Mehmet Ali Kılıç
Değerli okurlarım Merhaba, bu yazımızda; kıdem tazminatı nedir, kıdem tazminatına hak
Kazanma koşulları nelerdir, kıdem tazminatı gelir vergisinden muaf mıdır ve kıdem
Tazminatının muhasebeleştirilmesi nasıl yapılır gibi konuları ele alacağız.
Çalışmamızda kıdem tazminatı konusunu biraz insan kaynakları biraz iş hukuku
Ve biraz da muhasebe perspektifinden değerlendirerek hem teorik bilgilere hem de
Uygulamalı muhasebe kayıtlarına yer vereceğiz.
İşçinin aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen
Belirli hallerle sona ermesi durumunda, işçiye ya da kanuni mirasçılarına işveren tarafından
Ödenen toplu paradır. Kıdem tazminatı, iş akdinin sona erdiği her durumda değil, kanunda
Öngörülen hallerin belirli bir kıdeme sahip olan işçilere kıdemleri oranında ödenmektedir.
EN AZ BİR YIL ÇALIŞMIŞ OLMAK: İşçinin aynı işverenin iş yerinde veya işyerlerinde
Bir yıllık kıdeminin bulunması gerekir.
İŞVEREN TARAFINDAN FESİH: İşverenin, iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu’nun
25/2 maddesindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri dışında feshetmesi.
İŞÇİ TARAFINDAN HAKLI FESİH: İşçinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24.maddesinde
Belirtilen haklı nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi
ASKERLİK: İşçinin muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılması
EMEKLİLİK: İşçinin yaşlılık, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla işten
Ayrılması
YAŞ DIŞINDAKİ EMEKLİLİK KOŞULLARI: Kanunda belirtilen sigortalılık süresi ve
Prim gün sayısını tamamlayarak yaş şartını beklemek üzere ayrılması
İŞÇİNİN ÖLÜMÜ: İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatının yasal mirasçılarına ödenmesi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 25.maddesinin 7.bendi kıdem tazminatı istisnasını
Düzenler. Bu kanuna göre;
- 1475 sayılı İş Kanunu’na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı gelir
Vergisinden istisnadır.
- 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı
İstisnadır.
- 5953 sayılı Basın İş Kanunu’na göre ödenen kıdem tazminatlarının ise 24 aylık ücreti
Aşmayan kısmı istisnadır.
Kıdem tazminatı ödemeleri, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 25/7. Maddesi kapsamında
Gelir vergisinden istisna edilmiştir. Bununla birlikte damga vergisi kesintisi yapılması
Gerekmektedir.
ÖRNEK: ABC A.Ş Pazarlama Departmanında çalışan personelinin iş sözleşmesini, şirket
Yönetim kurulu aldığı karar doğrultusunda sona erdirmiştir. Söz konusu personel,
Yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde 300.000 TL Brüt Kıdem Tazminatı
Almaya hak kazanmıştır.
NOT: Şirket tarafından önceki hesap döneminde bu personele ilişkin kıdem tazminatı
Karşılığı ayrılmış ve ayrılan karşılık, ilgili dönemin kurumlar vergisi beyannamesinde
Kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmıştır.
VARSAYIMLAR: Önceki dönemde ayrılan 300.000 TL karşılığın tamamı 472 hesapta
İzlenmektedir. Personelin kıdem tazminatı tutarının tamamı damga vergisine tabidir.
Gelir vergisi kesintisi bulunmamaktadır. Kıdem Tazminatı yasal tavan sınırını
Aşmamaktadır. Buna göre şimdi adım adım muhasebe kayıtlarını oluşturacağız.
