BASINDAN YAZILAR
Ücretli Hafta Tatili, Her Çalışanın Yasal Hakkı - MuhasebeTR

Ücretli Hafta Tatili, Her Çalışanın Yasal Hakkı

Emeklilik şartları içerisinde, yaş dışında en önemli şart, öngörülen prim ödeme gün sayısının tamamlanmasıdır. Bunun için her ay 30 gün prim gün sayısının bulunup bulunmaması önemlidir. Ay içinde 30 günden az SGK’ya bildirim aynı zamanda emeklilik için gereken prim gün sayısının tamamlanmasını da geciktirecektir.

Eksik günlerin bulunması hâlinde eksik gün nedenlerinin SGK’ya doğru bildirilip bildirilmediği önem taşımaktadır. Her ay 30 günlük prim gün sayısının tamamlanmasında hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanılmamasına göre prim ödeme gün sayısının hesaplanmasına dikkat edilmelidir.

Ücretli hafta tatili, her çalışanın yasal hakkı

Hafta Tatili Hakkında Kanunda, hafta içindeki çalışma süresi altı gün olarak belirlenmiş ve her altı günlük çalışma sonucu işçinin 24 saatten az olmamak üzere dinlendirileceği hükme bağlanmıştır.

Diğer yandan İş Kanununda ise, genel bakımdan haftalık çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamış ise bu sürenin iş yerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı, İş Kanunu kapsamına giren iş yerlerinde, işçilere tatil gününden önce anılan kanunda belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları şartı ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme (hafta tatili) verileceği, çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği, öngörülmüştür.

Hafta tatilinin çalışanın SGK’sı açısından hesabı

Sigortalıların işe başladığı ay/dönemdeki prim ödeme gün sayılarının ve prime esas kazanç tutarlarının hesaplanması sırasında, Hafta Tatili Hakkında Kanun ve İş Kanununda öngörülen hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu da göz önüne alınacak ve hak kazanılan hafta tatili prim ödeme gün sayısına dâhil edilecektir.

Diğer taraftan, hafta tatiline hak kazanmadıkları hâlde hafta tatili yapan sigortalılara, kullanmış oldukları hafta tatili için ücret ödenmesi zorunlu olmadığından, bu sürelerin prim ödeme gün sayısının hesaplanması sırasında dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.

Buna karşın, hak kazanılmadığı hâlde kullanılmış olan hafta tatili için ücret ödenmesi hâlinde, bu sürelere ilişkin ücretler de prime esas kazanca dâhil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayısına dâhil edilecektir.

Ay içinde işe başlama ve işten ayrılmaya göre prim hesabı

Ay/dönem içinde işe girişi veya işten çıkışı bulunmayan, çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi) ay/dönemin bazı günlerinde çalışmayan ve çalışmadığı günler için de ücret almayan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları, ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, ücret almaya hak kazanılmamış gün sayısı çıkartılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Örneğin bir market iş yerinde çalışan (A) sigortalısının, 2021/Şubat ayında 10 gün ücretsiz izinli olduğu ve ayın kalan günlerinin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında, söz konusu ayda 28 gün bulunması ve sigortalının 10 gün eksik çalışmış olması nedeniyle, bahse konu sigortalının 2021/Şubat ayındaki prim ödeme gün sayısı 18 olacaktır.

Ay/dönem içinde işe başlayan veya işten ayrılan sigortalıların, aynı zamanda çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi) ay/dönem içinde hak kazanılmış hafta tatili dışında, çalışmadığı ve çalışmadığı günler içerisinde ücret almadığı günlerin bulunması durumunda, ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayısı, ücret alınan gün sayısı esas alınmak suretiyle, başka bir ifade ile ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, işe başladığı tarihten önceki gün sayısı, işten ayrıldığı tarihten sonraki gün sayısı ve ücret alınmayan gün sayısı çıkarılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Örneğin özel sektöre ait bir iş yerinde 8/3/2020 tarihinde işe başlamış olan sigortalının, 2020/Mart ayında işe başladığı tarihten sonra 3 gün istirahatli bulunduğu ve hak kazanılmış hafta tatili dışında söz konusu ayın diğer günlerinin tamamında çalışmış olduğu varsayıldığında, ilgili aydaki prim ödeme gün sayısı 31-7-3=21 olacaktır.

Hak kazanılmadığı hâlde kullanılmış olan hafta tatili için ücret ödenmesi hâlinde, bu sürelere ilişkin ücretler de prime esas kazanca dâhil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayısına dâhil edilecektir.

             ***

“Depresyonda iseniz geçmişte yaşıyorsunuz. Endişeli iseniz gelecekte yaşıyorsunuz. Huzur içindeyseniz şimdide yaşıyorsunuzdur.” Lao Tzu

(Kaynak: İsa Karakaş / Türkiye Gazetesi | 25.07.2020)

GÜNDEM