Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

İthalatta İndirimi Kabul Edilmeyen KDV’nin Tevsikinde YMM Raporunun Düzenlenme Anı: Mevzuatın Yorumu ve Uygulamadaki Belirsizlik

İthalatta ödenen katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılabilmesi, ilgili vergi mevzuatında öngörülen şartların eksiksiz olarak sağlanmasına bağlıdır. Bununla birlikte çeşitli hukuki, mali veya teknik nedenlerle bazı durumların varlığı halinde ithalat sırasında ödenen KDV’nin bir kısmı indirim konusu yapılamamaktadır. Bu durum, mükelleflerin vergi yükümlülüklerinin doğru şekilde yerine getirilmesi, mali tabloların gerçeği yansıtması ve vergi risklerinin etkin bir şekilde yönetilmesi açısından önem taşımaktadır.

İndirimi kabul edilmeyen ithalat KDV’sinin doğru şekilde tespit edilmesi, ilgili kayıtlarla ilişkilendirilmesi ve gerekli bildirim ile raporlamaların zamanında gerçekleştirilmesi, hem vergi idaresinin denetim süreçlerinin etkinliğini artırmakta hem de mükelleflerin olası vergi uyuşmazlıkları ve cezai yaptırımlarla karşılaşma riskini azaltmaktadır. Bu kapsamda oluşturulacak bildirim-raporlama mekanizmaları, indirime konu edilemeyen KDV tutarlarının izlenebilirliğini sağlayarak muhasebe ve vergi uygulamalarında şeffaflığı ve doğruluğu desteklemektedir.

Bu çalışmada, ithalatta indirimi kabul edilmeyen KDV’nin tespitine ilişkin yöntemler, değerlendirme kriterleri ile bildirim ve raporlama süreçleri kısaca ele alınmakta; uygulamada karşılaşılan temel sorun ve dikkat edilmesi gereken noktalar incelenmektedir. Bu kapsamda, 46 Sıra No.lu SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliğinde yer alan 2.600.000 TL tutarındaki eşik değerin hangi tutarla karşılaştırılacağı veya bu tutarın hangi yöntem esas alınarak hesaplanacağı hususunda net bir düzenlemeye yer verilmemesinin uygulamada farklı yorumlara neden olabileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca, Haziran vergilendirme dönemine ilişkin KDV Beyannamesinin Temmuz ayında verilmesi, buna bağlı olarak düzenlenecek raporda veya bildirimde yer alacak söz konusu bilgilerin yine Temmuz ayı içerisinde hazırlanması gerekliliği dikkate alındığında, mükellefler ile meslek mensupları açısından veri temini, kontrol, değerlendirme ve raporlama süreçlerinde önemli bir zaman baskısı oluşabileceği ve bu durumun uygulamada çeşitli güçlükler doğurabileceği hususu da ele alınmaktadır.

31.01.2026 tarih ve 33154 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile indirimi yasaklanan KDV’nin fiilen indirim konusu yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla yeni bir denetim ve tevsik sistemi oluşturulmuş olup bazı hükümleri aşağıdaki gibidir.

“7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre, ithalatta gözetim uygulaması, ithalatta korunma önlemleri ve ithalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında ithal edilen malların KDV matrahında bu uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan artış tutarları ile bu artış tutarlarına ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Ancak, söz konusu uygulamalar kapsamında ithal edilen mallara ilişkin KDV matrahında bu uygulamalar dışında kalan bedeller ile bu bedellere ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkündür.

Bu kapsamda ithalat yapan mükellefler;

-Takvim yılının altışar aylık dönemleri itibarıyla ithalat bedeli 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen tutarı aşmayan ithalatlara ilişkin KDV’nin, işlemin yapıldığı döneme ait KDV beyannamesinde mezkûr Karar kapsamında doğru bir şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığını altışar aylık dönemleri izleyen ayın sonuna kadar bağlı oldukları vergi dairesine bildirirler.

-Takvim yılının altışar aylık dönemleri itibarıyla ithalat bedelinin belirlenen tutarı aşması halinde, söz konusu uygulamalar nedeniyle ödenen KDV’nin, mezkûr Karar kapsamında doğru bir şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığı altışar aylık dönemleri izleyen ayın sonuna kadar ibraz edilecek Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik edilir. Şu kadar ki, mükellefin ithalatın yapıldığı yıl için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesinin bulunması ve düzenlenecek raporda 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında gerçekleştirilen ithalata ilişkin ödenen KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılmadığına yönelik açıklama bulunması halinde Özel Amaçlı YMM Raporu ibrazına gerek bulunmamaktadır.”

Tebliğdeki Belirsizlik ve Bir Öneri: Her ne kadar tebliğde ithalat bedeli dense de bu bedelin ne olduğu (FOB değer mi, CIF değer mi, KDV matrahı mı) tebliğ örneğinde veya devam maddelerinde net belirtilmemiş. Hatta bazılarına göre ithalatta indirilemeyen KDV tutarının belirlenen tutarı aşması halinde rapor ile tevsik edilmesi gerektiğine yönelik görüşler mevcut. Bu durumun bir an önce netleştirilmesi yerinde olacaktır. Örneğin tebliğe “gerçekleştirilen ithalatta KDV’si indirilemeyecek bir unsurun olması halinde gümrük giriş beyannamesinde yer alan mal bedeli veya KDV matrahının 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen tutarı aşması halinde rapor ile tevsik edilmeli, aşmaması halinde vergi dairesine bildirilir.” veya benzeri bir hüküm eklenebilir. Ya da bu konuya ilişkin Tebliğe eklenecek somut bir örnek bu soruya net cevap olacaktır.

Eleştiri: Mevcut düzenlemenin uygulama takvimi dikkate alındığında, raporlama ve bildirim sürecine ilişkin zamanlamanın oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Haziran vergilendirme dönemine ait KDV Beyannamesinin Temmuz ayında verilmesi, aynı döneme ilişkin indirimi kabul edilmeyen KDV tutarlarının tespit edilerek bildirimi veya rapora konu edilmesinin de fiilen aynı zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, mükelleflerin muhasebe kayıtlarını tamamlaması, gerekli kontrolleri yapması ve meslek mensuplarının raporlama çalışmalarını yürütmesi bakımından önemli bir zaman baskısı oluşturmaktadır. Özellikle yüksek işlem hacmine sahip mükelleflerde, ithalat işlemlerine ilişkin verilerin doğrulanması, indirimi kabul edilmeyen KDV tutarlarının belirlenmesi ve raporlama yükümlülüğünün eksiksiz yerine getirilmesi için öngörülen sürenin yetersiz kalması söz konusu olabilecektir. Bu nedenle düzenlemenin gözden geçirilmesi kaçınılmazdır.

KAYNAKLAR

57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

07.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.