Cazim GÜRBÜZ
Yeminli Mali Müşavir
MADEN İŞLETMELERİNDE AMORTİSMAN YÖNTEMİ
VE MUHASEBE KAYITLARI
Tarih:
01.10.2007
Madenler özel tükenmeye tâbi varlıklardır. Tükenmeye tâbi
olan varlığın tutarı ya da başka bir anlatımla olası rezervin
değerinin tespiti ile bu varlığa uygulanacak amortisman oranının
belirlenmesi bazı özellikler arz etmektedir.
Vergi
Usul Kanunu’nun 316’ıncı maddesinde bu bağlamda özel bir
düzenleme mevcuttur: “İşletme
sebebiyle içindeki cevherin azalmasından dolayı maddi değerini
kaybeden madenlerin ve taş ocaklarının imtiyaz veya maliyet
bedelleri, ilgililerin, müracaatları üzerine bunların büyüklük
ve mahiyetleri gözönünde tutulmak ve her maden veya taş ocağı
için ayrı ayrı olmak üzere Maliye ve Sanayi Bakanlıklarınca
belli edilecek nispetler üzerinden yok edilir.”
Maliye ve Sanayi Bakanlıkları, bu
nispetleri, genellikle şu esaslara göre belirlemektedir:
1-Olası rezerv dikkate
alınır,
2-Maliyet ya da imtiyaz
bedeli esas alınır.
Bu dediklerimizi sayısal
bir örnekle açıklayalım:
Bir maden ocağının
tahmini rezervi 300.000 ton, imtiyaz bedeli ise 150.000 YTL’dir.
Bu ocaktan 2006 yılı sonuna dek 5000 ton maden cevheri
çıkarılmıştır.
5.000
Amortisman Oranı=-----------------= 0,02
300.000
Ayrılacak
Amortisman Tutarı= 150.000X0,02= 3.000
Muhasebe
Kayıtları:
-------------------------------------------/-------------------------------------------------------
272 Hazırlık ve
Geliştirme Giderleri 150.000.-
100/101 Kasa/Banka 150.000
---------------------------------------------/----------------------------------------------------
796 Amortismanlar ve
Tükenme Payları 3.000.-
278
Birikmiş Tükenme Payları 3.000.-
-----------------------------------------------/---------------------------------------------------
Rezerv
sıfırlandığında ise aşağıdaki kayıt yapılır:
---------------------------------------------/-----------------------------------------------------
Birikmiş Tükenme
Payları 150.000.-
272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 150.000
----------------------------------------------/-------------------------------------------------------
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)