İşverenler asgari ücret desteğini hangi durumlarda kaybeder?

Asgari ücret desteği, işverenlerin artan işçilik maliyetleri karşısında rekabet güçlerini korumalarına ve kayıtlı istihdamın sürdürülebilirliğine katkı sağlayan önemli bir uygulamadır.

Ancak, bu desteğin sağladığı mali avantaj, işverenler bakımından aynı zamanda dikkatli bir uyum yönetimini de zorunlu kılmaktadır. Zira destekten yararlanma şartlarının ihlali, yalnızca ilgili döneme ilişkin destek hakkının kaybedilmesiyle sınırlı kalmamakta, daha önce yararlanılmış destek tutarlarının fer’ileriyle birlikte geri alınması sonucunu da doğurabilmektedir.

Asgari ücret artışlarının işverenler üzerindeki mali yükünü hafifletmek amacıyla, 2016 yılından bu yana belirli şartlar ve süreler dâhilinde İşsizlik Sigortası Fonundan asgari ücret desteği sağlanmaktadır.

İşverenlere sağlanan asgari ücret desteği, özellikle çalışan sayısı yüksek olmakla birlikte genel ücret seviyesi düşük olan işyerleri açısından büyük önem taşımaktadır.

Bununla birlikte, destekten yararlanmak amacıyla mevzuata aykırı işlemlerle haksız kazanç sağlanması veya muvazaalı işlemlere başvurulması gibi durumlarla da karşılaşılabilmektedir.

 

 

Bu yazımızda, 2026 yılı asgari ücret desteğine ilişkin genel bilgiler, destekten yararlanma şartları, muvazaa kavramı ve hileli işlemlere karşı SGK tarafından uygulanan yaptırımlar ele alınacaktır.

 

Asgari ücret desteği ve verilme amacı

Asgari ücret desteği, işverenlere çalıştırdıkları sigortalı başına belirli bir tutarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla İşsizlik Sigortası Fonundan sağlanan mali destektir. Bu destek, özellikle asgari ücretteki artışların işveren maliyetlerini artırması nedeniyle, işverenlerin yükünü hafifletmek ve kayıtlı istihdamı teşvik etmek amacıyla verilmektedir.
İlk olarak 2016 yılında uygulamaya konulan bu destek mekanizması, her yıl yeniden düzenlenerek yürürlüğe girmekte ve ülke genelinde kayıt dışı istihdamla mücadele edilmesi, istihdamın korunması ve yeni iş alanlarının oluşturulması hedeflenmektedir. Bu yönüyle söz konusu destek yalnızca mali bir teşvik niteliği taşımamakta, aynı zamanda sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine de katkı sağlamaktadır.

 

2026 yılı asgari ücret desteği tutarı ve yararlanma şartları

Yapılan yasal düzenleme uyarınca, 2026 yılı Ocak-Aralık döneminde çalışan sayısı ve sektör ayrımı yapılmaksızın işyerlerine günlük 42,33 TL, aylık 1.269,90 TL tutarında destek sağlanacaktır.

Söz konusu destekten tüm işverenler değil, yalnızca aşağıda belirtilen şartları sağlayan işverenler yararlanabilmektedir.

1.Prim belgelerinin (APHB/ MPHB) yasal süresi içerisinde verilmesi,

2.Tahakkuk edecek cari ay sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmesi,

3.Prime esas kazancın eksik bildirildiği veya hiç bildirilmediği yönünde bir tespit yapılmamış olması,

4.İşyerinin yasal ödeme süresi geçmiş prim borcu, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve zammı borçlarının bulunmaması, varsa borçların yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş olması,

5.Çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması,

6.2026 yılı öncesi tescil edilmiş olan işyerleri için; 2026/Ocak-Aralık döneminde 5510/4-1 (a) bendi kapsamında uzun vade sigorta kollarından bildirilen sigortalı sayısının, 2025 yılı Ocak ila Aralık ayında 5510/4-1 (a) kapsamında uzun vade sigorta kollarından en az bildirim yapılan aydaki sigortalı sayısından az olmaması,

gerekmektedir.

