Erkan Kipik
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
malimusavirerkankipik@gmail.com

KURGAN Sisteminde Satın Alma Prosedürlerinin Önemi

Türkiye, 1 Ekim 2025 itibarıyla vergi denetiminde önemli bir adım attı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK), KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi) adını verdiği yapay zekâ destekli sistemi hayata geçirdi. Bu sistem, ticari işlemleri anlık olarak tarar, riskli hareketleri tespit eder ve mükelleflere erken uyarı göndererek olası vergi kayıplarını önlemeyi amaçlar. Kısacası, KURGAN hem vergi idaresi hem de mükellefler için yeni bir dönemin kapısını açmaktadır.

Tedarik Zinciri Yönetimi Önemi

Satın alma süreçleri, işletmelerin mali yapısında en yoğun belge hareketlerinin yaşandığı alanlardan biridir. Mal veya hizmet talebinden tedarikçi seçimine, tekliflerin alınmasından onay süreçlerine, teslimat kontrolünden muhasebeleştirmeye kadar her aşama, finansal kayıtların doğruluğunu doğrudan etkiler. Bu nedenle, satın alma prosedürlerinin sistematik biçimde yürütülmesi, hem iç kontrol mekanizmalarının sağlıklı işlemesi hem de vergi mevzuatına uyum açısından kritik öneme sahiptir.

Satın alma prosedürlerinin KURGAN ile entegrasyonu, işletmelere yalnızca denetim açısından değil, aynı zamanda verimlilik ve mali disiplin açısından da önemli katkılar sağlar. Belgelerin otomatik doğrulanması, onay süreçlerinin dijital ortama taşınması, tedarikçi performans analizleri gibi uygulamalar, hem hata payını azaltır hem de karar alma süreçlerini hızlandırır.

Satın alma prosedürleri ve Tedarik Zinciri Yönetimi doğru kurgulanmalı; talep, onay, tedarik, teslim / Ödeme ve muhasebeleştirme aşamalarında kontrol noktalarının belirlenmesi, hem işletme içi kontrol sistemlerinin güçlenmesine hem de vergi uyumunun artmasına hizmet eder. Bu noktada KURGAN sistemi, sadece bir denetim aracı değil, aynı zamanda kurumsal risk yönetimi ve departmansal iç denetim olarak da değerlendirilebilir.

Talep, Onay, Tedarikçi Değerlendirmesi, Sözleşme ve Teslim Süreçleri

KURGAN sistemiyle beraber Tedarik Zinciri Yönetimi ve prosedürlerini daha etkin kurgulamanız gerekmektedir.

• Talep Aşaması: Mal veya hizmet talebi, sistem üzerinde yetkilendirilmiş kullanıcı tarafından oluşturulur. KURGAN, talebin önceki dönem verileriyle karşılaştırmasını yaparak olağan dışı miktar veya fiyat artışlarını tespit eder.
• Onay Aşaması: Satın alma talepleri, yetki hiyerarşisine göre dijital olarak onaylanmalı. Bu aşamada sistem, onaylayan kişinin yetki düzeyini ve önceki onay geçmişini dikkate alarak işlem güvenilirliğini ölçmeli.
• Tedarikçi Değerlendirmesi: Tedarikçi geçmişini vergi uyumu, işlem sıklığı, risk puanı ve sektörel performansı açısından analiz edilmeli. Bu sayede, sahte belge düzenleme riski taşıyan tedarikçiler sistem tarafından otomatik olarak uyarı listesine alınmalı.
• Sözleşme Aşaması: Sözleşme bedelleri ve teslimat koşullarını dijital ortamda kayıt altına alarak olası tutarsızlıkları raporlanması gerekmektedir.
• Teslim ve Ödeme Aşaması: Mal veya hizmet teslimiyle birlikte düzenlenen belgeler sistem tarafından doğrulanmalı,  ödeme belgeleriyle eşleştirme yapılmalı. Böylece, fiilen gerçekleşmeyen işlemlerin muhasebeleştirilmesi engellenir.

Özetle;  pratik ticari hayatta şu konulara özellikle dikkat edilmeli;

Sevk irsaliyesi, kantar fişi, Araç plakası şoför imza, kimlik, yakıt fişi,  Depo yönetimi, fiili depo giriş – çıkış ambar kayıtları , stok kayıtları, tedarikçi sözleşmeleri, ödeme yöntemi, alınan mal veya hizmetin fotoğraflanarak saklanması, mail yazışmalarının saklanması vb., sözleşme imzası  ve imza sirküleri temini / uyumu,

Sonuç itibariyle; KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi), Türkiye’de vergi denetiminde dijital dönüşümün en önemli adımlarından biridir. Yapay zeka destekli veri analiz yapısıyla hem idareye hem de mükelleflere daha proaktif, şeffaf ve hızlı bir denetim ortamı sunmaktadır. Özellikle satın alma süreçlerinin bu sistemle bütünleştirilmesi çok ciddi katkılar sağlayacaktır.

Burada; başta işletmelerin bu sisteme hızlı ve bilinçli uyum sağlaması ve inanması, sonrasında ise mali müşavirlerin rolü kritik hale gelmektedir. KURGAN sisteminin doğru yorumlanması, risk puanlarının analiz edilmesi, vergi mevzuatına uygun belge düzeni ve akışının sağlanması gibi konularda mali müşavirler, işletmelere ekstra rehberlik eder. Bu yeni dönemde, mali müşavirler artık sadece muhasebe kayıtlarını tutan değil, aynı zamanda veri analizi ve risk analizi danışmanlığı yapan profesyoneller konumuna yükselmektedir.

09.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.