ABC A.Ş personelin kıdem tazminatına ilişkin yükümlülüğü önceki hesap döneminde
Muhasebeleştirilmiştir. Personelin pazarlama departmanın da çalışması nedeniyle gider,
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri hesabında izlenmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 760 | Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri | 300.000 | |
| 472 | Kıdem Tazminatı Karşılığı | 300.000 | |
VERGİSEL AÇIKLAMA: Önceki hesap döneminde ayrılan 300.000 TL tutarındaki Kıdem tazminatı karşılığı, henüz personele ödenmediğinden vergi matrahının tespitinde Kanunen Kabul Edilmeyen Gider olarak dikkate alınmıştır. | |||
Önceki dönemde ayrılan karşılık artık ödenebilir bir borca dönüşmüştür. Bu nedenle
Uzun vadeli karşılık hesabında izlenen tutar, kısa vadeli karşılık hesabına aktarılır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 472 | Kıdem Tazminatı Karşılığı | 300.000 | |
| 372 | Kıdem Tazminatı Karşılığı | 300.000 | |
AÇIKLAMA: Önceki dönemde 472 hesabında izlenen kıdem tazminatı karşılığı, ödeme Aşamasına gelindiği için 372 hesabına aktarılmıştır. | |||
2026 yılı için kıdem tazminatından binde 7.59 oranında damga vergisi kesintisi yapılacağı
Varsayılmıştır.( GÜNCEL ORAN ) Damga vergisi hesaplanması:
300.000 X 0.00759 = 2.277,00 TL
AÇIKLAMA
Brüt Kıdem Tazminatı: 300.000 TL
Damga Vergisi: 2.277,00 TL
Personele Ödenecek Tutar: 297.723,00 TL
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 372 | Kıdem Tazminatı Karşılığı | 300.000,00 | |
| 360 | Ödenecek Vergi ve Fonlar | 2.277,00 | |
| 335 | Personele Borçlar | 297.723,00 | |
Brüt Kıdem Tazminatı tutarından damga vergisi kesintisi yapılarak net ödeme tutarı personel Borcu olarak kaydedilmiştir. Kesilen damga vergisi ise vergi dairesine ödenmek üzere 360 Hesabında takip edilir. | |||
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 335 | Personele Borçlar | 297.723,00 | |
| 102 | Banka | 297.723,00 | |
AÇIKLAMA: Personelin kıdem tazminatından kalan net alacağı banka hesabından Ödenerek personel borcu kapatılmıştır. | |||
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 360 | Ödenecek Vergi ve Fonlar | 2.277,00 | |
| 102 | Banka | 2.277,00 | |
AÇIKLAMA: Personelin kıdem tazminatından kesilen damga vergisi vergi dairesine Ödenerek şirketin vergi yükümlülüğü yerine getirilmiştir. | |||
Kıdem tazminatı çalışma hayatında işçi ve işveren açısından önemli bir yere sahip olan, iş
Sözleşmesinin belirli koşullarda sona ermesiyle gündeme gelen bir ödeme türüdür.
İşletmeler açısından kıdem tazminatı yükümlülüğünün doğru hesaplanması ve muhasebe
Kayıtlarına doğru şekilde aktarılması önem taşımaktadır. Bu kapsamda kıdem tazminatı
Karşılıklarının muhasebeleştirilmesi, personelin işten ayrılması ve ödeme aşamalarının
Birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca Kıdem Tazminatı ödemelerinde gelir
Vergisi ve SGK prim kesintisi yapılmazken, damga vergisi kesintisi yapılmaktadır.
Muhasebe kayıtlarının oluşturulmasında ise vergi mevzuatı ile muhasebe uygulamalarının
Birlikte değerlendirilmesi, işletmelerin mali tablolarının ve vergi matrahlarının doğru
Oluşturulması açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak, kıdem tazminatı işlemlerinin
Yalnızca bir muhasebe kaydı değil, iş hukuku, vergi mevzuatı ve muhasebe uygulamaları
Çerçevesinde bir bütün olarak ele alınması gerekmektedir.
Faydalı olması dileğiyle…
4857 SAYILI İŞ KANUNU
193 SAYILI GELİR VERGİSİ KANUNU
MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞLERİ, TEK DÜZEN HESAP
PLANI
10.11.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL Ayrıntılar için tıklayın.