Kerim Çoban
- Gerek üzerlerinde, gerek iç ve dış ambalajlarında üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim ya da simgeler taşıyan eşyanın Türkiye'ye ithaline izin verilmez. Bu gibi eşyanın Türkiye'den transit geçişine veya antrepo ve benzeri yerlere konulmasına ya da yeniden ihracına Ticaret Bakanlığı’nca izin verilebilir. Eşyanın bu fıkra kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde tereddüt edilen durumlarda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşü esas alınarak işlem yapılır. Söz konusu isim ve simgelerin kaldırılması veya eşyanın gerçek menşeinin gösterilmesi amacıyla, usul ve esasları yönetmelikle belirlenecek elleçleme faaliyetlerine izin verilebilir.
- Türk menşeli eşyada kullanılmak üzere ve bunların başka ülke menşeli olduğunu gösterecek veya böyle bir izlenim uyandıracak nitelikte, üzerleri yabancı dille yazılı veya basılı her türlü boş zarf, şerit, etiket, damga ve benzeri eşya ile Türkiye'de düzenlenebilecek belgeleri başka ülkelerde düzenlenmiş gibi gösterebilecek nitelikte, üzerleri imzalı veya imzasız olsun, Türkiye'de yerleşik olmayan yabancı firmalara ait proforma faturalar hariç boş faturaların Türkiye'ye ithaline izin verilmez.
- Türkiye'de yerleşik firmalarla, lisans, royalti veya patent anlaşması imzalamış yabancı firmaların bu tür eşyası bu hükmün dışındadır.
Gümrük Kanunu’nun 55.maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yasaklanan eşya -{Cumhurbaşkanı; Kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir.}- ile 56.maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren eşyanın ve kanun veya genel idari düzenleyici işlemlerle ithali yasaklanan eşyanın transitine izin vermeye Gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri yetkilidir.
(1) Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerince Kanunun 56.maddesinin birinci fıkrası kapsamına girdiğine karar verilen eşyanın üzerlerinde veya iç ve dış ambalajlarında yer alan ve üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim, simge, ibare ya da etiketlerin sökme, kazıma, silme, kesme ve sair yöntemlerle eşyanın veya ambalajının üzerinden kaldırılmasıyla veya gerçek menşe ülkesini gösteren ibarelerin eklenmesiyle sınırlı olan elleçleme işlemleri, eşyanın zarar görmemesi ve asli niteliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla yapılabilir.
(2) Bu madde kapsamına giren elleçleme faaliyetlerine, yazılı talep üzerine gümrük idarelerince izin verilir. İzin başvurusunda eşyaya ilişkin yapılacak elleçleme faaliyetinin niteliği ve amacının belirtilmesi gerekir.
Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2005/12 Sayılı Genelgesine Göre: [ … farklı yorumlara yol açılarak farklı uygulamaların önüne geçilmesi ve uygulamada yeknesaklığın sağlanması amacıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 56/1.maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken eşyalara ilişkin başlıca durumlar sıralanmıştır:
1- İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde eşyanın üretildiği ülkeden başka bir ülkede üretildiği izlenimini uyandıran dizayn, kalite, stil ve bunun gibi ibareler bulunması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen bir eşyanın üzerinde ya da ambalajında Çin'e dair hiçbir ibare yokken "Designed in Italy", "Styled in Germany" "Swiss Design" ya da, "Japanese quality" gibi ibarelerin yer alması),
2- İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde yer alan tek başına ülke isimlerinin eşyanın üretildiği ülkeden farklı bir ülke olması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen eşyanın ya da ambalajının üzerinde tek başına "Germany", " Spain", "Europe" gibi ibarelerin bulunması),
3- İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde yer alan ve üretici ya da onun temsilcisi olan firmanın adresini (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen eşyanın ya da ambalajının üzerinde "Goldhand Vertriebsgesellsschaft mbH, Schlüterstrabe3, 40235, Germany, GB" ibaresi olması) gösteren ibarelerin olması halinde ayrıca eşyanın üretildiği yerin de belirtilmesi gerektiğinden sadece adres bilgisi olması,
4- İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde eşyanın üretildiği ülkeden başka bir ülkede üretildiğini gösteren "Made In …" ibaresinin bulunması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen bir eşyanın ya da ambalajının üzerinde "Made in England" "Made in Indonesia" gibi ibarelerin bulunması),
Durumlarında söz konusu eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 56/1.maddesi kapsamında değerlendirilerek Türkiye'ye ithaline izin verilmeyerek konu hakkında mükellefine tebligatta bulunulması; mükellefince söz konusu eşyalara ilişkin herhangi bir talepte bulunulması halinde konunun sonuçlandırılmak üzere Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine intikal ettirilmesi gerekmektedir.
