Fuat Tekgül
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
fuattekgul02@gmail.com

KDV İadesinde Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme (SMİYB) Rapor Ve Tespitlerinde Yeni Bir Düzenleme Gerekli Mi?

Bilindiği üzere 31.01.2026 tarih 33154 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan 57 seri no’lu KDV Genel Uygulama Tebliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin tebliğ ile KDV iade talebinde bulunan ve kendileri hakkında bu Tebliğin (IV/A2) bölümü kapsamında herhangi bir olumsuzluk bulunmayan mükellefler hakkında yapılacak işlemler ile ilgili düzenleme yapılmıştır.

KDV G. U. Tebliği’nin (IV/A2-11.) bölümü 57 seri no’lu KDV tebliği ile aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

‘’ KDV iade talebinde bulunan ve kendileri hakkında bu Tebliğin (IV/A2) bölümü kapsamında herhangi bir olumsuzluk bulunmayan mükelleflerin ibraz ettikleri yüklenilen KDV ve indirilecek KDV listelerinde yer alan doğrudan mal veya hizmet temin ettiği mükellefler hakkında, bu Tebliğin (IV/A2-2.1.), (IV/A2-3.2.), (IV/A2-3.3.), (IV/A2-4.2.), (IV/A2-4.3.), (IV/A2-9.1.), (IV/A2-9.2.), (IV/A2-9.3.) bölümlerinde sayılan olumsuzluklardan herhangi birinin bulunması halinde mükelleflere 15 gün içinde olumsuzluğu giderebilecekleri bildirilir.’’

İlgili bölümlerdeki olumsuzluk tespitleri sırası ile aşağıdaki gibidir;

(IV/A2-2.1.): Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler.

(IV/A2-3.2.): Haklarında Sahte Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar.

(IV/A2-3.3.): Haklarında Sahte Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar.

(IV/A2-4.2.): Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Raporu Bulunanlar.

(IV/A2-4.3.): Haklarında Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespiti Bulunanlar.

(IV/A2-9.1.): Adresinde Bulunamama.

(IV/A2-9.2.): Defter ve Belge İbraz Etmeme.

(IV/A2-9.3.): Beyanname Vermeme.

Yukarıda belirtilen olumsuzlukların tetkikinden anlaşılacağı üzere uygulama;

• Sahte Belge Düzenlemek Amacıyla Mükellefiyet Tesis Ettirenler
• Sahte belge düzenleme tespiti/raporu
• Yanıltıcı Belge düzenleme tespiti/raporu
  Gibi belge düzenlemeler ile,
• Adresinde Bulunamama,
• Defter ve Belge İbraz Etmeme
• Beyanname Vermeme

Gibi mükellefiyet ödevleri ile ilgili düzenlemeleri kapsamaktadır.

SAHTE BELGE NEDİR?

Sahte belge kavramı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359.maddesinde; ‘’ Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge’’ olarak tanımlanmıştır.

MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE NEDİR?

Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kavramı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359.maddesinde; ‘’ Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge’’ olarak tanımlanmıştır.

57 Seri no’lu KDV tebliği ile getirilen uygulama ile;

• İade talep eden mükellef hakkında olumsuzluk bulunmaması şartı ile;
  • İndirilecek ve yüklenilen KDV listelerinde yer alan alt firma hakkında yukarıda sayılan olumsuzluklardan herhangi biri bulunması halinde vergi idaresi tarafından;
    • 15 gün içinde olumsuz firmalarsan yapılan alımların indirimlerden ve yüklenimlerden çıkartılması istenilmekte,
    • Çıkartılmaması halinde olumlu kısma ait talep yerine getirilerek olumsuz kısma ait talep inceleme sonucu yerine getirilmektedir.
• İade talep edilen vergilendirme dönemini kapsayan takvim yılında süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin, iade talep edilen dönemdeki her bir iade hakkı doğuran işlem itibarıyla iade talebinin %5’ini geçmeyen tutarlar için genel esasa göre işlem yapılacaktır.

