Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu Yönünden Kira Sözleşmelerinde Aynı Şartlar Altında Taraf Değişikliği

Ticari hayatta uzun vadeli kira sözleşmelerinin devamı sırasında tarafların değişmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Şirket birleşmeleri, devirler veya kiracının işi bırakıp bir başkasına devretmesi gibi nedenlerle kira sözleşmelerinde taraf değişikliğine gidilir. Bu değişiklikler hukuki olarak “sözleşmenin devri” veya “ek protokol” yoluyla gerçekleştirilir. Ancak bu işlemlerin hukuki boyutu kadar, mali ve vergisel boyutunun da doğru yönetilmesi gerekir. Bu çalışmada, kira sözleşmelerindeki taraf değişikliklerinin 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu karşısındaki durumu incelenmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kâğıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği; 2’nci maddesinde, vergiye tabi kâğıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi tutulacağı; 3’üncü maddesinde damga vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu; 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında da belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı, bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte birinin alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’nın B.07.1.GİB.4.99.16.02-DAMGA-1-182 14/08/2012 sayılı özelgesinde yer alan görüş aşağıdaki gibidir.

“sözleşmelerin devri, kâğıdın taraflarından birinin değişmesi olup, devir esnasında düzenlenen kâğıdın, Damga Vergisi Kanununun 14’üncü maddesi gereğince, sözleşmenin aslından alınan verginin dörtte biri oranında damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Özelge talep formunun ekinde yer alan bankanıza verilen yeni hisse dağılımını belirleyen kâğıtların incelenmesinden, kiralamış olduğunuz taşınmaz üzerinde hisse sahibi şahıslar arasında değişiklik yapılması nedeniyle yeni oluşan hisse dağılımına göre kiralayanların değiştiği, bu bildirime istinaden kira bedellerinin hisselere göre ödenmesi gerektiği ile kira sözleşmesinin aynı şartlarla devam ettiği hususlarına ilişkin olarak eski ve yeni kiralayanların imzasıyla düzenlendikleri anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, kiralayanlar arasında mahiyeti itibarıyla kira sözleşmesinin devrine tazammun ettiği anlaşılan ve tüm hissedarların imzasını içeren kâğıdın, Damga Vergisi Kanununun 14’üncü maddesinin ikinci fıkra hükmü uyarınca söz konusu kira sözleşmesinden alınan verginin dörtte biri oranında damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.”

Örnek: Kiracı ADA … A.Ş. ile NİL … A.Ş. arasında imzalanan kira sözleşmesi detayları aşağıdaki gibi olsun.

Kira süresi: 5 yıl

Aylık kira bedeli (KDV hariç): 100.000 TL

Hesaplanan damga vergisi: (100.000 * 12 * 5 * 0,00189) = 11.340 TL

Daha sonra kiracı ADA … A.Ş. kiracılık hakkını aynı şartlar ile DENİZ … A.Ş.’ye devretmiş. Bu durumda ödenecek olan damga vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Aslından alınan damga vergisi / 4

11.340 / 4 = 2.835

KAYNAKLAR

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu

GİB Özelgesi

24.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.