Savaş Uzunsakal
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
savasuzunsakal@beratymm.com

TCMB Döviz Dönüşüm Desteğinde Limit Hesabı - 2026'nın Son Çeyreğinde Firma Satış Limiti ve 25 milyon TL Destek Tavanı

Bu makale SMMM AHMET KAPLAN ile birlikte hazırlanmıştır.

Özet. 1 Ekim–31 Aralık 2026 döneminde firmaların destek kapsamında TCMB’ye satabileceği döviz tutarı ile alabileceği destek ödemesi iki ayrı sınıra tabidir. Firma için hesaplanan satış limitinin dörtte biri 2026 son çeyreğinde uygulanırken, destek ödemesinin tavanı 25 milyon TL’dir. Bu makale, iki sınırın nasıl hesaplandığını ve %3 destek oranıyla yeni bir işlemin tutarını nasıl belirlediğini iki örnekle inceliyor.

Anahtar kelimeler. Döviz dönüşüm desteği, firma satış limiti, azami destek tutarı, TCMB(Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)

Giriş

1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/11 sayılı değişiklik Tebliği, TCMB’ye destek kapsamında satılabilecek döviz ve ödenebilecek destek tutarlarına üst sınır getirme yetkisi verdi. Tebliğin 4. maddesinde yer alan %2’lik destek oranı, geçici 1. madde uyarınca 31 Ocak 2027 dâhil olmak üzere %3 olarak uygulanıyor. 2026 Yılı Son çeyrekteki limitlerin hesabı ise 26 Ekim 2026’da güncellenen Uygulama Talimatının 5. ve 6. maddeleri ile geçici 4. maddesine dayanıyor. [1–2]

Firma satış limiti nasıl hesaplanır?

TCMB, firma satış limitini Gelir İdaresi Başkanlığına beyan edilen faaliyet kârı ile 12 aylık işgücü maliyetinin toplamı üzerinden belirler. İşgücü maliyeti, SGK’ya bildirilen prime esas ücret ödemeleri ile çalışanlar adına ödenen sosyal güvenlik primlerinden oluşur. Faaliyet kârı negatifse hesapta sıfır kabul edilir ve limit işgücü maliyeti üzerinden belirlenir. TCMB limiti kural olarak ocak ve temmuz aylarında günceller. [2–3]

Talimatın geçici 4. maddesi uyarınca 1 Ekim–31 Aralık 2026 döneminde hesaplanan firma satış limitinin %25’i uygulanır. Döviz satışları, işlem günündeki TCMB dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığıyla bu limitten düşülür. [2–3]

25 milyon TL’lik destek tavanı nasıl uygulanır?

Bir takvim yılı için öngörülen 100 milyon TL’lik destek tavanı da 2026’nın son çeyreğinde 0,25 ile çarpılır. Böylece firma başına toplam destek ödemesi 25 milyon TL ile sınırlanır. 1 Ekim 2026’dan önceki döviz satışları ve destek ödemeleri, son çeyrekteki ilgili limitlerin hesabına girmez. [2–3]

2026 son çeyreği için örnek hesap

Tutarlar milyon TL cinsindendir. İki varsayımsal firmanın diğer destek koşullarını sağladığı kabul edilmiştir.

Hesap kalemi	Firma A	Firma B
Faaliyet kârı	40	2.000
12 aylık işgücü maliyeti	80	2.000
TCMB’nin hesapladığı firma satış limiti	120	4.000
Son çeyrek satış limiti (%25)	30	1.000
2026/10-12 Döneminde destekli satış(daha önce yapılan işlem)	10	0
Kalan satış limiti	20	1.000
2026/10-12 Döneminde alınan önceki destek	0,30	0
Kalan ödeme tavanı (25 Milyon TL)	24,70	25
Yeni işleme konu uygun dövizin TL karşılığı	30	900
Yeni destekli satışın planlanan TL karşılığı	20	≈833,33
Yeni işlem için hesaplanan destek (%3)	0,60	≈25

Firma A’da satış limiti belirleyicidir. 2026/10-12 Dönemi 30 milyon TL’lik yine 2026/10-12 döneminde limitin 10 milyon TL’si kullanılmıştır. Kalan 20 milyon TL karşılığı döviz satışında 600 bin TL destek hesaplanır. Önceki ödemeyle birlikte çeyrek toplamı 900 bin TL’ye ulaşır.

