Vedat İlki
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
vedat.uzman@gmail.com

Cumhuriyet Bayramı Çalışan İşçi Haklarını Alır

Ekim ayında Cumhuriyetimizin 103 yılında 28 Ekim Arife günü başlıyor, 29 Ekim Perşembe günü sona eriyor.

2429 Sayılı Kanun ile Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile açıklanmıştır.

ULUSAL BAYRAM:

1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayramdır. Türkiye'nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır. Bayram 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder.

Toplam da 1,5 gündür.

ÇALIŞANLAR AÇISINDAN HAKLAR:

4857 Sayılı İş Hukuku Açısından

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma

Madde 44 - Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.

Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.

Genel tatil ücreti

Madde 47 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.

Burada yasa koyucu net olarak 44'üncü Madde ile çalışma zorunluluğu olan işyerlerinde bireysel yada toplu sözleşme ile çalışmanın kararlaştırılacağını vurgulamıştır. Yapılan iş sözleşmelerde buna yer verilmiş ise işçiden onay alınmasına gerek kalmaz.

Bireysel iş sözleşmelerini yeterince okumayarak ezbere imza attıkları için bu günlerde çalışma ile karşı karşıya kalabilirler.

Yapılan sözleşmelere bu yönde hüküm olmaması halinde çalışan işçinin onayı alınması zorunludur.

Onayı alınmayan işçiyi de bugünlerde çalışmaya zorlayamazsınız.

Zorlanması halinde haklı nedenle iş akdini feshi eder.

ÇALIŞAN İŞÇİ DE HAKKINI ALACAKTIR

Ulusal Bayramlarda çalışanlar çalıştıkları günler karşısında serbest zaman yada telafi çalışması yaptırılmaz(arife 1/2 çalışılmaması halinde telafi çalışması olabilir) nakit olarak ödemesini alır.

Zaman aşımı olarak süre5 yıldır.

Çalışan ödemesini 47'inci madde esasları doğrultusunda 1 günlük ücret ödenir. 1 günlük ücret yasada belirtilen ücrettir aşağıya çekilemez, bireysel yada toplu sözleşme ile bu ücretle 2 yada 3 katı şeklinde belirlenebilir.

Tatil yapan işçi tatil günlerinin ücretini alır.

28 ve 29 EKİM ÇALIŞMALARI NASIL UYGULANACAKTIR!

28.Ekim 13'den itibaren çarşamba başlar,29 Ekim perşembegünü 24.00'de bitecek.

Örnek:

60.000 TL aylık brüt çalışan sigortalı için günlük ücret 2.000 TL.

28 Ekim ve 29 Ekim çalışması durumunda 1,5 günlük ilave ücret ödenir.

60.000+3.000=63.000 TL/Brüt ödeme alacaktır.

Örnek:

A işyerinde çalışan perakende satış elemanı için hafta tatili Perşembe günü belirlenmiş ise bu durumda Hafta Tatili ve Ulusal Bayram iç içe girdiğinden %50 artırımlı ödenecektir.

60.000+3.000=63.000 TL. ödenir.

Aynı örnekte işçi sadece 28 Ekim çalışması halinde;

60.000+1.000=61.000 TL. ödenir.

Örnek:

Vardiya Düzeni ile çalışan işçiler ise bu düzene göre 28 Ekim günü vardiya çalışmasına göre 1/2 yevmiye ve ayrıca 29 Ekim çalışmasına göre 1 yevmiye alacaktır.

		29 EKİM BAYRAMI ÇALIŞMASI
	28.Eki	YARIM GÜNLÜK YEVMİYE	ÇALIŞMA SÜRELERİNE BAKILMADAN
	29.Eki	BİR GÜNLÜK YEVMİYE	ÇALIŞMA SÜRELERİNE BAKILMADAN
28.Eki	VARDİYA	00:00-08:00
28.Eki	VARDİYA	08:00-16:00	YARIM YEVMİYE
28.Eki	VARDİYA	16:00-24:00	YARIM YEVMİYE
29.Eki	VARDİYA	00:00-08:00	BİR YEVMİYE
29.Eki	VARDİYA	08:00-16:00	BİR YEVMİYE
29.Eki	VARDİYA	16:00-24:00	BİR YEVMİYE
30.Eki	VARDİYA	00:00-08:00

İşçi 28 Ekim ve 29 Ekim Günleri Fazla Mesai türünden çalışması iş sözleşmesinde belirlenmiş ise artırımlı olarak %50-%200 ve üstünde ödeme alabilir.

