Adem Karabacak
Sosyal Güvenlik Denetmeni
ademkarabacak@outlook.com

Sigortalı İşten Ayrılış Bildirim Süreci ve Yasal Yükümlülükler

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 9. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca; sigortalılığı sona erenlerin durumlarının, işverenleri tarafından hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren en geç on gün içerisinde Kuruma (SGK) sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile bildirilmesi gerekmektedir. Gerçek hayatta bazen ihmal bazen de sehven kişinin işten çıkışının bildirilmesi unutulabilmektedir.

Böyle durumlarda sigortalı hastaneye başvurduğunda, sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarına ilişkin güncel veri akışı sağlanamadığından (ya da sistemde çelişkili durumlar oluştuğundan) sağlık provizyonu alamamakta ve bu durum onun mağduriyetine sebep olabilmektedir.

Kişinin bu durumu düzeltmek için Kuruma başvurmasının akabinde; Kurumun ilgili servisince kişinin son hizmet bildirim tarihinden itibaren resen işten ayrılışı yapılarak işin gerçeğinin tespiti amacıyla denetim talebinde bulunulmaktadır.

Kurum denetmenleri tarafından yapılan inceleme kapsamında; kişinin hangi tarihte işten ayrıldığının net olarak tespit edilmesi amacıyla, 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi uyarınca işyeri kayıt ve belge incelemesi yoluna gidilmektedir. Bu süreçte işverenden ücret bordroları, puantaj kayıtları, iş sözleşmesi fesihten önce verilmişse ibraname ve banka hesap hareketleri gibi yasal defter ve belgeler talep edilebilir.  Bu incelemeler, işvereni 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca çok ciddi idari para cezalarıyla karşı karşıya bırakabilmektedir:

Süresinde Bildirim Yapmama Cezası

İşten ayrılış bildirgesinin yasal süresi geçtikten sonra verilmesi veya Kurumca resen tespiti halinde, Madde 102/1-(j) uyarınca her bir sigortalı için ilgili tarihteki aylık asgari ücretin onda biri (1/10) oranında idari para cezası uygulanır.

Kayıt ve Belge İbraz Etmeme Cezası

Denetim esnasında defter ve belgelerin yasal süresi (15 gün) içinde mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmemesi durumunda, Madde 102/1-(e) uyarınca işyerinin defter tutma yükümlülüğüne göre (bilanço esası, diğer defterler veya defter tutma yükümlülüğü olmaması durumuna göre) asgari ücretin 12 katına kadar idari para cezası uygulanır.

Kayıt Geçersizliği Cezası

İbraz edilen defter ve belgelerin yasal usullere uygun tutulmaması, işten çıkış tarihi ile bordro/puantaj kayıtlarının uyuşmaması veya tutarsızlık bulunması durumunda, geçersiz sayılan her bir ay ve işlem için asgari ücretin belirli oranlarında kayıt geçersizlik cezası kesilir.

Sonuç olarak İşverenlerimizin bu gibi ağır idari ve mali yaptırımlarla karşı karşıya kalmamak, hem işçi mağduriyetine yol açmamak hem de olası bir denetim riskini ortadan kaldırmak adına; işten ayrılan çalışanlarının yasal süresi olan işten ayrılışını takip eden 10 gün içinde Kuruma bildirilmesi hususuna azami dikkat ve hassasiyet göstermeleri gerekmektedir.

29.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.