Emre Özerçen
Değerli okurlar, piyasada nakit akışının sıkıştığı dönemlerde birçok şirket ortağı doğal bir refleksle hareket eder. Şirket ödemelerini aksatmamak adına kişisel hesaplardan veya gruba bağlı diğer firmalardan şirketin banka hesabına hızlıca fon aktarılır.
Buraya kadar her şey normal görünebilir. Ancak sonrasında, şirkete aktarılan bu paraya faiz işletilmesi ve söz konusu faizin şirket tarafından gider yazılması gündeme geldiğinde işin vergisel boyutu biraz daha karmaşık hale gelebilir.
Çünkü burada örtülü sermaye riski ortaya çıkabilmekte.
Mevzuat bu konuda açık bir sınır çizer: Şirket size ait olabilir ancak şahsi varlıklarınız ile şirket kasası birbirinden ayrı hukuki unsurlardır. Şirketinize borç vermenin de örtülü sermayeye takılmadan yasal bir sınırı bulunur.
Bir şirketin ortaklarından veya onların ilişkili olduğu kişilerden aldığı toplam borç, dönem başındaki öz sermayesinin 3 katını aşarsa, aşan kısım örtülü sermaye sayılabilir. Bu sınırı geçen kısım artık ticari bir borç niteliği taşımaz.
İşletmede kullanılan borçların örtülü sermaye sayılabilmesi için;
Örnek Hesaplama:
Sonuç: Sınırı aşan 1.000.000 TL, örtülü sermaye kapsamına girer.
Burada önemli bir ayrıntı var.Her borçlanma otomatik olarak aynı şekilde hesaba dahil edilmiyor. Kanunda banka ve benzeri kredi kurumlarından yapılan bazı borçlanmalar ile banka veya finans kuruluşlarından temin edilerek aynı şartlarla aktarılan krediler için özel düzenlemeler bulunuyor.
Yani sadece "Şirket 4 milyon TL borçlandı, öz sermaye 1 milyon TL, dolayısıyla kesin olarak 1 milyon TL örtülü sermaye vardır" demek yerine, borcun kaynağına ve niteliğine de bakmak gerekiyor.
Vergisel Riskler ve Ek Maliyetler
Örtülü sermaye şartları oluştuğunda ilk önemli sonuç, bu tutara isabet eden finansman giderlerinin vergi matrahı açısından sorunlu hale gelmesi.
Örtülü sermaye üzerinden hesaplanan veya ödenen faiz, kur farkı ve benzeri giderler kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılamaz.
Dolayısıyla "Şirkete para koyayım, üzerine faiz hesaplayıp gider yazayım" düşüncesi, sınırlar ve diğer şartlar dikkate alınmadan yapıldığında beklenen vergi avantajının tam tersine dönebilir.
Ayrıca, örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faiz ve benzeri ödemeler, (kur farkı hariç) şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayıldığından, işlem yalnızca KKEG yönüyle değil, kâr payı stopajı açısından da değerlendirilebilmektedir.
Başka Şirketten Yollasak Anlaşılır mı?
Vergi incelemesinde "Parayı şahsi hesabımdan değil, eşimin firmasından ya da az ortağı olduğum diğer şirketten gönderdim" savunması hiçbir işe yaramayabilir.
Müfettişler sadece sizin banka dökümünüze bakıp dosyayı kapatmıyor. Dolaylı ortaklıklar ve ortakla ilişkili kişiler üzerinden yapılan borçlanmalar da değerlendirmeye dahil edilebilir. Bu noktada en az %10 sermaye, oy veya kâr payı hakkı kriteri önem taşıyor. Yani dolambaçlı yoldan gelen transferler de günün sonunda aynı sepete atılıp örtülü sermaye hesabına dahil edilebilir.
Mevzuat Hiç mi İzin Vermiyor? (İstisnalar)
Tabii ki her yol tıkalı değil. Kanun burada açık bir kapı bırakmış:
Birebir Kredi Aktarımı: Ortak veya ortakla ilişkili kişinin banka, finans kurumu veya sermaye piyasalarından temin ettiği krediyi, vade, faiz oranı ve benzeri kullanım şartlarını değiştirmeden şirkete aktarması halinde söz konusu borçlanma örtülü sermaye hesabında dikkate alınmaz. Şirketin, ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan ve ana faaliyetine uygun çalışan banka veya benzeri kredi kurumlarından aldığı borçlar, örtülü sermaye sınırının (3 kat) hesabında yüzde 50 oranında dikkate alınır. Sadece ilişkili şirketlere finansman sağlayan kredi şirketlerinden alınan borçlar bu indirime girmez.
Gayrinakdi Teminatlar: Ortakların sağladığı teminatlar karşılığında 3. kişilerden alınan borçlar kapsama girmez.
Finans Kuruluşları: Bankalar, finansal kiralama, faktöring ve finansman şirketlerinin kendi aralarındaki veya ortak bankalarından yaptıkları belirli borçlanmalar örtülü sermaye sayılmaz.
Özetle;
Şirkete fon aktarmayı düşündüğünüzde bakacağınız ilk yer banka uygulaması değil, dönem başı bilançosundaki öz sermaye tutarıdır. Şirketi rahatlatmak için yapılan tek bir havale, doğru kurgulanmadığında arkasından ciddi vergi cezaları getirebilir. Kasaya veya bankaya para koymadan veya şirketler arası transfer yapmadan önce mutlaka mali müşavirinizle rakamları üzerinden geçin.
31.08.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.