BASINDAN YAZILAR
Şubat Ayında SGK Bildirimlerinde Önemli Durumlar - MuhasebeTR

Şubat Ayında SGK Bildirimlerinde Önemli Durumlar

Bildiğimiz üzere Şubat ayı, normal aylardan farklı olarak genellikle 28 gün, dört yılda bir 29 çekmektedir. 2022 yılının Şubat ayı 28 gün çekecektir. Şubat ayında rapor alma, ücretsiz izin kullanma, devamsızlık yapma, gözaltına alınma, işten ayrılma, işe girme, işyerinin nakli, sigortalının nakli gibi durumlarda SGK’ya gün bildiriminde dikkatli olunması gerekmektedir. Eksik gün ve diğer bildirimlerde Şubat ayına özel durumları yazımızda açıklamayı amaçladık.

1- İşe Girme veya İşten Ayrılma

Herhangi bir ay içinde işe girme veya işten ayrılma durumunda ayın kaç gün olduğu dikkate alınarak parmak hesabı yapılarak bildirilecek gün hesaplanmaktadır.

Örneğin; 16 Şubat 2022 tarihinde işe giren bir sigortalı için Şubat ayında 13 gün sigortası bildirilecektir. Diğer yandan 16 Şubat 2022 tarihinde işten ayrılan sigortalı için ise 16 gün bildirilecektir.  

2- Tam Çalışma (Aylık Maktu Ücretle Çalışma)

Şubat ayında kesintisiz ve sürekli şekilde, maktu ücretle çalışan sigortalıların gün sayıları; Şubat ayının 28 veya 29 gün olduğuna bakılmaksızın, 30 gün şeklinde SGK’ya bildirilmektedir. İş sözleşmesinde, maktu ücretle anlaşıldıysa, sigortalıya ücrette kesinti yapılmaksızın tam ücreti ödenmektedir. Günlük veya saatlik ücretle anlaşılması halinde çalışılan gün/saat üzerinden hesaplama yapılarak ödeme yapılacak ve SGK’ya bildirimi 30 gün yapılacaktır.

Örneğin; 1 Ocak 2022 tarihinde işe giren ve 28 Şubat 2022 tarihinde işten ayrılan sigortalının Ocak ve Şubat aylarındaki bildirimi 30’ar günlük yapılacaktır.  

3- Günlük Ücretle Çalışma

2022 Şubat ayında kesintisiz ve sürekli şekilde, günlük ücretle çalışan ve çalıştıkları günlerin tamamında ücret hak etmiş sigortalılar, 30 gün şeklinde SGK’ya bildirilmektedir. Ücretleri ise 28 gün üzerinden ödenecektir. Bu durumda asgari ücretle çalışan sigortalılara toplamda (28 gün X günlük brüt asgari ücret 166,8)  brüt 4.670,4 TL ödeme yapılmasına karşılık, bildiriminin 30 gün yapılmasına SGK sistemi izin vermeyecektir. Sigortalıya her ne kadar 4.670,4 TL ödeme yapılsa da, sigorta primine esas kazancı (SPEK) aylık brüt asgari ücret olan 5004 TL üzerinden yapılacak ve aradaki 333,6 TL (5004- 4.670,4) farkın işçi ve işveren payı da işveren tarafından ödenecektir.

4- Çalışılmayan Günlerin Ücretlerinin Ödenmesi

Maktu ücretle çalışan sigortalıların Şubat ayında istirahat, idari izin vb. nedenlerle çalışamaması ve ücretlerinin tam ödenmesi halinde sigorta günleri 30 gün bildirilecektir. SGK’dan alınan geçici iş göremezlik ödemeleri alınan ücretten mahsup edilebileceği gibi uygulamada geçici iş göremezlik ödemelerinin işverene geri ödendiği durumlarla da karşılaşıyoruz.

5- Çalışılmayan Günlerin Ücretlerinin Ödenmemesi

Şubat ayında devamsızlık, istirahat, disiplin cezası, ücretsiz izin vb. nedenlerle çalışamayan ve bu nedenlerden dolayı ücretleri tam ödenmeyen sigortalılar için çalışılamayan günler düşülerek prim günü hesaplanacaktır.

Örneğin; maktu ücretle çalışanlar 2022 Şubat ayında 1 gün devamsızlık yapması halinde, sigortalı fiili olarak 27 gün çalışmış olacaktır. 1 günlük devamsızlık sonucu hafta tatili ücreti de kesilenler için (30-2) 28 günlük ücret ödemesi yapılacaktır. Buna karşılık 27 günlük sigorta günü bildirilecektir.

Diğer yandan günlük ücretle çalışanlarda 1 günlük devamsızlık yapılması halinde (28-1) 27 gün ücrete hak edilip, 27 gün çalışma olduğu için 27 gün sigorta günü bildirilmesi gerekmektedir. “15- Devamsızlık” eksik gün nedeni kullanılarak 1 gün eksik gün bildirilecektir.

6- Şubat Ayında İşyerinin veya Sigortalının Nakli

İşyerinin, aynı sosyal güvenlik merkezi sınırları içinde bir adrese taşınması halinde işyeri sicil numarası değişmemektedir. Bu durumda şubat ayında sigortalı kesintisiz şekilde çalışmış ise işyeri taşınsa da aynı dosyadan 30 gün bildirilecektir.

