Vedat Nair
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
vedatnair@hotmail.com

Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Taslak Tebliğe Göre Yurtdışı Varlıkların Bildirimi ve Finansal Sisteme Katkısı

Varlık barışı yurtdışından kaynak transferi, yurtiçinde kayıt dışı kaynakların kayıt altına alınmasını sağlaması bakımından önemli bir düzenleme olarak değerlendirilebilir. Özellikle küresel gelişmeler yabancı sermayenin haraketliliğini artırmakta ve sermayenin güvenli liman arayışına girmesine neden olmaktadır. Ülkemiz bu anlamda sunduğu güven ve gelişme çabaları ile yurtdışı sermayenin Türkiye’ye gelmesine olumlu bir ortam sunmaktadır. Ancak sermaye ya da yurtdışı kaynakların ülkemize transfer edilmesi noktasında bir takım düzenlemelerin yapılması, konunun yasal bir zemine oturtulması gerekmektedir. Kaldı ki buna benzer uygulamalar bazı ülkelerce zaten uygulanmaktadır. Yabancı yatırımcının/sermayenin ülkemize fon aktarmasına yönelik düzenlemeler sermaye piyasalarının büyümesine katkı sağlayacaktır. Finansal sisteme katkı sağlayacak bu sermaye girişlerinin takibi ve gözetimi yapılması da önemli bir husustur.

Bu kapsamda Gelir İdaresi bazı varlıkların ekonomiye kazandırılması hakkında düzenlemeleri içeren Genel Tebliğ (Seri No: 1) Taslağını hazırlayarak kamuoyu ile paylaşılmıştır. Hazırlanan Taslak Tebliğde Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar ile yurtdışında ki varlıkların bildirilmesi hakkında düzenlemeler yer almaktadır.

Taslak Genel Tebliğin dayanağını oluşturan düzenleme ise 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10. maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 19. maddedir. Maddede gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek milli ekonomiye kazandırılması ile gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan söz konusu varlıkların kayıt altına alınmasına yönelik düzenlemeler yer almaktadır. Tebliğ taslağı bu düzenlemeye ilişkin açıklamalara yer vermektedir. Ayrıca Gelir İdaresi taslağın geliştirilmesi ve yayıma hazır hale getirilmesine katkı sağlanması amacıyla paydaşların görüşlerine başvurmuştur.

Taslakta yer alan yurtdışı varlıkların bildirimi hakkında ki açıklamalar;

Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan söz konusu varlıklarını 4.6.2026 tarihinden 31.7.2027 tarihine kadar (bu tarih dahil), bankalara veya (menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına münhasır olmak üzere) aracı kurumlara bildirebileceklerdir. Gerçek ve tüzel kişiler yurtdışı varlıklar için tek bildirim yapacaklardır. Ancak bildirimlerin yapıldığı her ay farklı bir vergilendirme dönemi olduğundan 31.07.2027 tarihine kadar (bu tarih dahil) birden fazla bildirim yapılması mümkün olmaktadır. Burada önemli olan husus her ayın bildiriminin tek bildirim olarak kabul edilmesi eğer bir artırma ya da azaltma söz konusu olacaksa o ayın bildiriminin düzeltmesi yoluna gidilmesidir. Varlıkların azaltılmasına ilişkin düzeltme sonrası vergi tutarlarında ki değişiklikler ilgili banka/aracı kurum tarafından iade edilmelidir. Sonraki aylarda yapılacak düzeltme banka/aracı kurum talebi ile yapılacaktır. Bildirimde bulunulduktan sonraki aylarda, bildirime konu edilen varlıkları artırıcı bir bildirimde bulunulması durumunda ise önceki bildirimin düzeltilmesi söz konusu olmayacak, ilave olarak bildirilmek istenilen varlıklar için yeni bir bildirim yapılacaktır. Düzeltme kapsamı dışında verilen tüm bildirimler yeni bir bildirim olarak kabul edilecek ve önceki bildirimle ilişkilendirilmeyecektir. Bildirim süresi olan 31.7.2027 tarihi sona erdikten sonra bildirimlere ilişkin yapılan düzeltme talepleri dikkate alınmayacaktır

Yurtdışında bulunan varlıkların bildirimi gerçek ve tüzel kişilerce tebliğdeki açıklamalara uygun olarak yapılacaktır. Vekil ya da kanuni temsilci vasıtasıyla bildirim yapılması durumunda bankalar ve aracı kurumlar bunların yetkili olup olmadığını kontrol etmelidir. Bankalar ve aracı kurumlar bildirime konu varlıklara ilişkin herhangi bir belge talep etmeyecek. Bildirimi alan kurumlar (bankalar/aracı kurumlar) bildirime ilişkin varlıkların değeri üzerinden %5 vergi tahsil ederek bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar sorumlu sıfatıyla bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edecek ve beyan süresi içerisinde ödeyeceklerdir.

