmeyi seçebilmektedir. Bu modelde, inşaatı üstlenen şirket, dernek veya vakıf, vergi dairesinden aldığı KDV istisna belgesini kullanarak inşaat malzemelerini doğrudan KDV ödemeden temin edebildiği gibi hafriyat, kazı, zemin etüdü ve inşaat işçiliği gibi hizmetleri de piyasadaki farklı alt tedarikçilerden vergi ödemeksizin satın alabilmektedir. KDVGUT, ibadethane yapımına yönelik bu tür müstakil hizmet alımlarının tamamını istisna kapsamına dahil ederek mükelleflere büyük bir hareket alanı tanımaktadır.

Ancak bu sistemin sorunsuz işleyebilmesi, işin başında mülki idare amirliği ile imzalanan resmi protokolün ve vergi dairesine sunulan mal-hizmet listesinin doğru kurgulanmasına bağlıdır. Vergi dairesi, istisna belgesi ekindeki listeleri onaylarken buralarda yer alan unsurların projenin maliyet analiziyle uyumlu olmasını şart koşar. Burada mükellefler açısından en kritik kolaylık, inşaat sürecinde değişen piyasa koşulları veya fiyat artışları nedeniyle tutarların değişmesi halinde, vergi dairesine sunulan bu maliyet tablosunun revize edilerek güncellenebilmesidir. Dolayısıyla hafriyat, kazı ve farklı işçilik kalemlerinin KDV istisnasına konu edilebilmesi ve gelecekte bir vergi riski doğmaması için, tüm bu harcamaların inşaat protokolündeki toplam maliyet hesaplamalarına dahil edilmesi, fiyat değişimlerinde listenin güncellenmesi ve yasal olarak belgelenmesi zorunludur.

İdari Sözleşmelerde Şekil Şartı: Protokol Gövdesinde Toplam Proje Maliyetinin Açıkça Gösterilmesi Zorunluluğu

Vergi daireleri, KDVK md. 13/k istisna belgesi başvurularını incelerken protokolün yalnızca amaç ve taraflarına değil, sözleşmenin mali boyutunun hukuki bağlayıcılığına da odaklanmaktadır. Uygulamada sıkça yapılan bir hata, toplam maliyet tutarının yalnızca sözleşme eki olan keşif listelerinde gösterilmesi, protokolün ana metin maddelerinde net bir parasal rakama yer verilmemesidir.

Mali idare, ek niteliğindeki listelerde yer alan keşif bedellerinin tek başına yeterli olmadığını; bağışçının üstlendiği toplam taahhüt bedelinin (örneğin projenin kaba, ince, mekanik ve elektrik toplamı olan keşif bedelinin) ana protokolün gövde metninde açık ve tereddütsüz bir madde hükmü olarak yer almasını zorunlu bir şekil şartı olarak aramaktadır. Ana sözleşmede bu maliyetin eksik bırakılması, vergi dairelerince istisna onay sürecinin durdurulmasına ve taraflar arasında tutarın ana metne taşındığı bir ek protokol tanzim edilmesinin talep edilmesine yol açmaktadır.

Yüklenicilerin KDV İade Süreçlerinde Karşılaştığı Aksaklıklar

Uygulanan vergi teşviklerinin piyasaya yansıyan ve çoğunlukla göz ardı edilen bir diğer boyutu da inşaata mal veya hizmet sunan alt tedarikçiler ile yüklenicilerin durumudur. Mükelleflere ya da aracı kurumlara KDV hesaplamadan fatura düzenleyen bu satıcılar, söz konusu faaliyetleri nedeniyle yüklendikleri vergileri devletten iade talep etmek durumundadır. Ancak vergi dairelerinin iade işlemlerinde uyguladığı sıkı denetimler, teminat şartları ve rapor zorunlulukları, tedarikçilerin ibadethane projelerine mal satmaktan kaçınmasına yol açabilmektedir. Dahası, piyasadaki aktörler bu finansman ve bürokrasi maliyetini aşmak için tahsil edemedikleri KDV tutarını gizlice ürün fiyatlarına yansıtarak satış bedellerini artırmaktadır. Bu durum, kanun koyucunun tamamen sıfırlamayı amaçladığı vergi yükünün, piyasa mekanizması içinde saklı bir maliyete dönüşmesine ve nihayetinde yine ibadet yerini inşa edenlerin üzerinde kalmasına neden olmaktadır.

Sonuç

Vergi mevzuatında "ibadethane" kavramının bağımsız ve net bir tanımının bulunmayışı, istisna ve indirimlerin kapsamı konusunda mükellefler ile vergi idaresi arasında ciddi uyuşmazlıklara yol açmaktadır. İstisnaların dar yorumlanması ilkesi ve idarenin yerleşik özelgeleri uyarınca; taziye evleri, din görevlisi lojmanları ve gelir getiren ticari alanlar teşvik kapsamı dışında tutulmakta, Hazine mülkiyetindeki parsellerde ise tapu yerine mülki amir onaylı resmi "Arsa Tahsis Belgesi"nin sunulması usuli bir zorunluluk olarak aranmaktadır.

KDVK md. 13/k kapsamındaki KDV istisnasından sorunsuz yararlanabilmek, maddi koşulların varlığı kadar usul ve şekil kurallarına harfiyen uyulmasına bağlıdır. Bu süreçte mal ve hizmet listelerinin GİB otomasyon sistemine eksiksiz girilerek inşaat öncesinde "KDV İstisna Belgesi"nin temin edilmesi şarttır. Ayrıca KDVGUT uyarınca; klima, boyler gibi tesisat donanımları ile masa, koltuk ve okul sırası gibi tefrişat malzemelerinin istisna kapsamına alınabilmesi, bu unsurların da bağışçı tarafından bedelsiz karşılanacağının sözleşmede açıkça taahhüt edilmiş olmasına bağlanmıştır.

Ayrıca, ana protokol metninde toplam taahhüt bedeline ve söz konusu donatımlara yer verilmesi kanuni bir zorunluluktur. Dolayısıyla mükelleflerin gereksiz bir KDV finansman yükü ve tarhiyat riskiyle karşılaşmamaları adına; proje maliyetini, tefrişat taahhütlerini ve tahsis kayıtlarını henüz işin başında protokollere eksiksiz derç etmeleri ve onay süreçlerini tebliğ düzenlemelerine tam uyumlu yürütmeleri elzemdir.

Kaynakça

• Katma Değer Vergisi Kanunu, (02.11.1984 t. 18563 s. R.G.)
• Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği, (26.04.2014 t. 28983 s. R.G.).
• Kurumlar Vergisi Kanunu, (13.06.2006 t. 26200 s. R.G.).
• Vergi Usul Kanunu, (10.01.1961 t. 10703 s. R.G.).

01.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.