Şubat ayında işyerinin başka bir sosyal güvenlik merkezi sınırları içine taşınması veya sigortalının işverenin başka bir dosyasına nakli halinde; sigortalı aynı işverenin emrinde aralıksız çalıştığı kabul edilerek sigortalı adına 30 gün bildirim yapılması gerekmektedir.

İşyerinin başka bir sosyal güvenlik merkezi sınırları içine taşınması veya sigortalının işverenin başka bir dosyasına nakli halinde iki farklı işyeri dosyasından bildirim yapılacağı için 30 gün bildirimin hangi dosyalardan ne şekilde yapılması gerektiği sorunu ortaya çıkmaktadır.

  2020/20 sayılı SGK genelgesinde bu durum aşağıdaki gibi açıklanmıştır:

Eski işyerindeki prim gün sayısına Şubat ayının 29 çektiği yıllarda 1 gün, 28 çektiği yıllarda 2 gün ilave edilecek ve e-Bildirgede işten ayrılış tarihi seçilmeksizin arta kalan günler için “DİĞER” kodu ile eksik gün bildirilecektir.

Ancak, 28 çeken Şubat ayları için, ayın 26’sı ile 27’sinde eski işyerinden çıkıldı ise ilave 2 gün eski işyerine eklenemeyeceğinden yeni işyerindeki prim gün sayısına eklenecek ve e-Bildirgede işe giriş tarihi seçilmeksizin arda kalan günler için “DİĞER” kodu ile eksik gün bildirilecektir.

Yine, 29 çeken Şubat ayları için ayın 28’inde eski işyerinden çıkıldı ise ilave 1 gün eski işyerine eklenemeyeceğinden yeni işyerindeki prim gün sayısına eklenecek ve e-Bildirgede işe giriş tarihi seçilmeksizin arda kalan günler için “DİĞER” kodu ile eksik gün bildirilecektir.”

  Örneğin; AbC işyeri İstanbul Beşiktaş’taki faaliyetini 12 Şubat 2022 tarihinde sonlandırıp, nakil yoluyla ertesi gün İstanbul Kadıköy’de[1] yeni bir dosya açtırarak faaliyetine devam etmiştir. Şubat ayı içindeki çalışmaları tam olan ve aylık tam ücrete hak kazanan sigortalılar için her iki işyerinden bildirilen gün sayılarının toplamının 30 gün olması gerekmektedir. Bu durumda Beşiktaş dosyasındaki gün sayısına 2 gün ekleyerek işten ayrılış tarihi seçilmeksizin 12+2=14 gün Beşiktaş dosyasından (14 gün “DİĞER” neden ile eksik gün bildirilecek), geri kalan 16 gün ise Kadıköy dosyasından bildirim yapması gerekmektedir.

Diğer yandan AbC işyeri 27.02.2022 tarihinde Kadıköy’e taşınmış olsaydı, 26 gün Beşiktaş dosyasından, 2+2=4 gün Kadıköy dosyasından (24 gün “DİĞER” neden ile eksik gün) bildirim yapılacaktır.

AbC Beşiktaş işyerinde çalışan sigortalının Kadıköy işyerine naklinde de yukarıdaki hesaplamalar geçerlidir.

Yukarıdaki eksik gün nedenlerinin yanında Şubat ayı içinde birden fazla nedenin bir araya gelerek eksik bildirilecek günlerde “12- Birden fazla” kodunun kullanılarak bildirim yapılması uygun olacaktır.

Şubat ayı veya diğer aylarda eksik gün nedenlerinin doğru şekilde bildirilmesi, eksik gün bildiriminde esas alınacak belgelerin usulünce hazırlanması/saklanması önem arz etmektedir. SGK tarafından istendiği zaman sunulmazsa/ açıklama yapılamazsa, SGK resen gün/ kazanç tesciline gidebilmektedir. Eksik gün nedenlerine ilişkin belgeler, işyeri yasal defter ve belgeleri gibi kabul edilmekte ve ait olduğu yılı takip eden yıl başından itibaren 10 yıl süreyle saklanması ve kurumca ibrazının istenmesi halinde 15 gün içinde incelemeye sunulması gerekmektedir. Eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgelerin kuruma sunulmaması/ eksik sunulması ya da sunulmasına rağmen kurumca geçerli sayılmaması durumunda idari para cezası yaptırımı uygulanmaktadır.


[1] İstanbul ana SGM’ler; Bağcılar, Beşiktaş, Beyoğlu, Fatih, Gaziosmanpaşa, Kadıköy, Pendik, Küçükçekmece SGM’dir. “İşyerinin aynı il içinde farklı ana SGM’ye bağlı, başka bir alt SGM’nin görev alanına giren bir adrese nakledilmesi halinde, 10 günlük süre içinde ve dilekçe ile yapılacak başvuruya istinaden yeni adresteki işyerinin bağlı bulunduğu alt SGM tarafından, nakil dolayısıyla yeni bir işyeri dosyası tescil edilecektir” (2020/20 sayılı SGK genelgesi).

(Kaynak: Mustafa Kılıç / KPMG Vergi | 15.02.2022)

GÜNDEM