Hüseyin Ergut
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Lisanslı SPK Uzmanı
smmm.hergut@gmail.com

7518 Sayılı Yasa İle Türkiye’de Dijital Varlıkların Hukuki Çerçevesi, Genel Kavramlar, Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılığı İle MASAK Denetimi Yükümlülükler ve Vergilendirme

Kanunun Amacı ve Kapsamı:

Türkiye’de kripto para kanunu ihtiyacı, dijital varlık piyasasının hızlı büyümesi ve yaşanan dolandırıcılık vakaları nedeniyle uzun süredir gündemde olan bu husus hakkında 7518’ sayılı Sermaye piyasası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun, resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme ile Türkiye, kripto varlıkları yasal çerçeveye kavuşturan ülkeler arasına girmiştir. Kripto para kanunu kapsamında kripto varlık, kripto varlık hizmet sağlayıcısı, platform işletmecisi ve saklama hizmeti gibi temel kavramlar tanımlanmıştır. Kanun, yatırımcıların korunması, piyasa bütünlüğünün sağlanması ve kara para aklama ile mücadele gibi temel hedefleri benimsemektedir. (SPK) ve (MASAK) bu düzenlemede kritik roller üstlenmektedir.

Kanunundaki Temel Kavramlar:

Bu düzenleme çerçevesinde birçok önemli tanım yapılmıştır. Kripto varlık, dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak sanal olarak oluşturulan, saklanabilen, depolanabilen ve elektronik olarak transfer edilebilen gayri maddi varlıklar olarak tanımlanmıştır. Bu tanım Bitcoin, Ethereum ve diğer tüm kripto paraları da kapsamaktadır.

Kripto varlık hizmet sağlayıcısı ise kripto varlıkların alım satımına, takasına, transferine, saklanmasına ve bunlara ilişkin sipariş defterinin tutulmasına aracılık eden kuruluşlar olarak tanımlanmıştır. Yeni mevzuat bu kuruluşların SPK’dan lisans almasını zorunlu kılmaktadır. Lisanssız faaliyet gösteren platformlar ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacaktır.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılığı:

Bu yasanın en önemli düzenlemelerinden biri lisanslama sistemidir. Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen tüm kripto varlık platformları (SPK)’ya başvurarak lisans almak zorundadır. Başvuru sürecinde asgari sermaye yükümlülüğü, teknik altyapı gereksinimleri, bilgi güvenliği standartları ve müşteri varlıklarının ayrıştırılması gibi kriterler değerlendirilmektedir.

Lisans başvurusunda aranan şartlar arasında en az 50 milyon TL. ödenmiş sermaye, (ISO 27001) bilgi güvenliği sertifikası, bağımsız denetim yükümlülüğü ve yöneticilerin sabıka kaydının temiz olması bulunmaktadır. Yasa ayrıca müşteri varlıklarının platform varlıklarından ayrı tutulmasını zorunlu kılmaktadır.

Kripto Para Vergisi ve Beyanname Yükümlülükleri:

2026’yılı itibarıyla kripto para kanunu kapsamında kripto varlık alım satım kazançları gelir vergisine tabi tutulmaktadır. Yıllık istisna tutarını aşan kazançlar beyan edilmek zorundadır. Stopaj yöntemiyle vergilendirme uygulamasında platformlar, her işlem üzerinden belirlenen oranı keserek vergi dairesine yatırmaktadır.

Vergi beyannamesi verilmemesi veya eksik beyan durumunda vergi ziyaı cezası uygulanmaktadır. Yeni düzenleme, platformlara kullanıcı işlemlerini (GİB)’e raporlama yükümlülüğü getirmiştir. Bu sayede kripto varlık işlemleri artık tam olarak izlenebilir durumdadır.

MASAK Denetimi ve AML/KYC Yükümlülükleri:

Bu düzenleme, (MASAK)’ın kripto varlık sektöründeki rolünü güçlendirmiştir. Tüm platformlar, kimlik doğrulama (KYC) prosedürlerini uygulamak ve şüpheli işlem bildirimlerini (STR) yapmak zorundadır. Belirli tutarın üzerindeki işlemler otomatik olarak (MASAK)’a raporlanmaktadır.MASAK denetimleri kapsamında platformların müşteri tanıma yükümlülüğü, işlem izleme sistemi, risk değerlendirme programı ve uyum görevlisi ataması gibi kriterleri yerine getirmesi gerekmektedir. Yeni mevzuat uyarınca bu yükümlülükleri ihlal eden platformlara ağır idari para cezaları uygulanmaktadır.

SPK’nın Kripto Varlık Piyasasındaki Rolü:

Sermaye Piyasası Kurulu, bu düzenleme kapsamında düzenleyici ve denetleyici otorite olarak belirlenmiştir. SPK’nın yetkileri arasında platform lisanslaması, denetim yapma, yaptırım uygulama ve ikincil düzenleme çıkarma bulunmaktadır. Yasa (SPK)’ya, piyasa düzenini bozucu faaliyetlere karşı resen tedbir alma yetkisi vermiştir.

