Ahmet FIRAT
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir firatahmet77@hotmail.com
Kemal TATAR
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir kemalttr@hotmail.com
GEÇİCİ VERGİDE KONTROL EDİLECEK ÖZET HUSUSLAR
Tarih:
09.05.2008
Herkesin
bildiği üzere Geçici vergilerde kontrol aşaması çok
önemli bir konudur. Geçici vergi Beyannamesi günü her 3
aylık dönemden sonra 45 gün içerisinde beyan edilip 3
gün sonrada ödemesi olmaktadır. Burada beyan ve ödeme
sürelerine örnek verecek olursak 01.01.2008-31.03.2008
tarihleri arasındaki Gelir Gider farklarımızı 14.mayıs
2008 de beyan edilip 17. Mayısta ödenmektedir.
Kısaca yıl olarak;
Ocak-Mart Arası 14 Mayıs Beyan 17 Mayıs Ödeme
Nisan-Haziran Arası 14 Ağustos Beyan 17 Ağustos Ödeme
Temmuz-Eylül Arası 14 Kasım Beyan 17 Kasım Ödeme
Ekim- Aralık Arası 14 Şubat Beyan 17 Şubat Ödeme
Olarak gerçekleştiriyoruz.
Geçici Vergi hazırlarken genel olarak aşağıda
yazmış olduğumuz hesaplara bakmamızda fayda vardır.
GENEL HESAP KONTROLÜ OLARAK
1- 100 Kasa Hesabı
Borç / Alacak kontrolü,
8.000 YTL üzerindeki Kasaya Giriş – çıkışların kontrolü
yapılmalıdır,
Kasadaki mevcut Dövizlerin Değerlemesi yapılmalıdır.
(T.C Merkez Bankası Efektif Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
2- 101 Alınan Çekler
Borç / Alacak kontrolü,
Dövizli Çekler Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez
Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.)
3- 102 Bankalar
Borç / Alacak kontrolü Bakiye kontrolü,
Bankalarda Döviz Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C
Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
4- 103 Verilen Çekler
Borç / Alacak kontrolü,
Verilen Çek Varsa Değerleme yapılmalıdır. (T.C Merkez
Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme yapılmalıdır.
5- 120 Alıcılar
Borç / Alacak Mutabakatı yapılmadır.
Varsa Dövizli Alacakların Değerlemesi yapılmalıdır. (T.C
Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
6- 121 Alacak Senetleri
Borç / Alacak kontrolü,
Dövizli Alacak Senetleri Varsa Döviz Değerlemesi
Yapılmalıdır. (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile
değerleme yapılmalıdır.)
Varsa Dövizli Borçların Değerlemesi yapılmalıdır. (T.C
Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
24- 321 Borç Senetleri Borç / Alacak kontrolü ve
mutabakatının yapılması gerekir.
Dövizli Borç Senetlerimiz Varsa Değerleme yapılmalıdır.
(T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
Senetlerin Ayrıntılı Dökümleri çıkarılmalı ve
listelenmelidir,
Alacak Senetlerine Reeskont yapıldı ise ve Reeskont Faiz
Gider yazıldı ise Verilen Senetlerde Reeskont yapılması
Ve reeskont Faiz Gelir Hesabına intikal
Ettirilmesi gerekir.
Geçen yıl 321 Borç Senetlerine Reeskont yapılıp ; Gelir
Yazıldı ise bu Yıl Gider Hesaplarına alınması lazım
gerekir.
Geçen Yıldan gelen Senetlerin içinde Verilen Çekler
varsa ilgili 103 Verilen Çekler hesabına virman
yapılması gerekir.
25- 329–336 Arası Borç Hesapları Borç / Alacak
Mutabakatı yapılmalıdır.
Dövizli Borçlar Varsa değerleme yapılması gerekir. (T.C
Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
26- 331 Ortaklara borç hesabının kontrol edilmesi
gerekir.
Ödenmeyen vergilerin ilgili hesaplara virmanı
sağlanmalıdır.
30- 370-371 nolu hesapların ödenen Veya Devir eden
Geçici vergi veya kurumlar vergisi devir varsa ilgili
hesaba (136 Diğer Alacaklar ) virmanın yapılması
gerekir.
31- 380- Gelecek Aylara ait Gelirler hesabını ilgili
Aylarda virman yapılıp yapmadığını kontrol edilmesi
gerekir.
33- 400 Banka kredileri Değerlemeleri Kontrol edilmesi
(T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile değerleme
yapılmalıdır.)
Bu sene içinde kullanılan kredinin malın maliyetine
alınması gerekir,
Yıl olarak ayrımın yapılması gerekir ; Kısa veya uzun
vadeli ise ilgili hesaplara virman yapılaması gerekir.
34- 401- 402 Finansal Kiralama Borçlarının Değerlemeleri
Kontrol edilmesi (T.C Merkez Bankası Döviz Alış kuru ile
değerleme yapılmalıdır.)
Bu sene içinde kullanılan kredinin malın maliyetine
alınması gerekir.
Yıl olarak ayrımın yapılması gerekir ; Kısa veya uzun
vadeli ise ilgili hesaplara virman yapılaması gerekir.
35- 500 Sermaye Hesabı İlgili ortaklıkların kontrol
edilmesi gerekir.
36- 501 Ödenmiş Sermaye hesabı Borç- Alacak Kontrol
edilmesi gerekir.
37- 540 Yasal Yedekler Geçen yıl eğer kar çıkmışsa çıkan
karın % 5 oranında yasal yedek ayrılması gerekir.
38- 549 Özel Fonlar Eğer 3 yıl geçmiş ise ilgili gelir
hesabına virman yapılarak gelir yazılması gerekir.
39- 580 Geçmiş Yıllar Zararı var ise Geçici Vergi
beyannamesinden mahsup edilmelidir. (Son 5 Yıllık Zarar
Mahsup edilir.)
40- 590 Dönem net Karı Geçen yıl Kar varsa yedek
ayrıldıktan sonra 570 Geçmiş Dönem Kar nolu hesaba
atılması gerekir.
41- 591 Dönem net zararı Geçen yıl Zarar varsa 580
Geçmiş Dönem Zararı nolu hesaba atılması gerekir.
42- Satılan Malın maliyeti Borç / Alacak Kontrol
edilmesi gerekir.
43- 600-799 nolu hesabın Borç / Alacak Kontrol edilmesi
gerekir. (Not Gelir Hesapları Alacak çalışır Gider
hesapları Borç Çalışır)
44- Gelir Tablosu Kontrol edilmesi ; İlgili hesaplardan
gelen rakamların kontrol edilmesi gerekir.
45- Mizandaki hesaplar kontrol edilir, Mizan Bakiyeleri
Borç – Alacak rakamlarını aynı olması gerekir , Mizanın
Sonuç bakiyesinde Sıfır olması gerekir.