Firma B’de ödeme tavanı belirleyicidir. Yeni işleme konu uygun döviz 900 milyon TL karşılığı yararlanmak istediğinde dövizin tamamına %3 oran uygulandığında destek 27 milyon TL olur. İşlem tutarı 25 milyon TL’lik tavanı aşamayacağından Tavanın %3’e bölünmesiyle yaklaşık 833,33 milyon TL bulunur. İşlem tutarı, bankanın uyguladığı dönüşüm kuru ve işlem birimi üzerinden kesinleştirilir.

Başvuruda limit kontrolü

Yeni işlemin tutarı planlanırken uygun dövizin TL karşılığı, kalan firma satış limiti ve kalan ödeme tavanının %3’e bölünmesiyle bulunan tutar karşılaştırılır. Bu üç tutarın en düşüğü, destekli satış için esas alınır. Ayrıca döviz pozisyonu oranı %10’u aşmamalıdır. 26 Ekim güncellemesiyle Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun geçerliliği belge tarihinden itibaren üç aya çıkarılmıştır. Talimatın 5. maddesinin 6. veya 15. fıkrası kapsamında desteğin tedarikçi ya da imalatçıya ödendiği işlemlerde, satış ve destek tutarları o firmanın ilgili limitlerinden düşülür. [2, 4]

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

FİRMALARIN YURT DIŞI KAYNAKLI DÖVİZLERİNİN TÜRK LİRASINA DÖNÜŞÜMÜNÜN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞE İLİŞKİN UYGULAMA TALİMATI’nın 6.Maddesine istinaden Firma satış limiti, firma kârlılığı ile 12 aylık işgücü maliyeti verileri esas alınarak Merkez Bankasınca hesaplanır. Firmanın ilgili dönemde zarar etmesi halinde, katma değer tutarı hesaplamasında sadece işgücü maliyeti esas alınır. Söz konusu verilerin Merkez Bankasına ulaşmasını müteakip gerekli işleme, eşleştirme ile kontrol süreçleri yürütülür ve bu süreçlerin tamamlanması üzerine katma değer tutarının hesaplanmasında kullanılacak veriler Merkez Bankasınca kesinleşmiş kabul edilir.

Firma kârlılığının belirlenmesinde, firmalarca Gelir İdaresi Başkanlığına beyan edilen faaliyet kârı tutarı esas alınır. İşgücü maliyeti, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ibraz edilen ve firmaların sigorta primi hesaplamalarına esas teşkil eden maaş/ücret ödemeleri ile çalışanlar adına ödenen sosyal güvenlik primi tutarları toplamından oluşur.

Firma satış limiti, Merkez Bankasınca yılda iki kere güncellenir. Güncellemelerin Ocak ve Temmuz ayları içerisinde yapılması esastır. Herhangi bir nedenle verilerin Ocak ve Temmuz aylarında temin edilememesi halinde güncelleme işlemi veri teminini müteakip yapılır. Hesaplanan firma satış limiti bu maddenin beşinci fıkrasındaki hüküm saklı kalmak kaydıyla, bir sonraki limit güncelleme tarihine kadar kesinleşmiş kabul edilir.

Yukarıda belirtilen tebliğin ilgili hükümlerine göre Firmaların satış limit ve destek tavanı hesabında uygulamada karışıklıklar yaşanmış olup bankalar tarafından sorumluluğun TCMB’ ye yönlendirildiği TCMB tarafınfan yapılan dönüşler aşağıda şekildedir.

Firmalar bu karışıklıktan dolayı ihracat kur seyrindeki rahatsızlıklarının yanında kur dönüşüm desteğindende mahrum kalmışlardır.İhracatçı birlikleri ve bakanlık görüşmeleri yazımız esnasında halen sonuçsuz kaldığı görülmüştür.Tebliğin ilgili maddelerinde Son çeyrek için 25 milyon TL destek ödemesinin tavanı belirlenmesine rağmen sanki bu sadece satış limiti gibi dikkate alınmıştır.Ayrıca 2026 yılı ilk üç çeyreğinde yapılan destek ödemeleri 2026/10-12 döneminde yapılacak hesaplamalardan mahsup edilerek Destek ödeme tavanınızın bittiği bankalar tarafından firmalara belirtilmektedir. TCMB’nin yakın zamanda bu konuya açıklık getirilmesi ile yaşanan mağduriyetin giderilmesi dileğiyle…

Kaynaklar

[1] 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete · 2026/11 sayılı Tebliğ.

[2] TCMB, 26 Ekim 2026 tarihli Uygulama Talimatı · m. 5–6, geçici m. 4.

[3] TCMB, Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem.

[4] GAİB, 27 Ekim 2026 tarihli talimat değişikliği duyurusu.

11.11.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.