Muhammed Kutub Bağırgan
Yeminli Mali Müşavir
EMA YMM A.Ş.
muhammed.bagirgan@emaymm.com.tr

Muhasebe Kayıtları, İzah Dosyaları ve Riskli Alanlar Artık Masada

2025 yılı vergi denetim sonuçları, klasik “inceleme ağırlıklı” anlayıştan belirgin şekilde ayrışan yeni bir denetim mimarisine işaret ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı çatısı altındaki Vergi Denetim Kurulu, denetim araçlarını birbirini tamamlayacak şekilde kurgulayarak tarihin en yüksek matrah farkı rakamına ulaştı.

RAKAMLARIN SÖYLEDİĞİ ŞEY NE?

Ortaya çıkan tablo sadece yüksek bir matrah farkını değil, denetim yaklaşımındaki dönüşümü de gösteriyor:

            •          748 milyar TL beyan dışı bırakılan matrah

            •          294 milyar TL vergi ve ceza tutarı

            •          Denetlenen mükellef oranı: %6,72

            •          Matrah farkının %90’ı büyük ve orta ölçekli mükelleflerden

Bu tablo, “küçük mükellef baskısı” eleştirilerinin aksine, denetimin artık risk odaklı ve ölçek bazlı yürütüldüğünü açıkça ortaya koyuyor.

İZAHA DAVET ARTIK ANA OYUNCU

En dikkat çekici başlıklardan biri izaha davet mekanizması oldu.

            •          İzaha davet edilen mükellef sayısı: 51.356

            •          Bir önceki yıla göre: 3 kat artış

            •          Sadece izaha davet yoluyla oluşan ek matrah: 86,8 milyar TL

Bu rakamlar şunu gösteriyor:

Devlet artık “doğrudan ceza” yerine önce açıklama, sonra uyum modelini tercih ediyor. Bu, mükellef kadar mali müşavir ve YMM sorumluluğunu da artıran bir süreç.

GÖZETİM VE GÖNÜLLÜ UYUM DÖNEMİ

2025’te ilk kez devreye alınan gözetim ve uyum programları, denetim öncesi filtre görevi gördü.

            •          Ulaşılan mükellef sayısı: 135 bin

            •          Gönüllü uyum sonucu artan matrah: 136,8 milyar TL

Bu alan, klasik incelemeden çok daha sessiz ama çok daha etkili bir denetim yöntemi olarak öne çıkıyor.

SAHTE BELGE DIŞI RİSKLER ARTIYOR

Tespit edilen matrah farkının 325,3 milyar TL’lik kısmı, sahte belge dışında kalan genel inceleme konularından kaynaklandı.

Bu ne demek?

            •          Stok – ciro uyumsuzlukları

            •          Transfer fiyatlandırması

            •          Ortak cari hesapları

            •          Örtülü kazanç ve gider yazımları

            •          Enflasyon düzeltmesi sonrası kayıt hataları

Artık risk sadece “sahte fatura” değil; muhasebe tekniği ve yorum farkı da ciddi bir risk alanı.

MALİ MÜŞAVİRLER İÇİN NET MESAJ

Bu tablo bize şunu söylüyor:

1. Beyanname vermek yetmiyor
2. İzah dosyası hazırlamak yeni standart
3. Büyük mükellefte “inceleme gelmez” algısı bitti
4. Denetim öncesi iç kontrol dönemi başladı

2025 rakamları, 2026 ve sonrası için net bir uyarıdır:

Vergi denetimi artık kapıyı çalmıyor, sistemi tarıyor.

11.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.