Banka veya aracı kurumlara bildirilen varlıkların; vadeli hesaplarda, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirtilen sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi halinde vergi oranı sürelere bağlı olarak %0, %1 %2, %3 ve %4 olarak uygulanacaktır. İndirimli oranlardan yararlanmak için varlıkların belirlenen kıymetlerde ve sürelerde değerlendirileceğine ilişkin kurumlara taahhütte bulunulması gerekmektedir. Bu taahhütname için damga vergisi aranmayacağı da taslak tebliğde ifade edilmiştir. İndirimli oran uygulamasına tabi bildirimlerde (%0 dahil) ilgili kurumlarca verilecek beyannamede gösterilecektir. Taahhüt edilen sürelerin başlangıcı söz konusu varlıkların ilgili hesaplara yatırıldığı tarih olacaktır.  01.01.2027 – 31.07.2027 tarihleri arasında yapılacak bu tür bildirimler için bu oranlara yarım puan eklenecektir. 31.07.2027 tarihinin uzatılması durumunda ilave yarım puan daha artırım yapılacaktır. Yurtdışındaki varlıklar bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kuruma transfer edilmeli veya yurtdışından fiziki olarak getirilen varlıkların bu hesaplara yatırılması gerekmektedir. Türkiye’de açılan hesap sahibi ile transfer edenin farklı kişi olması yapılacak bildirime etkisi olmayacaktır. Taşınmazlar ise ancak kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle Türkiye’ye getirilebilir. Türkiye’ye getirilen para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının transferi sırasında banka hazırlanan banka dekontu veya aracı kurum işlem sonuç formu varlıkların getirilmiş olduğunun tevsikinde kullanılacaktır. 31.07.2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi şartıyla, yurtdışındaki varlıkların Türkiye’ye fiziki olarak getirilmesi esnasında Gümrük İdaresince bu varlıkların bildirimin yapıldığına dair belgelerin aranması gerekmektedir. Gümrük İdaresinden alınan belgeler, varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun ispatında kullanılacaktır. Gümrük bu kapsamda yapılan deklarasyon/bildirime ilişkin bilgileri, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmelidir.

Sonuç olarak;

Taslak tebliğde yurtdışından getirilecek varlıklara ilişkin açıklamalar genel hatlarıyla böyle olmakla birlikte tebliğ yayımlandığında ilave hükümler veya bazı farklılıklar içerebilir. Bu nedenle uygulamadan yararlanacak kişi ya da kurumların yayımlanacak tebliğe göre hareket etmeleri gerekecektir. Düzenlemenin esas önemi ise ülke ekonomisine sağlayacağı katkıdır. Bu sebeple dünyada yaşanan savaş ve olumsuz bir takım olaylar nedeniyle tedirginlik yaşayan sermayedarların yönünü Türkiye’ye çevirmesine dair mali düzenlemeler yapılmalıdır. Güvenli liman arayışına giren finansal varlıkların ülkemize girişini sağlayacak bu düzenlemeler finansal sistemimizin güçlenmesine hizmet edeceği açıktır.

Bölgesinde oluşturduğu güçlü duruş ve etkin diplomasi ülkemize duyulan güveni daha da artırmaktadır. Fakat bu güven küresel yatırımcıların, sermayedarların Türkiye’ye kaynak aktarması için tek başına yeterli değildir. Bunun için yurtdışından varlık transfer edilmesine ve ülkemizde yatırım yapılmasına olanak sağlayacak politikalar geliştirilmelidir. Bu politikalar söz konusu varlık girişini daha da artıracaktır. Ancak bu gibi düzenlemeler yapılırken yerli yatırımcının korunması, fon girişlerinin takip edilmesi bu fonların veya varlıkların yatırıma dönüştürülmesinin sağlanması da önemli bir husustur.

18.06.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.