28 Ekim ve 29 Ekim günleri çalışan işçi normal çalışma süresinin üstünde kalan süreleri artırımlı olarak fazla süreli/fazla çalışma esasıyla ödenmesi gerekir.

SERBEST ZAMAN UYGULAMASI YOK!

Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar karşılığında serbest zaman kullandırılması yasalara aykırıdır. Bu sürelerde çalışma karşılığı ödenmesi gereken ücret, işçiye nakit olarak ödenmelidir ve serbest zaman verilemez.

İDARİ PARA CEZASI

28-29 EKİM ÇALIŞMASI

	CUMHURİYET BAYRAMI ÇALIŞAN İŞÇİNİN HAKLARININ ÖDENMEMESİ CEZA YAPTIRIMI
4857 İŞ KANUNU	4.815 TL.	Bu Durumdaki Her İşçi İçin

5953 Sayılı Basın İş Hukuku:

Ek Madde 1 –

5953 sayılı Kanunun birinci maddesindeki gazeteci tabirinin şümulü içinde bulunan kimselerden müessese, matbaa, idarehane ve büro gibi yerlerde hizmetlerinin mahiyeti itibariyle müstemirren çalışanlar için günlük iş müddeti, gece ve gündüz devrelerinde sekiz saattir.

Yukarıdaki fıkra hükmünün dışında kalarak, gündüz veya gece devresindeki çalışma müddetinin daha fazla hadlere artırılması ve ulusal bayram, genel tatiller ve hafta tatilinde çalışılması bu kanuna göre (Fazla saatlerde çalışma) sayılır.

Pazar gününden başka bir gün hafta tatili yapan gazeteci, pazar günü fazla mesai yapmış sayılmaz.

Her bir fazla çalışma saati için verilecek ücret, normal çalışma saati ücretinin % 50 fazlasıdır.

Ancak, günlük normal çalışma müddetine ilaveten bu madde gereğince tatbik edilecek fazla çalışmaların saat 24 den sonraya tesadüf eden saatlerinde ücret bir misli fazlasıyla ödenir.

Fazla saatlerin hesabında, yarım saatten az olan müddetler yarım saat, fazlası ise bir saat sayılır.

Fazla saatlerde çalışma, ücretlerini parça başına veya yapılan iş miktarına göre alan gazetecilere yaptırıldığı takdirde dahi bu kimselerin fazla saatlere tekabül eden ücretleri bu maddedeki esaslara göre ödenir.

Fazla çalışmalara ait ücretin, müteakip ücret tediyesiyle birlikte ödenmesi mecburidir.

Fazla mesai günde üç saati geçemez.

Basında çalışanlar için ise bugünlerde çalışma yapılması halinde %50 artırımlı ücret yada akşamdan sabaha çalışma ise %100 artırımlı uygulanır.

5953 sayılı Basın İş Kanunun Ücret kısmında Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde nasıl bir ücret uygulaması yapılması yönünde net bir ibareye yer verilmemiştir.

İDARİ PARA CEZASI

Bu Kanunun ek 1 inci maddesinde yazılı fazla saatlerle çalışma ücretlerini gazeteciye ödemeyen veya mezkur maddede yazılı zam hadlerinden daha aşağı hesap etmek suretiyle ödeyen işverene, ödemediği fazla saat ücretleri tutarının veya eksik ödediği ücretler tutarının beş katı kadar idarî para cezası verilir.

	CUMHURİYET BAYRAMI ÇALIŞAN İŞÇİNİN HAKLARININ ÖDENMEMESİ CEZA YAPTIRIMI
BASIN İŞ KANUNU	Ödemediği fazla saat ücretleri tutarının veya eksik ödediği ücretler tutarının beş katı kadar idarî para cezası verilir.

