Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

Serbest Meslek Kazancının Tespitinde Binek Otomobil Giderlerinin İndirimi

Serbest meslek erbaplarının faaliyetlerini yürütürken kullandıkları binek otomobiller, mesleki faaliyetin vazgeçilmez unsurlarından biri hâline gelmiştir. Avukatlar, mali müşavirler, doktorlar, mimarlar, mühendisler ve benzeri serbest meslek mensupları, müvekkil-müşteri veya hasta ziyaretleri, keşifler, toplantılar ve diğer mesleki faaliyetler kapsamında binek otomobillerden sıklıkla yararlanmaktadır.

Ancak binek otomobillere ilişkin giderlerin tamamının serbest meslek kazancının tespitinde indirilebilmesi mümkün değildir. Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan düzenlemeler ve her yıl belirlenen gider kısıtlamaları nedeniyle, söz konusu giderlerin hangi şartlarda indirim konusu yapılabileceğinin bilinmesi önem taşımaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Mesleki Giderler” başlıklı 68’inci maddesinde serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilecek giderler sayılmış olup ilgili maddenin;

-(4) numaralı bendine (Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dâhil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar) aşağıdaki parantez içi hüküm eklenmiştir.

“(Şu kadar ki özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 135.000 Türk lirasını , (332 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanmak üzere 1.380.000 TL), söz konusu vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı 250.000 Türk lirasını (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanmak üzere 2.600.000 TL) aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmı gider yazılabilir. Bu hükmün uygulanmasında binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tutar dikkate alınır.)”

-(5) numaralı bendine ise (Kiralanan veya envantere dâhil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri.) aşağıdaki parantez içi hüküm eklenmiştir.

“(Şu kadar ki binek otomobillerine ilişkin giderlerin en fazla %70’i ve kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 5.500  Türk lirasına (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanmak üzere 46.000 TL) kadarlık kısmı ile binek otomobillerinin iktisabında ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının 115.000 Türk lirasına (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanmak üzere 1.200.000 TL) kadarlık kısmı gider olarak dikkate alınabilir.”

311 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin “Binek Otomobillerin Giderleri ve Amortismanlarının Vergi Matrahından İndirilmesi” başlıklı 5’inci bölümünde ise ilgili yasal düzenleme açıklanmıştır. Düzenlemenin satırbaşları;

-Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 2020 yılı için 5.500 Türk lirasına 2026 yılında uygulanmak üzere 46.000 TL) kadarlık kısmı, 193 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi ve 68’inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi kapsamında gider olarak dikkate alınabilecektir.

-Gider olarak dikkate alınabilecek tutar olan aylık kira bedelinin 2020 yılı için 5.500 Türk lirasına kadarlık kısmı (2026 yılında uygulanmak üzere 46.000 TL) 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa göre hesaplanan katma değer vergisi hariç bedeldir.

Örnek 7: Avukatlık faaliyetinden dolayı serbest meslek kazancı yönünden mükellefiyeti bulunan Bay (D) faaliyetinde kullanmak üzere 1/6/2026 tarihinde aylık kira bedeli 60.000 TL olan bir adet binek otomobili kiralamış ve bir yıllık kira bedeli olan 720.000 TL’yi peşin ödemiştir.

Bay (D), kiraladığı binek otomobili için ödediği aylık 60.000 TL’lik kira bedelinin 46.000 TL’sini serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan gider olarak indirim konusu yapabilecek olup, bu tutarı aşan 14.000 TL’yi ise gider olarak dikkate alamayacaktır.

Ayrıca, Bay (D), kiraladığı binek otomobiline ilişkin bir yıllık kira bedelini peşin olarak ödediğinden, söz konusu kira bedelinin indirim konusu yapılabilecek olan (46.000x12=) 552.000 TL’sini 2026 yılı kazancının tespitinde indirim konusu yapabilecektir.

-3065 sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, gelir ve kurumlar vergisi yönünden kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi, hesaplanan katma değer vergisinden indirilememektedir. Bu kapsamda, binek otomobillerin kiralanması durumunda, kira bedellerinin Kanun maddesinde ilgili yıl için belirlenen azami tutarı aşması halinde, aşan kısma ait katma değer vergisi gelir ve kurumlar vergisi yönünden kazancın tespitinde ayrıca gider olarak dikkate alınmayacaktır.

-Kiralama giderlerine ilişkin aylık gider kısıtlamasının uygulanmasında, kira ödemesine tekabül eden ayın içinde bulunduğu yıl için tespit olunan tutar dikkate alınacaktır.

Örneğin Eczacılık faaliyetinden dolayı ticari kazanç mükellefiyeti bulunan Bayan (B), 1/4/2020 tarihinde (Z) Filo Kiralama A.Ş.’den bir adet araç kiralamıştır. Kiralama sözleşmesine göre aracın aylık kiralama bedeli 6.000 TL olup, sözleşmenin süresi 2 yıldır ve kiralama bedeli 1/4/2020 tarihinde mükellef tarafından peşin olarak ödenmiştir. Buna göre Bayan (B), söz konusu araç için 2020 yılına tekabül eden aylık kiralama bedelinin azami 5.500 TL’sini kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapabilecektir. 2021 ve 2022 takvim yıllarına tekabül eden aylık kiralama bedellerinin kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabileceği azami tutarların tespitinde o yıllar için yeniden belirlenen tutarlar dikkate alınacaktır.

