Muhammed Kutub Bağırgan
Yeminli Mali Müşavir
MKB YMM A.Ş.
mkutubbagirgan@gmail.com

Torba Yasa Teklifi: Vergi Sisteminde Radikal Dönüşümün Ayak Sesleri

Sermaye, Nitelikli İnsan ve Küresel Vergi Rekabeti Üçgeninde Yeni Model

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, klasik torba yasa refleksinin ötesine geçerek; vergi sisteminin yapısal dönüşümüne işaret eden kapsamlı düzenlemeler içermektedir.

Teklif; yalnızca vergi oranlarını veya istisnaları değiştiren bir metin değil, aynı zamanda Türkiye’nin:

• Küresel sermaye ile ilişkisini,
• Nitelikli iş gücü rekabetini,
• Hizmet ihracatı stratejisini,
• Finansal merkez olma iddiasını

yeniden tanımlayan çok katmanlı bir ekonomik politika belgesi niteliğindedir.

Aşağıda düzenlemeleri ana başlıklar itibarıyla analiz ediyoruz:

KAMU BORÇLULARINA TARİHİ YAPILANDIRMA GENİŞLEMESİ

Teklifte yer alan düzenleme ile:

• Mevcut durumda 36 ay olan tecil (taksitlendirme) süresi 72 aya çıkarılmaktadır.
• Vergi dairelerine olan borçlarda teminatsız tecil sınırı 50.000 TL’den 1.000.000 TL’ye yükseltilmektedir.
• “Çok zor duruma düşeceği” tespit edilen mükellefler kapsama alınmaktadır.

Bu düzenleme, klasik bir yapılandırma değil; doğrudan nakit akışı krizi yaşayan işletmeler için finansal yeniden yapılandırma mekanizmasıdır.

Kritik soru; idare bu yetkisini kullanacak mı???

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDE HİSSE BAZLI ÜCRET MODELİ

Mevcut uygulamada:

• Çalışanlara verilen ücretsiz pay senetlerinde istisna → 1 yıllık brüt ücret

Yeni düzenleme ile:

• Bu sınır 2 katına çıkarılmaktadır.
• Elde tutma sürelerine ilişkin şartlar esnetilmektedir.

Ek düzenleme mantığı, çalışanların edindiği hisse senetlerinin vergilendirilmesinde bağlayıcı hükümler gevşetiliyor. Ayrıca start-up ekosistemine uygun esnek model kuruluyor

Bu düzenleme ile, ESOP modelleri yaygınlaşacak, maaş yerine hisse ile ödeme sistemi güçlenecek ve nakit çıkışı olmayan teşvik mekanizması oluşacak.

TÜRKİYE’YE DÖNENLERE 20 YIL GELİR VERGİSİ İSTİSNASI

Düzenlemeye göre: Türkiye’ye yerleşmeden önceki son 3 takvim yılında:

• Türkiye’de ikametgahı bulunmayan
• Tam mükellef olmayan

kişilerin; Yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar, 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilecektir.

Ayrıca, bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecek, başka gelir olsa dahi beyannameye dahil edilmeyecek ve istisna süresi içinde gerçekleşen veraset ve intikallerde vergi oranı %1 olacaktır.

Türkiye’de yerleşmiş sayılma kriteri:

1. Türkiye’de ikametgah sahibi olmak
2. Bir takvim yılı içinde devamlı 6 aydan fazla Türkiye’de bulunmak.

Bu düzenleme açık bir şekilde: yüksek gelir grubunu çekme, uluslararası yatırımcıyı ülkeye bağlama ve yurt dışındaki Türk sermayesini geri getirme politikasıdır.

NİTELİKLİ HİZMET MERKEZİ (NHM) MODELİ

Yeni düzenleme ile Türkiye’nin:

• Finans
• Teknoloji
• Danışmanlık
• AR-GE
• Küresel yönetim hizmetleri

alanlarında bölgesel üs haline getirilmesi hedeflenmektedir.

Aşağıdaki şartları sağlayan şirketler NHM sayılacaktır:

• En az 3 farklı ülkede faaliyet gösteren grup şirketlerine hizmet sunmak,
• Gelirlerinin %80’ini yurt dışından elde etmek.