Vergi idaresi tarafından KDV iade taleplerinde internet vergi dairesi üzerinden verilen ibrazı zorunlu belgelerin tetkiki sonucu oluşan KDVİRA KDV iade kontrol raporunda 57 seri no’lu tebliğ ile getirilen düzenlemede dikkate alınan düzenleme tespitleri aşağıdaki segmentler ile takip edilmektedir.

1. Alım Yapılan Mükelleflerin Vergi İncelemesine Sevk Edilip Edilmediğinin Kontrolü:

Segment açıklaması:

‘’ Mükellef/mükellefler hakkında bağlı oldukları vergi dairesince KDV Genel Uygulama Tebliğinin (IV/A2-3.3) bölümü uyarınca işlem yapılması beklenmektedir.’’

Bu segment ile alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti bulunması sebebi ile işlem yapılması gerekmektedir.

2. VKS13. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükelleflerin Sahte Belge Düzenleme Raporu veya Tespiti Kontrolü:

Segment açıklaması:

‘’ Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükelleflerin (birleşme, devir, bölünme ve nevi değişikliğine uğramış olması sonucu, daha önceki vergi kimlik numaralarına ait mükellefiyetleri dahil) Sahte Belge Düzenleme Raporu veya Tespiti kaydı bulunduğu tespit edilmiştir.’’

Bu segment ile alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti veya raporu bulunması sebebi ile işlem yapılması gerekmektedir.

3. VKS15. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükelleflerin Diğer Olumsuz Tespitleri Kontrolü:

Segment açıklaması:

‘’ Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler hakkında, iade talep edilen döneme ait sahte belge kullanma veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge kullanma tespiti, adresinde bulunamama, defter ve belge ibraz etmeme olumsuz tespit kaydı bulunduğu tespit edilmiştir.’’

Bu segment ile alt firma hakkında SMİYB düzenleme kullanma/ defter belge ibraz etmeme / adresinde bulunmama tespiti bulunması sebebi ile işlem yapılması gerekmektedir.

Alt firma hakkında yukarıda belirtilen olumsuzluk tespiti halinde vergi idaresi tarafından 15 günlük bir süre içinde alıma ait KDV’lerin indirim ve yüklenim listelerinden çıkartılması gerektiği, çıkartılmaması halinde KDV iade talep dosyasının incelemeye sevk edileceği belirtilmektedir.

SEGMENT ÇÖZÜM YOLLARI:

1. Alım Yapılan Mükelleflerin Vergi İncelemesine Sevk Edilip Edilmediğinin Kontrolü segmenti bulunması halinde;

Alt firma hakkında tespit edilen olumsuzluk ‘’Tespit’’ olup henüz incelenmemiş ve inceleme sonucu düzenlenen belgenin sahte olup olmadığı vergi incelemesi tamamlanmadığından kesinleşmemiştir.

Alt firma incelenmek üzere inceleme havuzuna alınmış olup yapılacak inceleme sonucu SMİYB düzenleme tespiti SMİYB düzenleme raporu olarak sonuçlanabileceği gibi genel esasa göre işlem tesis edilebileceği de tabiidir.

2. VKS13. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükelleflerin Sahte Belge Düzenleme Raporu veya Tespiti Kontrolü:

Alt firma hakkında tespit edilen olumsuzluk ‘’Tespit veya Rapor’’ olup;

Tespit olması halinde; Yapılacak inceleme sonucu SMİYB düzenleme tespiti SMİYB düzenleme raporu olarak sonuçlanabileceği gibi genel esasa göre işlem tesis edilebileceği de tabiidir.

Rapor olması halinde; Yapılan inceleme sonucu düzenlenen inceleme raporu kısmen veya tamamen düzenleme şeklinde düzenlenmiş olabilir.

Düzenlenen Vergi Tekniği raporunun tetkik edilerek iade talebinde bulunan mükellefe düzenlenen belgelerin sahte olup olmadığına ilişkin bilgi yer alması halinde segmentte yer verilmemesi gerekmektedir.