Asgari ücret desteğini kaybettiren durumlar

Aşağıda belirtilen durumlarda işverenler asgari ücret desteğinden yararlanamamakta, destekten yararlanıldığının sonradan anlaşılması halinde ise yararlanılan destek tutarları iptal edilerek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri tahsil edilmektedir.

 

1) Sigortasız işçi çalıştırılması

Kayıt dışı istihdamla mücadelede caydırıcılığı sağlamak amacıyla, hemen hemen tüm sigorta primi teşvik ve desteklerinde sigortasız işçi çalıştırılması halinde söz konusu teşvik ve desteklerden yararlanılamayacağı yönünde düzenlemelere yer verilmektedir.

Asgari ücret desteğinden yararlanma şartları arasında da benzeri bir düzenleme yapılmıştır.

Buna göre, çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmediği hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

 

2) Sigortalı olarak bildirilen kişinin fiilen çalıştırılmaması

Asgari ücret desteğinin kaybedilmesine yol açan işlemlerden biri de bazı kişilerin gerçekte işyerinde fiilen çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi sigortalı gösterilmesidir. Bu durum uygulamada sahte sigortalılık olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, SGK’ya sigortalı olarak bildirilen kişilerin gerçekte fiilen işyerinde çalışmadığı hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından,

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan,

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

 

3) Prime esas kazancın eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi

İşyerinde çalışan sigortalıların sigorta primine esas kazançlarının eksik bildirildiği veya hiç bildirilmediği hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

Ancak ilgili ayda, 2026 yılına ait aylık brüt asgari ücretin onda birini (3.303,00 TL’yi) aşmayacak tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti halinde, Kurumca yapılacak ihtar üzerine on beş günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri destekten yararlanmaya devam edebilecektir.

4) Muvazaalı işlemlere başvurulması

Hukuki anlamda muvazaa, tarafların gerçek iradelerini gizleyerek bir işlemi gerçekte var olmayan veya tarafların gerçek iradesini yansıtmayan şekilde düzenlemeleri anlamına gelmektedir.

Sosyal güvenlik uygulamalarında muvazaa, genellikle destekten haksız şekilde yararlanmak amacıyla yapılan sahte veya gerçeğe aykırı bildirimler şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Asgari ücret desteğinden yararlanmak amacıyla gerçekleştirilen bazı işlemler, SGK tarafından muvazaalı işlem olarak değerlendirilmektedir.

 

Buna göre, asgari ücret desteğinden yararlanmak amacıyla;

- Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması,

- Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,

- Şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,

gibi muvazaalı işlemlere başvurduğu anlaşılan işyerleri, 2026/Ocak-Aralık döneminde asgari ücret desteğinden yararlanamayacak, daha önce destekten yararlanılmış olması halinde ise karşılanan tutarlar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacaktır.

 

Sonuç olarak; Asgari ücret desteği, işverenlerin istihdam maliyetlerini azaltan önemli bir teşvik olmakla birlikte, bu destekten yararlanma hakkı mutlak ve koşulsuz değildir. İşverenlerin destekten yararlanabilmeleri için prim belgelerini süresinde vermeleri, prim borçlarını yasal süresinde ödemeleri, sigortalı bildirimlerini gerçeğe uygun yapmaları ve muvazaalı işlemlerden kaçınmaları gerekmektedir.

Özellikle kayıt dışı istihdam, sahte sigortalılık, eksik prime esas kazanç bildirimi ve destekten yararlanmak amacıyla yapılan organizasyonel değişiklikler SGK tarafından denetlenmekte ve bu tür işlemler destek hakkının kaybına yol açabilmektedir. Bu nedenle, söz konusu imkândan güvenli şekilde yararlanılabilmesi için bordro, sigortalılık, prim ödeme ve işyeri organizasyonu süreçlerinin mevzuata uyumlu yürütülmesi gerekmektedir.

(Kaynak: Celal Özcan / www.ekonomim.com | 12.08.2026)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.