854 Sayılı Deniz İş Hukuku:

Genel tatil ücreti:

Madde 43 – Bu kanun kapsamına giren gemilerde çalışan gemi adamlarına, 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Kanunu ile anılan kanuna ek 3466 ve 221 sayılı kanunlarda yazılı bulunan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde, bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti tutarında tatil ücreti, ücret ödeme şekline bakılmaksızın ayrıca ödenir.

854 sayılı Kanunun 43'üncü Maddesi gemi adamının bir günlük ücret ödemesi yapılacağı sadece ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasa da ödeneceğini hüküm altına almıştır.

Çalıştırıldığı taktirde nasıl bir ödeme yapılması konusunda açıklayıcı bir hüküm yoktur.

4857 sayılı İş Kanunu açık ve net ifadeler ile Ulusal Bayram,Genel Tatil Günleri detaylandırılmasına rağmen Basın ve Deniz İş Kanunlarında bu detaya rastlanmamaktadır.

İDARİ PARA CEZASI:

	CUMHURİYET BAYRAMI ÇALIŞAN İŞÇİNİN HAKLARININ ÖDENMEMESİ CEZA YAPTIRIMI
DENİZ İŞ KANUNU	30.138 TL.	Aşağı olmamak üzere iki katı

30.138 TL aşması halinde iki kat olarak uygulanır.

6098 sayılı Borçlar Kanunu:

401',nci madde ücretin genel tanımlaması yapılmıştır. Bu tanımlamada Ulusal ve Genel Tatil günleri ayrımına gidilmemiştir.

''İşveren, işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde ise, asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödemekle yükümlüdür'' denilerek madde bitirilmiştir.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil de çalışanlara uygulamada yol gösterici olarak bir ibareye de yer verilmemiştir.

402'inci madde ile ''İşveren, fazla çalışma için işçiye normal çalışma ücretini en az yüzde elli fazlasıyla ödemekle yükümlüdür.

İşveren, işçinin rızasıyla fazla çalışma ücreti yerine, uygun bir zamanda fazla çalışmayla orantılı olarak izin verebilir'' denilmiştir.

İDARİ PARA CEZASI GENEL LİSTE

	CUMHURİYET BAYRAMI ÇALIŞAN İŞÇİNİN HAKLARININ ÖDENMEMESİ CEZA YAPTIRIMI
4857 İŞ KANUNU	4.815 TL.	Bu Durumdaki Her İşçi İçin
BASIN İŞ KANUNU	Ödemediği fazla saat ücretleri tutarının veya eksik ödediği ücretler tutarının beş katı kadar idarî para cezası verilir.
DENİZ İŞ KANUNU	30.138 TL.	Aşağı olmamak üzere iki katı
5510 SS ve GSSK	Ek Bildirge, Teşvik Yasaklaması,G.Zamları,İdari Para Cezası	Fiilin İşlendiği Tarihteki Asgari Ücret

ÇALIŞMALARIN KARŞILIĞI ÖDENMELİ

Bu döneme ait çalışmaların karşılığı ödenmediği taktirde çalışan haklı nedenle iş akdini fesih eder, kıdem tazminatı alır. Yasalara uygun ödenmemesi durumunda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-e maddesi uyarınca derhal haklı fesih yapılır. Yapılan çalışmanın karşılığı nakden ödenmelidir.

Zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Öncelikle bir yıl kıdem süresi(işyerinde),işçilik alacağı için noterden ihtarname çekilmesi, ödeme yapılmadığı taktirde, zorunlu arabuluculuk, daha sonrası arabuluculuk tutanağına göre İş Mahkemesinde dava açılmasına gidilir.

SONUÇ

Ulusal Bayram ve Genel tatil günleri çalıştırılan işçiye karşılığında idari izin(serbest zaman ) verilmesi yasal değildir. İşçiye bayram çalışması karşılığı ilave ücret ödenmelidir.1 saat çalışsa bile ödemesi yapılacaktır.

Uygulamacılar konuyu İş, Basın, Deniz ve Borçlar Kanuna göre değerlendirmesi tavsiye edilir.

Uygulamada yapılan denetimlerde idari para cezası vardır.

İşçilik hakkı 5 yıl zamanaşımına tabi olup, bu hakların ödenmemesi halinde işçi haklı nedenle iş akdini fesih edebilir.

26.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.