Nhm Kapsamında Desteklenecek Faaliyetler:

• Finansal danışmanlık
• Risk ve likidite yönetimi
• Uluslararası muhasebe ve denetim
• Dijital dönüşüm
• Vergi ve hukuk danışmanlığı
• AR-GE ve teknik destek
• Laboratuvar hizmetleri

Nitelikli Hizmet Merkezleri İçin Vergi Avantajları:

Kurumlar vergisi

• Yurt dışından elde edilen kazançların %95’i istisna
• İstanbul Finans Merkezi için %100 istisna

Şartlar:

• Kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi
• Beyan süresine kadar getirilmesi
• En az 20 hesap dönemi uygulanabilmesi

Ücret vergisi:

• Çalışanlar için gelir vergisi istisnası:
  • Genel: asgari ücretin 3 katına kadar
  • İFM: asgari ücretin 5 katına kadar

Bu model, Hindistan (back-office hizmetleri) İrlanda (vergi avantajlı merkezler) benzeri bir yapı kurma girişimidir.

YURT DIŞI TİCARET KAZANÇLARINA %95 İSTİSNA

Düzenleme ile: aşağıdaki işlemlerden elde edilen kazançlar:

• Malın Türkiye’ye gelmeden yurtdışında satılması
• Yurtdışında gerçekleşen alım-satımlara aracılık

• %95 kurumlar vergisi istisnası kapsamına alınmaktadır. Bu istisna, İstanbul Finans Merkezi için oran %100

Şartlar:

• Alıcı ve satıcı Türkiye’de olmayacak,
• Kazanç Türkiye’ye getirilecek.

İHRACATÇILARA VERGİ AVANTAJI

Yeni sistem:

• İmalatçı ihracatçılar → %9 kurumlar vergisi
• Diğer ihracatçılar → %14 kurumlar vergisi

İndirimli Kurumlar Vergisi oranından, aracılı ihracat yapan firmalar, tedarik zinciri içindeki şirketler ve Dış ticaret sermaye şirketleri yararlanabilecek.

Uygulama 2027 yılı kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girecektir.

TEKNOLOJİ GİRİŞİMLERİNE YENİ HUKUKİ ALTYAPI

5746 sayılı Kanun kapsamında:

• “Teknogirişim rozeti” olan şirketler için özel statü
• Paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri
• Şarta bağlı sermaye artırımı

Uygulamalarında Türk Ticaret Kanunu’nun bazı hükümleri uygulanmayacak.

Ayrıca, Kuluçka girişimcilerine özel tanım, Dijital şirket statüsü ve 3 yıl boyunca TOBB ve oda aidat muafiyeti getirilmektedir.

YURTİÇİ YURTDIŞI VARLIK BARIŞI (Gri Liste-Gri Günler Yeniden Mi Geliyor?)

Gerçek ve tüzel kişiler:

• Yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymetleri,
• Türkiye’de olup kayıtlarda olmayan para, altın, döviz, menkul kıymetleri (Diğer düzenlemelerin aksine TAŞINMAZLAR barış kapsamına alınmamıştır.)

31.07.2027’ye kadar beyan edebilecek.

Vergi Oranları:

• 5 yıl sistemde tutma → %0
• 4 yıl → %1
• 3 yıl → %2
• 2 yıl → %3
• 1 yıl → %4

Avantajlar:

• Vergi incelemesi yok
• Tarhiyat yok
• Fon hesabında tutulabilecek
• Fon hesabında tutulan rakamın çekilmesi halinde GV/KV ve Stopaj yok (2 yıl şartıyla)

Riskler:

• Vergi tabanının daralması
• İstisna suistimalleri
• Denetim kapasitesinin yetersizliği
• Yapay işlemlerle vergi optimizasyonu

SON SÖZ

Bu teklif doğru uygulanırsa:

• Türkiye, bölgesel bir finans ve hizmet merkezi olabilir.

Yanlış uygulanırsa:

• Vergi sistemi içinde adalet ve sürdürülebilirlik ciddi şekilde zarar görebilir.

07.05.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.