- Bununla birlikte, Gümrük Kanunu'nun 56/1.maddesi kapsamında değerlendirilerek Türkiye'ye ithaline izin verilmeyen eşyanın serbest bölgelere yeniden ihracına izin verilir.
Diğer taraftan, anılan Kanun maddesi kapsamındaki eşyanın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirildiğinde; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/7 ve 3/8.maddeleri; { (7) İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeye sokan kişi, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren suç oluşturmadığı takdirde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. İthali yasak eşyayı, bu özelliğini bilerek satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, aynı ceza ile cezalandırılır.
(8) İhracı kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeden çıkaran kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.} hükümlerinin dikkate alınarak değerlendirme yapılması, kaçakçılık kastının oluşabilmesi için ithali veya ihracı yasak eşyanın gümrüğe beyan edilmemiş olması gerekir.Gümrüğe beyan edilmiş eşya, ithali veya ihracı yasak eşyalardan olsa bile kaçakçılık kastı oluşmadığından 5607 sayılı Kanuna göre işlem yapılamaz, ilgili gümrük idaresince yalnızca bu eşyaların yurda girmesine izin verilmez. Bunun yanı sıra her olayın kendi içinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Öteyandan, gümrük idaresini yanıltmak amacıyla eşyanın menşeinin farklı beyan edilmesi suretiyle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki fiillerin işlenmesi halinde bu Kanun hükümleri uyarınca takibata geçilmesi gerekir.
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 56/1 inci maddesi kapsamına girdiği düşünülen eşyadan;
1) İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde eşyanın üretildiği ülkeden başka bir ülkede üretildiği izlenimini uyandıran dizayn, kalite, stil ve bunun gibi ibareler bulunması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen bir eşyanın üzerinde ya da ambalajında Çin'e dair hiçbir ibare yokken "designed in Italy"," styled in Germany" 'Swiss Design" ya da," Japanese quality" gibi ibarelerin yer alması),
2) İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde yer alan tek başına ülke isimlerinin eşyanın üretildiği ülkeden farklı bir ülke olması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen eşyanın ya da ambalajının üzerinde tek başına "Germany", " Spain", "Europe" gibi ibarelerin bulunması),
3) İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde yer alan ve üretici ya da onun temsilcisi olan firmanın adresini (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen eşyanın ya da ambalajının üzerinde "Goldhand Vertriebsgesellsschaft mbh, Schlüterstrabe3, 40235, Germany, GB" ibaresi olması) gösteren ibarelerin olması halinde ayrıca eşyanın üretildiği yerin de belirtilmesi gerektiğinden sadece adres bilgisi olması,
4) İç ve dış ambalajlarında ya da eşya üzerinde eşyanın üretildiği ülkeden başka bir ülkede üretildiğini gösteren "Made in …….." ibaresinin bulunması (örneğin; Çin'de üretilen ve Çin menşeli olarak beyan edilen bir eşyanın ya da ambalajının üzerinde "Made in England" "Made in Indonesia" gibi ibarelerin bulunması),
Durumlarında veya Kanun’un 56/1.maddesine temas eden diğer ifadeler bulunması halinde; eşyanın menşe konusunda beyanname ile muayene arasında bir farklılık tespit edilmemesi, etiketin sökülebilir veya silinebilir olması, etiket ve ambalajın değiştirilmesinin eşyanın asıllarına zarar vermemesi koşullarıyla mükellef talebi halinde gümrük gözetimi altında sökülmesi/silinmesi ve eşyanın menşeinin gösterilmesi suretiyle ithaline, 3 üncü madde kapsamındaki eşya için ise aynı şartları taşımak kaydı ile mükellef talebi halinde gümrük gözetimi altında üretildiği yerin eşya ve ambalaj üzerine yapıştırılması ya da basılması suretiyle gösterilmesi şartıyla ithaline izin verilmesi gerekir. Bu şartları sağlamayan eşyanın yeniden ihracına izin verilmesine Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri karar verir. Yukarıda sayılan durumlar dışında tereddüt edilen hususlar ise Gümrükler Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir.
- Gerek üzerlerinde, gerek iç ve dış ambalajlarında üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim ya da simgeler taşıyan eşyanın Türkiye'ye ithaline izin verilmez.
Ancak, 4458 sayılı Gümrük Kanunun 55.maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yasaklanan eşya, Kanun’un 56.maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren eşya ile kanun veya genel idari düzenleyici işlemlerle ithali yasaklanan eşyanın transitine izin vermeye Gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri yetkilidir. Gerekli şartların yerine getirilmesi şartıyla söz konusu eşyaların transitine izin verilir.
Üzerlerinde ve/veya iç ve dış ambalajlarında üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim ya da simgeler taşıyan eşyanın, üzerindeki söz konusu isim ve simgelerin kaldırılması veya eşyanın gerçek menşeinin gösterilmesi amacıyla elleçleme faaliyetlerine ilgili Gümrük Müdürlüklerince izin verilir.
