YAZARLARIMIZ
Koray Ateş
E. Öğretim Görevlisi
KGK Bağımsız Denetçi
korayates@muhasebetr.com



Şişkin Avans Hesaplarının Yıl Sonu Getireceği Sorunlar

Değerli okurlar, bu hafta 340 nolu Alınan Avanslar hesabının aslında hiç de masum bir hesap olmadığını anlatmaya çalışacağız. Özellikle 100 Kasa ve 131 Ortaklardan Alacaklar hesabından sonra 340 nolu Alınan Avanslar hesabı son günlerde vergi incelemelerinde müfettişlerin en çok eleştiriye konu ettiği hesaplar arasında gelmektedir.

UZUN SÜRE 340 HESABIN HAREKET GÖRMEMESİ ELEŞTİRİ KONUSU OLUYOR

Yıl sonu denetimlerinde meslektaşlara en önemli tavsiyem, 340 nolu hesabın yüksek bakiye vermesi karşılığında bu hesabın alt hesapları arasında kaç tanesinin ne zamandan beri hiç hareket görmediğini tespit etmeleridir. Öyle ki, bazı durumlarda 340 nolu Alınan Avanslar hesabı bir önceki yıldan devir gelmekte ve 12 ay boyunca hiçbir şekilde hareket görmemektedir.

Bu şu anlama gelmektedir; Şirket malı teslim etmek üzere parayı önden teslim almıştır ancak malı teslim ettiği halde faturayı düzenlememiştir. İşte, vergi incelemelerinde tam da bu şekilde yorumlanmaktadır. Dolayısıyla kurum aleyhine hem KDV hem de kurumlar/gelir vergisi tarhiyatı yapılmakta hem de özel usulsüzlük cezası salınmaktadır. Burada malın mücbir sebeplerle teslim edilmediği ve bu yüzden bu hesabın kapanmadığı şeklindeki argümanların itibar görmesi için malın mücbir nedenlerle teslim edilmediğinin geçerli vesikalarla ispatlanması gerekmektedir.

340 NOLU HESAP İÇİN FATURA KESMEYİ İHMAL ETMEYİN

340 nolu hesabı ancak fatura ile kapatabiliriz. Ancak, bazı işletmelerin 340 nolu hesabı kapatırken fatura yerine tediye makbuzu düzenledikleri görülmektedir. Bu hiçbir işe yaramayan ve yaramayacak olan geçici bir önlemdir. Bir önceki yıldan 118.000 TL devirden gelen 340 nolu Alınan Avanslar hesabının alacak bakiyesi verdiğini düşünelim.

-------------------------------------/------------------------------------

340 ALINAN AVANSLAR                  118.000

             600 YURT İÇİ SATIŞLAR                  100.000

             391 HESAPLANAN KDV                    18.000

--------------------------------------------------------------------------

Şirket kendisine gelen paraya istinaden malı gerçekten teslim etmişse ve buna rağmen fatura düzenlememişse ( ki bazı durumlarda fatura düzenlenmesi unutulabilmektedir) bu takdirde bu hesabı kapatması için fatura düzenlemesi bir zorunluluktur.

GRUP ŞİRKETLERİNDE FATURAYLA KAPATILMAYAN AVANS HESAPLARINA ADAT YAPTIRILIYOR

Grup şirketlerinde avans hesaplarının işleyişi, incelemelerde üzerinde durulan konular arasındadır.

Örneğin A şirketi kardeş şirket olan B şirketine 06.02.2018 tarihinde 1.000.000 TL para göndermiş ve bu para B şirketi tarafından kayıtlara aşağıdaki gibi işlenmiştir.

----------------------------06.02.2018----------------------------------

102 BANKALAR                 1.000.000

              340 ALINAN AVANSLAR                    1.000.000

------------------------------------------------------------------------------

Parayı alan B şirketi bir süre sonra (15.05.2018) bu paranın 300.000 TL’lik kısmını A şirketine iade etmiştir.

----------------------------15.05.2018----------------------------------

340 ALINAN AVANSLAR                    300.000

                           102 BANKALAR                 300.000

Avans iadesi

-----------------------------------------------------------------------------

İşte bu durum grup şirketleri arasında sıklıkla yapılabilmektedir. İncelemelerde avans hesabının faturasız bir şekilde nakit olarak kapatılması borç-alacak ilişkisi olarak değerlendirilip adat işlemi yapılmaktadır. Maliye İdaresi bizce bu konuda haklıdır. Eğer, avans hesabı bu şekilde kapatılacaksa altının çok dolu olması gerekmektedir. Malın mücbir sebeplerle gönderilemediğinin gerçeğe dayalı vesikalarla ispatlanması gerekmektedir.

08.02.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

GÜNDEM