Adem Karabacak
Sosyal Güvenlik Denetmeni
ademkarabacak@outlook.com

Hastanede İş Kazası Provizyonu Açılmış Ancak İşveren Tarafından Bildirilmemiş Olaylarda SGK’nın İdari Para Cezası Riski

Giriş

İş kazalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna süresinde bildirilmesi, yalnızca sigortalının sosyal güvenlik haklarının korunması bakımından değil, işverenlerin idari yaptırımlarla karşılaşmaması açısından da büyük önem taşımaktadır.

Uygulamada oldukça sık karşılaşılan durumlardan biri; çalışanın hastaneye başvurusu sırasında olayın “iş kazası” olarak değerlendirilmesi nedeniyle sağlık kuruluşunca SGK sisteminde iş kazası provizyonu açılması, ancak işverenin bu durumdan haberdar olmaması veya olayı iş kazası olarak değerlendirmediği için üç iş günlük yasal süre içerisinde SGK’ya iş kazası bildirimi yapmamasıdır.

Aradan aylar hatta yıllar geçtikten sonra SGK’nın elektronik veri analizleri sonucunda hastane kayıtları ile iş kazası bildirimleri karşılaştırılmakta ve bildirimsiz olduğu tespit edilen olaylar nedeniyle işverenler hakkında idari para cezası uygulanabilmektedir.

Bu çalışmada söz konusu risk, ilgili mevzuat hükümleri ve uygulamadaki sonuçları çerçevesinde değerlendirilecektir.

İş Kazasının Bildirim Yükümlülüğü

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13 üncü maddesi uyarınca;

• İşveren,
• İş kazasını yetkili kolluk kuvvetlerine derhal,
• SGK’ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır.

Benzer şekilde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 14 üncü maddesinde de işverenin iş kazalarını üç iş günü içerisinde SGK’ya bildirme yükümlülüğü düzenlenmiştir. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde aynı Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmaktadır.

Dolayısıyla iş kazasının gerçekten meydana gelmiş olması ile bildirimin yapılması birbirinden farklı hukuki yükümlülüklerdir. İşveren olayın hafif olduğunu düşünse veya çalışan aynı gün işine devam etmiş olsa bile, olay iş kazası niteliği taşıyorsa bildirim yükümlülüğü ortadan kalkmamaktadır.

Hastane Tarafından Açılan İş Kazası Provizyonunun Önemi

Sağlık hizmet sunucuları, kendilerine intikal eden iş kazalarını SGK sistemine iş kazası provizyonu olarak kaydetmektedir.

Çalışan;

• acil serviste,
• poliklinikte,
• aile hekiminin sevkiyle,
• özel veya kamu hastanesinde

“iş kazası” beyanında bulunduğunda ya da sağlık personeli olayın iş kazası olduğunu değerlendirdiğinde MEDULA sistemi üzerinden iş kazası provizyonu oluşturulabilmektedir.

Sağlık hizmet sunucularının da iş kazalarını belirli süre içerisinde SGK’ya bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu kayıtlar SGK açısından önemli bir elektronik denetim verisi oluşturmaktadır.

SGK’nın Veri Karşılaştırması Nasıl Yapılmaktadır?

Son yıllarda SGK;

• hastane MEDULA kayıtlarını,
• iş kazası bildirgelerini,
• geçici iş göremezlik raporlarını,
• elektronik sağlık kayıtlarını

karşılaştırarak bildirilmeyen iş kazalarını tespit edebilmektedir.

Örneğin;

Çalışan 2023 yılında hastaneye “iş kazası” olarak giriş yapmış ancak işveren elektronik iş kazası bildirgesini göndermemiştir.

SGK, yıllar sonra yapacağı elektronik kontrol sırasında hastane provizyonunu tespit ederek işverenden açıklama isteyebilmekte veya doğrudan idari yaptırım sürecini başlatabilmektedir.

Bu nedenle birçok işveren, olayı hatırlamadığı halde geçmiş yıllara ilişkin idari para cezalarıyla karşılaşabilmektedir.

İşveren Açısından Oluşabilecek Sonuçlar

Bildirilmeyen iş kazalarında işveren açısından yalnızca idari para cezası söz konusu değildir.

Bunun yanında;

• geçici iş göremezlik ödeneklerinin işverenden tahsili,
• kusur bulunması halinde SGK’nın rücu davaları,
• iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılacak denetimler,
• iş kazasının tespiti davaları,
• maddi ve manevi tazminat davaları

gibi önemli hukuki sonuçlar da doğabilmektedir.

Özellikle 5510 sayılı Kanunun 21 inci maddesi gereğince iş kazasının süresinde bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilmektedir.

İşveren “Benim Haberim Yoktu” Savunmasını Yapabilir mi?

Uygulamada en sık karşılaşılan savunmalardan biri, çalışanın hastaneye tek başına başvurduğu ve işverene bilgi vermediği yönündedir.

Ancak SGK uygulamasında hastanede iş kazası provizyonunun bulunması tek başına bildirimin yapılmadığı gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır.

Elbette her somut olay kendi özellikleri içerisinde değerlendirilmelidir.

Örneğin;

• olayın gerçekten iş kazası olup olmadığı,
• hastaneye yanlış beyan verilip verilmediği,
• olayın işverenin kontrolü dışında gerçekleşip gerçekleşmediği,
• işverenin kazayı hangi tarihte öğrendiği

gibi hususlar idari yaptırım sürecinde önem taşımaktadır.

Özellikle işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelen kazalarda 5510 sayılı Kanun, üç iş günlük sürenin işverenin olayı öğrendiği tarihten itibaren başlayacağını düzenlemektedir.

Risk Nasıl Önlenebilir?

İşverenlerin aşağıdaki uygulamaları hayata geçirmeleri önemli ölçüde risk azaltacaktır:

• Hastane tarafından iş kazası provizyonu açılıp açılmadığını çalışanlardan yazılı olarak teyit etmek,
• Her iş kazası şüphesinde olay araştırmasını gecikmeden başlatmak,
• İnsan kaynakları ile iş güvenliği birimleri arasında ortak bildirim mekanizması oluşturmak,
• Acil servis başvurularını düzenli takip etmek,
• İş kazası bildirim sürelerini elektronik hatırlatma sistemi ile izlemek,
• Şüphe halinde bildirimi yaparak sonrasında hukuki değerlendirmeyi sürdürmek.

Sonuç

SGK’nın dijital denetim kapasitesinin gelişmesiyle birlikte hastanelerde oluşturulan iş kazası provizyon kayıtları, bildirilmeyen iş kazalarının tespitinde en önemli veri kaynaklarından biri haline gelmiştir.

Geçmiş yıllarda fark edilmeyen birçok olay bugün elektronik karşılaştırmalar sayesinde ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle işverenlerin yalnızca meydana gelen kazaları değil, sağlık kuruluşlarında iş kazası olarak işlem gören tüm başvuruları yakından takip etmeleri gerekmektedir.

İş kazasının süresinde bildirilmesi, yalnızca idari para cezasından kaçınmak için değil; ileride doğabilecek rücu davaları, geçici iş göremezlik ödemeleri ve tazminat sorumluluklarının yönetilebilmesi açısından da işverenler için önemli bir hukuki güvence oluşturmaktadır.

13.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.