Rapor bulunması halinde vergi idaresinin raporda kısmi sahte belge düzenlendiğinin belirtilmesi halinde sadece SMİYB düzenlenen mükelleflerin VKS 13 kapsamında segmente dahil edilmesi sağlanarak diğer alım yapan firmalar segment ile ilişkilendirilmeyerek gereksiz yazışmaya ve işleme mahal verilmemelidir.

3. VKS15. Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükelleflerin Diğer Olumsuz Tespitleri Kontrolü:

Bu segmentte indirimlerden çıkarılması istenilen alımlara ait belgeyi düzenleyen firma ile ilgili kullanma tespiti, adresinde bulunamama, defter ve belge ibraz etmeme tespiti var ise;

-SMİYB kullanma tespiti/raporu bulunması halinde ödeme belgesi tevsiki ile,

-Adresinde bulunamama tespiti bulunması halinde alt firma ile irtibata geçilerek faaliyetinin devam edip etmediği hususunda kanıtlayıcı belge ibraz edilerek,

- Defter ve belge ibraz etmeme tespiti bulunması halinde alt firma ile irtibata geçilerek ibraz edilmeyen defter ve belge ile ilgili kanıtlayıcı belge ibraz edilerek,

Genel esasa göre işlem yapılması sağlanabilecektir.

İNDİRİMLERDEN ÇIKARILAN ALT FİRMA HAKKINDA OLUMSUZ DURUMUN ORTADAN KALKMASI HALİNDE:

Uygulamada alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti bulunan alt firmadan yapılan alımlara ait KDV indirim/yüklenim listelerinden ve KDV beyannamesinden düzeltme KDV beyannamesi ile çıkartıldıktan sonra alt firma genel esaslara geçmesi mümkün olabilmektedir.

Söz konusu alt firmadan yapılan sonraki dönem alımlarına ilişkin KDV iade taleplerinde segment söz konusu firmaya SMİYB düzenleme tespiti bulunduğuna dair bilgiye yer vermemekte ancak ilgili alt firma önceki dönemlerde indirim/yüklenim listelerinden çıkartılmış olduğu için tekrar indirime/yüklenime konu edilememektedir.

Bu sebeple SMİYB düzenleme tespiti sebebi ile olumsuzluk tespit edilen alt firmadan yapılan alımlara ait KDV indirim/yüklenim konusu olmaktan çıkarılmakta ancak ilgili firma ile ilgili hali hazırda sistemde bir olumsuzluk bulunmamaktadır.

Örneğin iade talep eden mükellef;

-A firması alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti bulunduğu dönemlerde iade talep edilmesi sebebi ile alımlara ait KDV’nin indirim ve yükleniminden vaz geçmekte,

-B firması alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti bulunmadığı dönemlerde iade talep edilmesi sebebi ile alımlara ait KDV’nin indirim ve yüklenimine devam etmekte olabilmektedir.

Bu sebeple Alt firma hakkında SMİYB düzenleme tespiti bulunması halinde;

-Alıma isabet eden indirilecek KDV’nin KDV beyannamesinde oluşturulacak bir kod ile ‘’Alt firma incelemesi sebebiyle inceleme sonucu indirimi bekletilen KDV’’ satırında inceleme sonucuna kadar bekletilmesi,

- Alıma isabet eden yüklenilen KDV’nin KDV beyannamesinde oluşturulacak bir kod ile ‘’Alt firma incelemesi sebebiyle inceleme sonucu yüklenimi bekletilen KDV’’ satırında inceleme sonucuna kadar bekletilmesi,

Şeklinde bir düzenlemenin gereksiz yere indirim/yüklenim kaybına yol açmaması, ihtirazı kayıtla beyanname verilerek vergi mahkemelerinin gereksiz yere meşgul edilmemesi açısından faydalı olacağı kanaatindeyiz.

KAYNAKLAR:

-KDV Genel Uygulama Tebliği

-Vergi Usul Kanunu

09.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.