BASINDAN YAZILAR
Kimlere Dul-Yetim Aylığı Bağlanır? - MuhasebeTR

Kimlere Dul-Yetim Aylığı Bağlanır?

Sigortalının vefatı halinde dul eşine ve hak sahibi çocuklarına ölüm aylığı yani halk arasında bilinen adıyla dul-yetim aylığı bağlanmaktadır. Vefat eden sigortalının dul eşine, hak sahibi çocuklarına ve bazı durumlarda anne ve babasına ölüm aylığı bağlanır.

5510 sayılı kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için;

a-) En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya,

b-) 4/1-(a) sigortalıları için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş,

olması şartları aranmaktadır.

Ayrıca;

a-) Malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemleri tamamlanmamış,

b-) Bağlanmış bulunan malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı, sigortalı olarak çalışmaya başlamaları sebebiyle kesilmiş,

Durumda iken ölen sigortalıların hak sahiplerine yazılı istekte bulunmaları halinde ölüm aylığı bağlanır.

Ölüm aylığı bağlanabilmesi için sadece 4/1-(a) sigortalıları için öngörülen her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartında; gerek ölen sigortalı tarafından, gerekse hak sahipleri tarafından yapılan tüm borçlanmalar bu şartların oluşmasında dikkate alınmamaktadır.

Ancak, 1/10/2008 tarihinden önce ölen sigortalıların 900 gün hesabında borçlanılan tüm süreler dikkate alınmaktadır.

Ayrıca, kendi nam ve hesabına (5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi) çalışan sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalıların genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır.

Dul Eşe Aylık Bağlanması

Sigortalının dul eşine aylık bağlanması için, ölüm tarihinde sigortalının eşi ile yasal evlilik bağı bulunması şarttır. Ayrıca sigortalı eşinin vefatından sonra evlenmemesi gerekmektedir.

-Sigortalının dul eşine ölüm aylığının % 50'si;

-Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması halinde % 75'i oranında aylık bağlanacaktır.

Anne-Babaya Aylık Bağlanması

1 Ekim 2008 tarihinden sonra vefat eden sigortalının anne ve/veya babasına aylık bağlanabilmesi için de bazı şartlar aranmaktadır.

Müteveffa sigortalının anne ve/veya babası 65 yaş altında ise, vefat eden sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından geriye artan hisse olmak zorundadır. Buna ilave olarak anne ve/veya babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş oldukları gelirleri asgari ücretin net tutarından az olmak zorundadır.

Anne ve/veya baba 65 yaşın üstünde ise, yukarıda belirtilen şartları taşımaları halinde ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından geriye artan hisseye bakılmamakta, artan hisse olmasa bile ölüm aylığı bağlanmaktadır.

Çocuklara Aylık Bağlanması

Kız çocuklara ölüm aylığı bağlanabilmesi için kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmıyor olmaları, kendi sigortalılıkları nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması, evli olmamaları veya evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmaları şarttır. Kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için herhangi bir yaş ya da öğrenim durumu şartı bulunmamaktadır.

Yine, vefat eden sigortalının çocuklarına aylık bağlanabilmesi için 27/3/2018 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması talebinde bulunan çocuklardan 4/1-(a) kapsamında sigortalı sayılanlara; 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurana kadar aylık bağlanacaktır. Aylık almakta iken 4/1-(a) kapsamında sigortalılığa tabi çalışmaya başlayan hak sahibi çocukların da kanunda belirtilen yaş ve öğrencilik nitelikleri devam ettiği sürece bağlanan aylıkları kesilmeyecektir.

-Evli olup olmadıklarına bakılmaksızın, erkek çocukların yükseköğrenim görmeleri halinde 25 yaşını doldurmamış olmamaları, ortaöğrenim görmeleri halinde 20 yaşını doldurmamış olmaları, herhangi bir eğitim kurumunda öğrenim görmemeleri halinde ise 18 yaşını doldurmamış olmaları

-Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmıyor olmaları,

-Kendi sigortalılıkları nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması,

Şarttır.

(Kaynak: Resul Kurt / Star Gazetesi | 22.04.2022)

GÜNDEM