Yüksel Altun
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Bilim Uzmanı
yukselaltun5506@gmail.com

Yakaya Göre Yıllık İzin

Yıllık izin, işçinin en az bir yıl çalışması karşılığında dinlenmesi için kanunda belirlenen sürelerde ücretli olarak verilen anayasal bir haktır. Hak edilen yıllık iznin takip eden hizmet yılı içerisinde kullandırılması esastır. Yıllık izin hesabında izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden düşülmez. (İşK.m.56/5, Yıllık İzin Yönetmeliği m.6) Hafta tatili 45 saatlik çalışmadan sonraki 24 saatlik zaman dilimidir. (İşK.m.46,63). Cumartesi günü kural olarak iş günüdür.

Bir iş yerinde beyaz yaka işçiler pazartesi-cuma arasında günde 9 saat, mavi yaka işçiler pazartesi-cumartesi, günde 7,5 saat çalışarak haftalık 45 saatlik çalışma süresini doldurmaktadır. Bu durumda işveren; mavi ve beyaz yaka işçilerin pazartesiden pazara (dahil) bir hafta izin kullanması halinde mavi yaka işçiden 6 gün, beyaz yaka işçiden 5 gün yıllık izin kesebilir mi?

İşverenin, yönetim hakkı kapsamında böyle bir uygulama yapması eşit davranma borcuna aykırıdır. İş hukukumuzda beyaz ve mavi yaka işçi ayrımı bulunmamaktadır. İşverenin, cumartesi günü çalışma yaptırması veya yaptırmaması bu ayrımı haklı kılacak bir gerekçe değildir.

Bir hafta yıllık izin kullanan beyaz yaka işçiden 5, mavi yaka işçiden 6 gün yıllık izin düşülmesi hakkaniyetli değildir. Anayasa ve iş hukuku ilkeleri ışığında değerlendirildiğinde işverenin eşit davranma borcu, yönetim hakkının üzerindedir. Yıllık izin hakkı, anayasada düzenlenen bir dinlenme hakkıdır. Bu nedenle yıllık izin sürelerinin hesabında ve düşülmesinde işçiler arasında ayrımcılık yapılmamalıdır.

Ayrıca haftada 6 gün çalışan bir işçinin çalışma şartları 5 gün çalışan bir işçiye göre kötüleştirilmemelidir. İşveren, iş yerinde işçilere karşı eşit davranma borcunu önde tutmalı, ayrımcılığa yol açacak farklı yıllık izin uygulamalarından kaçınmalıdır.

Yargıtay’ın ilke kararına göre, bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle cumartesi ve pazar günleri hafta tatili günü olarak belirlenmişse, İş Kanunu 56/5.maddesi gereği her iki gün de işçinin yıllık izin süresinden düşülmez.

Ancak bireysel veya toplu iş sözleşmesinde hafta tatili olarak belirlenen cumartesi gününün yıllık izin hesabında iş günü olarak sayılacağı veya izin süresinden düşülmeyeceği şeklinde açık bir hüküm varsa bu hüküm geçerli sayılmalı ve İş Kanunu 56/5.maddesi uyarınca sadece pazar günü izin süresinden düşülmelidir. (Yargıtay 9.HD. E.2021/897, K.2021/5272, 02.03.2021)

İşçi haftalık çalışma süresini tamamladıktan sonra 24 saatlik hafta tatili hak eder. Şayet iş yerinde cumartesi günü çalışılmıyorsa ve işveren de toplu iş sözleşmesi ya da bireysel iş sözleşmesi ile cumartesi gününü hafta tatili olarak belirlemiş ise cumartesi ve pazar günü yıllık izinden sayılmaz. Yani işçi 7 gün izin kullandığında 5 gün yıllık izin süresinden kesilir.

Cumartesi günü çalışılmadığı halde işveren toplu iş sözleşmesi ya da bireysel iş sözleşmesi ile cumartesi gününü hafta tatili ilan etmemişse cumartesi iş günü sayılacağından 7 gün izin kullanan işçiden 6 gün yıllık izin düşülür.

Kanaatimizce, işverenin yönetim hakkı kapsamında haftanın 5 günü çalışan ve cumartesi, pazar günleri çalışmayan beyaz yaka işçiden 5 gün, pazartesi-cumartesi günleri arasında 6 gün çalışan mavi yaka işçiden 6 gün, yıllık izin düşmesi hukuka aykırı bir işlemdir ve ayrımcılık oluşturur. İşverenin bir hafta izin kullanan işçiden yaka ayrımı yapmadan ya 6 gün ya da 5 gün yıllık izin düşmesinin hakkaniyete uygun olacağını düşünüyoruz.

Çünkü iş hukuku ilkelerine göre işverenin eşit davranma borcu, yönetim hakkının üzerindedir. Hülasa haftada 6 gün çalışan bir işçi, 5 gün çalışan bir işçiye göre dezavantajlı duruma düşürülmemelidir.

02.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.