SPK ayrıca kripto varlıkların sınıflandırılması, hangi kripto varlıkların menkul kıymet sayılacağı ve token varlıkların durumu konularında düzenleyici çerçeveyi belirlemektedir. Bu hususlar bu düzenlemenin uygulanmasında kritik öneme sahiptir.

Kripto Varlık Saklama Hizmetleri:

Kripto varlık saklama hizmeti sunan kuruluşlar, müşteri varlıklarını kendi varlıklarından ayrı tutmak zorundadır. Saklama hizmet sağlayıcısının siber saldırı sonucu müşteri varlıklarını kaybetmesi halinde tazminat yükümlülüğü doğmaktadır. Soğuk cüzdan kullanımı, çoklu imza mekanizması ve sigorta kapsamı gibi güvenlik önlemleri mevzuat tarafından teşvik edilmektedir. Saklama hizmeti lisansı ayrıca alınması gereken bir yetki belgesidir.

6362’sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen 35/A’ Kripto varlık hizmet sağlayıcıları 35/A’ maddesi, kripto varlık alım-satım platformu ile saklama kuruluşlarını SPK lisansına tabi kılmıştır. Kuruluş şartları, sermaye yeterliliği, pay sahipliği, iç kontrol, risk yönetimi, müşteri varlıklarının ayrıştırılması, bilgi sistemleri güvenliği ve (MASAK) uyum yükümlülükleri bu madde çerçevesinde düzenlenmiştir.

6362’ sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen 35/B’ ikincil mevzuat yetkisi 35/B’ maddesi (SPK)’ya; kripto varlık ihracı, halka arz, kripto varlık yatırım kuruluşları, teknik güvenlik standartları, denetim ve yaptırım konularında ikincil düzenleme yapma yetkisi vermiştir. SPK bu yetki çerçevesinde tebliğler yayımlamıştır.

Vergilendirmede Güncel Uygulamalar:

Kripto varlık kazançlarının hesaplanmasında (FIFO)’ yöntemi uygulanmaktadır. Alım maliyeti ile satım bedeli arasındaki fark vergiye tabi kazancı oluşturur. Staking, lending ve yield farming gibi pasif gelir elde etme yöntemleri de vergilendirme kapsamındadır. Airdrop yoluyla elde edilen kripto varlıklar elde edilme anındaki piyasa değeri üzerinden vergilendirilmektedir. Kripto para kanunu kapsamında alım satım kazançları gelir vergisine tabidir. Vergi oranı gelir dilimlerine göre (%15) ile (%40) arasında artan oranlı değişmektedir.

Kripto Varlık Raporlama Yükümlülükleri:

Platformların (SPK)’ya düzenli raporlama yapması zorunlu tutulmuştur. Aylık işlem hacmi, aktif kullanıcı sayısı, saklanan varlık miktarı ve güvenlik olayları gibi bilgiler raporlanmaktadır. Yıllık bağımsız denetim raporu da (SPK)’ya sunulması gereken belgeler arasındadır. Raporlama yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara idari para cezası uygulanmaktadır.

Vergi raporlaması açısından platformlar, kullanıcıların yıllık işlem özetlerini Gelir İdaresi Başkanlığı  (GİB)’e bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim otomatik veri aktarımı yoluyla gerçekleşmektedir. Kullanıcıların bireysel vergi beyannamelerini doğru şekilde hazırlayabilmeleri için platformlar yıllık kazanç özetleri sunmaktadır. Vergi raporlamasında hata yapılması durumunda hem platform hem de kullanıcı yaptırımla karşılaşabilir.

Kripto Varlıklarda Miras Hukuku:

Kripto varlıkların miras yoluyla intikali, geleneksel miras hukukunun dijital varlıklara uygulanmasını gerektirmektedir. Mirasçıların kripto varlıklara erişim sağlayabilmesi için özel anahtarların güvenli biçimde saklanması ve vasiyetnamede dijital varlıklara ilişkin hükümlerin yer alması önemlidir. Miras paylaşımında kripto varlıkların değerlemesi, ölüm tarihindeki piyasa fiyatı üzerinden yapılmaktadır.Veraset ve intikal vergisi açısından kripto varlıklar da kapsam dahilin olup, mirasçıların veraset beyannamesi verirken kripto varlıkları da beyan etmesi gerekmektedir. Bilinmeyen cüzdan adresleri ve kayıp özel anahtarlar durumunda mahkeme kararıyla kripto borsalarından bilgi talep edilebilmektedir.

 Kaynakça:

-7518’ sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

- 6362’ sayılı Sermaye Piyasası Kanunu

-Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği. (TSPB)

-SPL Ders Notları.

-Borsa İstanbul A.Ş.(BİST)

11.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.