Elleçleme faaliyetlerine ilgili gümrük idaresince, Gümrük Kanunu’nun 56.maddesinin birinci fıkrası kapsamına girdiğine karar verilen eşyanın üzerlerinde veya iç ve dış ambalajlarında yer alan ve üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim, simge, ibare ya da etiketlerin sökme, kazıma, silme, kesme ve sair yöntemlerle eşyanın veya ambalajının üzerinden kaldırılmasıyla veya gerçek menşe ülkesini gösteren ibarelerin eklenmesiyle sınırlı olarak izin verilir ve elleçleme işlemleri, eşyanın zarar görmemesi ve asli niteliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla yapılır. Bu kapsamda yapılan elleçleme faaliyetlerine, yazılı talep üzerine gümrük idarelerince izin verilir.
Not: Bu konu başta olmak üzere, YYS Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlanması, YYS Yıllık Zorunlu Eğitimlerinin Verilmesi, YYS Revizyonları, Ön İzleme, Yeni YYS Belgesi Hazırlıkları ve YYS Belgesi Alım Süreci, İlgili Ön Zorunlu Eğitimlerin Alınması, YYS Başvuru Formlarının Doldurulması, YYS Danışmanlığı, vb. Tüm YYS Süreçler hakkında daha fazla ayrıntılı bilgiyi, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı konularında gerekli Hukuki ve Mevzuat Desteğini, İdari ve Adli İtiraz Süreçleri, Dava Açılması, Dava Aşamalarının Takibi, İlgili Mevzuat Ve Hukuki Açılardan Gerekli İtiraz Ve Savunmaların Yapılarak Dava Sonucunun Olumlu Sonuçlanmasına Katkıda Bulunulması, Sonradan Kontrol/ Firma İncelemesi Yaptırılması, Antrepo Açma, Antrepo Genişletme, AN6, AN7, AN8 Raporlarının düzenlenmesi, … vb, işlemleri, Sürekli/ Düzenli, Aylık, Yıllık Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı Eğitimleri, … vb. konularında yardım, destek, danışmanlık ve benzeri hizmetleri -isterseniz- Firmalarımız “Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim ve Danışmanlık A. Ş.”den veya “Çözüm Denetim Gümrük Dış Ticaret ve Danışmanlık A. Ş.”den alabilirsiniz.
Söz konusu eşyanın kaçakçılık kastıyla Türkiye’ye getirilmemiş olması, gümrük işlemleri sırasında menşeinin doğru beyan edilmiş olması, ilgili belgeleri üzerinde (eşya faturası, çeki listesi, taşıma belgeleri, menşe belgesi, menşe ispat belgeleri, vb.) menşeinin doğru olarak yer alması şartıyla;
1- Söz konusu eşya taşıt üstünde, antrepo veya geçici depolama ya da gümrükçe geçici depolama statüsünde izin verilen yerlerde iken, ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında gümrük idaresinden alınacak yazılı izinle, gümrük idaresinin nezaretinde elleçleme işlemine tabi tutularak eşyaların üzerlerinde ve/veya iç ve dış ambalajları, paket, kutu veya kolilerinde, üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim, bilgi veya simgelerin sökülmesi (sökme, kazıma, silme, kesme ve sair yöntemlerle eşyanın veya ambalajının, paket, kutu veya kolilerinin üzerinden kaldırılması) ile eşyanın üzerine gerçek menşe ülkesini gösteren ibarelerin eklenmesi, sonrasında da eşyanın ilgili gümrük idaresine beyan edilerek (SDGB tescil ettirilerek) Türkiye’ye ithal edilebilir.
2- Şayet söz konusu eşya için SDGB tescil ettirilmiş ise; ilgili diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda, ilgili Gümrük idaresinden alınacak yazılı izinle, gümrük idaresinin nezaretinde elleçleme işlemine tabi tutularak eşyaların üzerlerinde ve/veya iç ve dış ambalajları, paket, kutu veya kolileri üzerinde, üretildiği ülkeden başka bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim, bilgi veya simgelerin sökülmesi (sökme, kazıma, silme, kesme ve sair yöntemlerle eşyanın veya ambalajının, paket, kutu veya kolilerinin üzerinden kaldırılması) ile gerçek menşe ülkesini gösteren ibarelerin eklenmesi suretiyle Türkiye’ye ithaline (Serbest dolaşıma sokulmasına) izin verilir. İlgili gümrük idaresi söz konusu eşyanın menşeinin tespiti için gerekir ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşüne başvurarak (Ticaret ve Sanayi Odası veya Sanayi Odası’na inceleme yaptırarak) eşyanın menşei esas alınarak işlem yapılır.
19.11.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL Ayrıntılar için tıklayın.