BASINDAN YAZILAR
Hizmet Dökümünde Neler Değişti? - MuhasebeTR

Hizmet Dökümünde Neler Değişti?

Çalışanların SGK’ya bildirilmiş olan sigorta gün ve kazançlarının e-Devlet uygulamalarında yer alan hizmet dökümü seçeneği vasıtasıyla ay be ay görüntülenerek çıktısının alınması mümkün bulunmaktadır.

Ayrıca sigortalıların gün ve kazançlarının yanı sıra işe giriş tarihi, işten çıkış tarihi, eksik gün kodu ve işten çıkış kodu da yine hizmet dökümünde gösterilmektedir.

Ancak Sosyal Güvenlik Kurumunca hizmet dökümünde geçen hafta içinde yapılan değişiklik sonrasında “işten çıkış nedeni” sütununda gösterilen “işten çıkış kodu” gösterime kapatılmıştır. Haliyle e-Devlet uygulamalarından alınacak hizmet dökümünden sigortalıların işten çıkış nedeninin tespiti artık mümkün olamayacaktır.

Uygulamada, iş başvurusunda bulunan adaylardan zorunlu olan belgelerin dışında, daha önce çalıştığı işyerlerinden neden ayrıldığının tespit edilerek, ilerleyen süreçte sorun çıkartabilecek bir kişi olup olmadığının belirlenmesi amacıyla hizmet dökümü de istenilmekte, dolayısıyla adayın işe alınıp alınmayacağı noktasında kimi zaman hizmet dökümünde yer alan işten çıkış kodu belirleyici olabilmekte idi.

Şöyle ki,

Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle yapılan fesihlerde gerek işten ayrılış bildirgesinde gerekse muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde, işten ayrılış nedeni olarak 31/3/2021 öncesinde “29-İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih" kodu seçilmekte iken, 2021/9 sayılı Genelgeyle yapılan düzenlemelerle 1/4/2021 tarihinden itibaren İş Kanununun 25/II. maddesinde yer alan her bir farklı fesih nedenine göre 42 ila 50 arasında değişen kodlardan birinin seçilmesine imkan sağlanmıştır.

Hizmet dökümünde yer alan işten çıkış koduna bakılarak adayın işe alınıp alınmamasına karar verilmesinin her ne kadar işe alım yapacak işverenler yönünden haklılık payının bulunduğu ve bu yönüyle işten çıkış kodunun gösterime kapatılmasının eleştiri konusu olabileceği düşünülse de özellikle İş Kanunu’nun 25/II. maddesinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle yapılan fesihlerde, bu durum işçinin yapmış olduğu yeni iş başvurularının olumsuz sonuçlanmasına neden olabilmekte idi.

Hal böyle olunca hizmet dökümünde yer alan işten çıkış kodu nedeniyle yeni iş başvurusu olumsuz sonuçlanan adaylar, eski işvereninden işten çıkış kodunun değiştirilmesini talep etseler de işten çıkış kodunun sonradan düzeltilebilmesi için fesih nedenini kanıtlayan belgelerin sunulmasının şart olması sebebiyle işten çıkış kodunun sonradan değiştirilmesi çoğu zaman mümkün olamamaktadır. Hatta çalışanlar tarafından işten çıkış kodunun SGK’ya hatalı bildirilmesi nedeniyle işten çıkış kodu dava konusu edilebilmekte ancak bu davalar işçi lehine sonuçlansa bile davanın kesinleşme sürecine kadar geçen süre zarfında işten çıkış kodlarının düzeltilememesi nedeniyle çalışanların yeni iş bulma noktasında yaşadıkları mağduriyetleri devam etmekte idi.

Ayrıca ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle verilen işten çıkış kodlarının işçinin sonradan iş bulmasında sorunlar yaşatacağını bilen “kötü niyetli işverenler” bu kodları tehditvari bir şekilde kullanarak, işçi taleplerini kendi menfaatlerine çevirmek maksadıyla da kullanabilmekte idi.

İşten çıkış kodunda yaşanan bu sorunlar yalnızca 42 ila 50 arasında değişen fesih kodlarının sisteme ilave edildiği 1/4/2021 tarihinden sonraki işten çıkışlar da değil, 31/3/2021 öncesi çıkışlar yönünden de devam etmekte idi.

Hizmet dökümünde yapılan güncelleme sonrasında işten ayrılış nedeninin gösterime kapatılması suretiyle, hem çalışanların yeni iş bulma noktasında yaşamış oldukları sorunların, hem kötü niyetli işverenlerin bu kodları kendi menfaatleri doğrultusunda kullanmalarının, hem de fesih kodunun düzeltilmesi amacıyla eski işverene yapılan başvurular sonrasında eski işverenle çalışanın karşı karşıya gelmesinin bir nebze de olsa önüne geçilmiştir.

Kaldı ki hizmet dökümünde işten çıkış kodunun dışında, adayın TC Kimlik numarasının, daha önce çalıştığı işyerlerinin SGK sicil numarası ve unvanının, ayrıca bu işyerlerine ilişkin varsa SGK tarafından verilen sahte, şüpheli ve kontrollü işyeri kodlarının da gösteriliyor olması nedeniyle, işe alım öncesinde adaydan açık rızası bile olsa hizmet dökümünün alınmasının, 6698 sayılı Kişisel Verilerin İşlenmesi Kanununun 4 üncü maddesine uygun olmadığı düşünülmektedir.

Sonuç olarak, e-Devlet uygulamalarından alınan hizmet dökümünde işten çıkış kodunun gösterime kapatılmış olmasının yerinde bir uygulama olduğu, bu uygulamanın e-Devletten alınabilen işten ayrılış bildirgesinde yer alan işten çıkış kodu için de yapılması gerektiği, haliyle yalnızca çalışanın işten ayrılış kodunu görebileceği ancak e-Devletten işten çıkış kodunu gösterir bir doküman verilmeyecek şekilde, mevcut uygulamaların revize edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Emeği geçenlere teşekkürler…

(Kaynak: Eyüp Sabri Demirci / Karar.com | 02.01.2026)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.279 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.

GÜNDEM