Arif Temir
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
ariftemir1@gmail.com

Ev Hizmetlerinde Çalışanların Yıllık İzin ve Tazminat Hakları

Ev hizmetlerinde temizlik, yemek yapımı, yaşlı bakımı, çocuk bakımı ve hasta bakımı gibi nedenlerden dolayı işçi çalıştırılmaktadır. Ev hizmetlerinde çalışanlar hakkında 4857 sayılı İş Kanunu uygulanmamaktadır. Ev hizmetlerinde çalışanlar hakkında 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.

Bu yazımızda; ev hizmetlerinde çalıştırılan işçilerin 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerine göre yıllık izin ve tazminat haklarını açıklamaya çalışacağız.

EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN YILLIK İZİN HAKLARI

Yıllık İzin Süresi

İşveren, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yılda en az iki hafta ve on sekiz yaşından küçük işçiler ile elli yaşından büyük işçilere de en az üç hafta ücretli yıllık izin vermekle yükümlüdür.

İşveren Yıllık İzinden İndirim Yapılması

İşçi, bir hizmet yılı içinde kendi kusuruyla toplam bir aydan daha uzun bir süreyle hizmeti yerine getirmediği takdirde işveren, çalışılmayan her tam ay için, yıllık ücretli izin süresinden bir gün indirim yapabilir.

İşçi, bir hizmet yılı içinde kendi kusuru olmaksızın hastalık, kaza, yasal bir yükümlülüğün veya kamu görevinin yerine getirilmesi gibi kişiliğine bağlı sebeplerle en çok üç ay süreyle iş görme edimini yerine getiremediği takdirde, işveren yıllık ücretli izin süresinden indirim yapamaz.

İşveren, gebelik ve doğum yapma sebebiyle iş görme edimini en çok üç ay süreyle yerine getiremeyen kadın işçinin yıllık ücretli izin süresinden indirim yapamaz.

Yıllık İznin Kullandırılması

Yıllık ücretli izinler, kural olarak aralıksız biçimde verilir; ancak tarafların anlaşmasıyla ikiye bölünerek de kullanılabilir. İşveren, yıllık ücretli izin tarihlerini, işyerinin veya ev düzeninin isteklerini göz önünde tutarak belirler.

Yıllık İzin Ücretinin Ödenmesi

İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık ücretli izin süresine ilişkin ücretini, ilgili işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermekle yükümlüdür.

İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, işverenden alacağı para ve başka menfaatler karşılığında yıllık ücretli izin hakkından feragat edemez.

Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesi Halinde Kullanılmamış İznin Ücretinin Ödenmesi

Hizmet sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı, hizmet sözleşmesinin sona erdiği tarihte işlemeye başlar.

II. EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN TAZMİNAT HAKLARI

İhbar Tazminatı

Taraflardan her birinin, belirsiz süreli sözleşmeyi fesih sürelerine uyarak feshetme hakkı vardır. Belirsiz süreli hizmet sözleşmelerinin feshinden önce, durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

Hizmet sözleşmesi; bildirimin diğer tarafa ulaşmasından başlayarak;

• hizmet süresi bir yıla kadar sürmüş olan işçi için iki hafta sonra,
• bir yıldan beş yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta,
• beş yıldan fazla sürmüş işçi için altı hafta sonra,

Sona erer.

Bu süreler kısaltılamaz; ancak sözleşmeyle artırılabilir. İşveren, fesih bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle hizmet sözleşmesini feshedebilir.

Fesih bildirim sürelerinin, her iki taraf için de aynı olması zorunludur; sözleşmede farklı süreler öngörülmüşse, her iki tarafa da en uzun olan fesih bildirim süresi uygulanır. Hizmet sözleşmesinin askıya alındığı hâllerde fesih bildirim süreleri işlemez.

Kötü Niyet Tazminatı

Borçlar Kanununun 434.maddesine göre hizmet sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işveren, işçiye fesih bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.

Kıdem Tazminatı

6098 sayılı Borçlar Kanununa tabi olarak ev hizmetlerinde çalışanların kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ev hizmetlerinde çalışanlar iş kanununa tabi olarak çalışanlar yönünden dezavantajlı durumdadırlar.

Ölüm Tazminatı

Borçlar Kanununa tabi olarak ev hizmetlerinde çalışanlar öldüklerinde ölenin bakmakla yükümlü olduğu eşine ve ergin olmayan çocuklarına, bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu anne ve babasına veya bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ödeme yapılacak (Borçlar Kanunu 440.md.). Ödemenin miktarı ölen işçinin çalışma süresine göre belirleniyor. Buna göre ölen işçinin hizmet süresi 5 yıldan az sürmüşse bir aylık ücret tutarında; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun bir süre devam etmişse, iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapılacak(*).

Diğer Tazminatlar

Haklı fesih sebepleri, taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak, tamamen gidermekle yükümlüdür. Diğer durumlarda hakim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak haklı sebeple feshin maddi sonuçlarını serbestçe değerlendirir.

İşveren, haklı sebep olmaksızın hizmet sözleşmesini fesh ederse, belirli süreli sözleşmelerde, sözleşme süresine uyulmaması durumunda, bu sürelere uyulmuş olsaydı kazanabileceği miktarı, tazminat olarak işçi isteyebilir. Belirli süreli hizmet sözleşmesinde işçinin hizmet sözleşmesinin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir, tazminattan indirilir.

Hakim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak, ayrıca miktarını serbestçe belirleyeceği bir tazminatın işçiye ödenmesine karar verebilir; ancak belirlenecek tazminat miktarı, işçinin altı aylık ücretinden fazla olamaz.

Sonuç olarak; ev hizmetlerinde temizlik, yemek yapımı, yaşlı bakımı, çocuk bakımı ve hasta bakımı gibi işlerde çalışanların ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, ölüm tazminatı ve yıllık izin hakları bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunundan farklı olarak kıdem tazminatları bulunmamaktadır. Bazı haklarda da iş kanunundan geri düzenlemeler bulunmaktadır.

*-Arif Temir, Ölen İşçinin Yakınlarına Kıdem Tazminatı İle Birlikte 2 Aylık Maaş, Güneş Gazetesi 12.10.2015.

13.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.