-Binek otomobillerin günlük şekilde kiralanmasında gider kısıtlaması, günlük kiralama bedelinin hesaplanması suretiyle uygulanacaktır. Kiralama giderlerine ilişkin günlük gider kısıtlamasının uygulanmasında, kiralamanın yapıldığı tarihte gider olarak dikkate alınabilecek aylık azami kiralama giderinin o ayın gün sayısına bölünmesiyle elde edilecek tutar dikkate alınacaktır.

-Binek otomobillere ilişkin giderler genel olarak tamir, bakım, yakıt, sigorta, otopark, köprü-otoyol geçiş ücretleri ve benzeri cari giderlerdir.

-Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 14’üncü maddesi uyarınca, taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlar hariç binek otomobiller için ödenen vergiler gelir ve kurumlar vergilerinin matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmemektedir.

Örnek 11: Mali müşavir olarak faaliyette bulunan serbest meslek erbabı Bay (G), faaliyetinde kullanmak üzere 15/7/2026 tarihinde 15/7/2026-14/7/2027 dönemini kapsayan 1 yıllık trafik ve kasko sigortası için 100.000  TL peşin ödeme yapmıştır.

Bay (G), peşin olarak ödediği 15/7/2026-14/7/2027 dönemini kapsayan trafik ve kasko sigortası bedelinin gider olarak indirim konusu yapılabilecek olan (60.000 TLx%70=) 42.000 TL’sini 2026 yılı serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak dikkate alabilecektir.

-Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 2020 yılı için 160.000 TL (2026 yılında 1.380.000), söz konusu vergilerin tercihen maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı 2020 yılı için 300.000 TL’yi (2026 yılında 2.600.000) aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmı gelir ve kurumlar vergisi açısından safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilecektir.

-213 sayılı Kanun hükümlerine göre, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılan ve amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değerleri, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilebilen binek otomobiller için aktife alınan yılda gider konusu yapılamayan amortisman bedellerinin tamamı, itfa süresinin son yılında amortismana esas bedel uygulamasından bağımsız olarak safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilecektir.

-Binek otomobillere ilişkin gider olarak dikkate alınabilecek amortismana esas bedelin tespitinde, binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tutar dikkate alınacaktır.

Örnek özelgeler;

-Serbest meslek faaliyetinin ehemmiyet ve genişliği ile mütenasip olan ve işte kullanılan envantere kayıtlı araçların giderleri ile amortismanları Gelir Vergisi Kanununun 68’inci maddesinde belirtilen oranla sınırlı olmak üzere indirim konusu yapılabilecek olup envanterinize kayıtlı bulunmayan araca ait bakım, onarım ve yakıt giderleri ile amortismanların serbest meslek kazancınızın tespitinde indirim konusu yapmanız mümkün bulunmamaktadır. (E-84974990-130[KDV.2/İ/30-2022/2]-260162)

-Serbest meslek faaliyetinizin ehemmiyet ve genişliği ile mütenasip olması kaydıyla mali müşavirlik faaliyetinizde kullanılan; söz konusu elektrikli araca ilişkin elektrik tüketim bedeli giderlerinin %70’inin, tevsik edilmesi kaydıyla, serbest meslek kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. (E-17192610-120[GV-23-1040]-32915)

-Serbest meslek faaliyetinizin ehemmiyet ve genişliğiyle mütenasip olan ve işte kullanılan söz konusu aracınızın envantere dâhil edilmesi ve Vergi Usul Kanununda belirtilen belgelerle tevsik edilmesi şartıyla otopark giderlerinin en fazla %70'inin, mesleki kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. (E-84098128-120[68-2021/4]-245809)

-Serbest meslek kazancının tespitinde tahsil esası geçerli olduğundan, yapılan bir giderin hasılattan indirilebilmesi için ödenmiş olması şarttır.

Bu itibarla, 2020 yılında iktisap edilen ve envantere dâhil edilen taşıtın satın alınması için kullandığınız kredi için 2020 yılında ödediğiniz faizlerin maliyete eklenmesi zorunludur. Bu tarihten sonra tahakkuk eden kredi faizlerinin ise aylar itibarıyla ödendikçe maliyete intikal ettirilmesi suretiyle amortismana tabi tutulması veya doğrudan gider olarak muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi mümkün bulunmaktadır.

Envantere kaydedilen aracın maliyet bedeli ile maliyete intikal ettirilen kredi faizleri, BSMV ve KKDF toplamının amortisman yoluyla gider yazılabilecek kısmının, Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendinde belirtilen tutarları, doğrudan gider olarak dikkate alınacak faiz, BSMV ve KKDF tutarının da bu ödemelerin %70’ini aşamayacağı tabiidir. (49327596-120[GVK.ÖZ.2020.69]-260995)

-Aracınıza monte ettirdiğiniz seyir kamerası dolayısıyla yapmış olduğunuz giderin serbest muhasebeci mali müşavirlik faaliyetinize ilişkin kazancın elde edilmesi ve idamesi ile açık ve doğrudan bir bağının bulunmaması nedeniyle, serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. (E-17192610-120[GV-22-437]-214768)

KAYNAKLAR

          193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu

          311 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği

          Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgeleri

29.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.