BASINDAN YAZILAR
Hem SSK’lı, Hem Bağ-Kur’lu Olanın Emekli Aylığı Yükselir / Okan Güray Bülbül - MuhasebeTR

Hem SSK’lı, Hem Bağ-Kur’lu Olanın Emekli Aylığı Yükselir / Okan Güray Bülbül

 Kişi, SSK’lı olarak bir işyerinde çalışıp aynı zamanda da Bağ-Kur’a bağlı prim ödemesinde bulunan bir işle iştigal ederse iki kez prim ödenmiş oluyor. Bu durumdaki kişilerin de emekli aylığı yükseliyor.

Çalışma alışkanlıklarındaki değişiklikler nedeniyle sosyal güvenlik sisteminde de bazı yenilikler yaşandı. Örneğin, klasik çalışma biçiminden farklı olan gündelikçiler, taksi ve dolmuş şoförleri, turizm rehberleri için farklı sigortalılık yöntemleri hayata geçirildi. Bunun yanında sigortalılık statüleri arasında da çakışmalar görülür oldu. Y ve R kuşağı gençler anne ve babaları gibi tek bir işte çalışarak emekli olmayı tercih etmiyorlar. Bu genç jenerasyon, aynı anda birden çok iş yapabiliyor. Bunların bir bölümü işçi, bir bölümü girişimci statüsünde olabiliyor.

2011 ÖNCESİ İMKANSIZDI

Örneğin bir şirkette sigortalı olarak çalışırken diğer yandan arkadaşları ile kurduğu bir yazılım şirketinde bir aplikasyon için kodlama dili yazabiliyor veya ortağı olduğu bir reklam ajansında fikirler üretebiliyor. Bu faktörlerin etkisiyle 2011’de aynı anda birden çok statüde sigortalılık mümkün hale geldi. Bu durum kişilerin prim günlerinin ve prime esas kazançlarının, dolayısıyla emekli aylıklarının artması anlamına geliyor.

Emekli aylığı yüksek oluyor

2011 öncesinde aynı anda hem işçi, hem memur, ya da hem işçi, hem patron olunamıyordu. Ancak part-time çalışma ve Bağ-Kur kapsamının genişlemesiyle birden çok statüde sigortalılık artmaa başladı. SSK ve Bağ-Kur çakışmalarında; yani kişinin aynı anda hem bir işverene bağlı olarak bir şirkette çalışması halinde hem işveren tarafından SSK’ya, hem de kendisi tarafından Bağ – Kur’a prim ödenmesi mümkün hale geldi. Bu durumdaki kişilerin de emekli aylığı yükseliyor. Bu şekilde çalışan kişinin emekli aylığı hem kendisinin ödediği primler, hem de maaşı üzerinden işverenin ödediği primler baz alınarak değerlendiriliyor.

Mesai dışı başka işte çalışma

Yargıtay kararında SGK’nın 2011 yılından bu yana uyguladığı ek iş yönteminin İş Hukuku açısından da sorun oluşturmadığına karar verdi. Mesai dışında bir arkadaşına yardım etmek için çalışan kişinin işyerindeki düzeni aksatmamak kaydıyla işten çıkartılamayacağı vurgulandı. Dolayısıyla aynı anda hem işçi, hem de kendi işinin patronu olan bir kişi performansını düşürmemek kaydıyla mesai saatii dışında kendi işini kurup çalışabilir. SGK bu durumda kişinin Bağ – Kur’a primi ödemesini ve emekli maaşının yüksek olmasını sağlıyor.

İşe girişte SSK'lı olunur

Kendi şirketi olan veya Bağ-Kur’lu olmayı gerektirecek şekilde ortaklığı bulunan kişi, başka birinin yanında işe girip çalışmaya başlarsa otomatik olarak Bağ-Kur’luluğu sonlandırılıyor ve bu kişi adına SSK’ya tabi olarak prim ödenmeye başlanıyor. Yani iş bulup çalışmaya başlayan bir dükkan sahibi kendi dükkanını kapatmadan veya başka birisinin üzerine devretmeden çalışabiliyor. Kişi isterse Bağ-Kur’a da prim ödeyebiliyor. Bu durumda da kişi Bağ-Kur’a prim ödemiş olsa bile SSK’lı sayılıyor.

Kendi şirketinden SSK’lı olunamaz

Sigortalılık hallerinin çakışmasının yanında çok sık karşılaşılan bir diğer durum ise SSK’lı olarak emekli olmanın avantajından dolayı kişilerin kendilerini kendi şirketinden SSK’lı olarak göstermeleridir. Bu durumda kişi hem Bağ – Kur’a, hem SSK’ya prim ödemiş olsa bile Bağ – Kur’lu sayılır ve SSK’dan emekli olamaz.

Memur olarak sayılır

Aynı anda devlet memuru olan ve kısmi süreli bir şekilde 657 sayılı Kanunun izin verdiği bir işte çalışan kişi, hem SSK’ya, hem emekli sandığına prim ödüyor olsa bile 4/c’li yani memur olarak sigortalı kabul ediliyor. Diğer sigortalılığı ise iptal ediliyor. Dolayısıyla SSK – Bağ – Kur çakışmasında SSK’nın, Emekli Sandığı ile SSK ve Bağ – Kur çakışmasında ise Emekli Sandığının önceliği var. Hangi sigortalılık statüsünün önce başladığına bakılmaksızın bu üstünlükler geçerli.

(Akşam Gazetesi | 05.05.2016)

GÜNDEM