BASINDAN YAZILAR
SGK Defterleri Karıştırmaya Devam Ediyor / Sezgin Özcan - MuhasebeTR

SGK Defterleri Karıştırmaya Devam Ediyor / Sezgin Özcan

13 Ocak 2010 tarihli SÖZCÜ'de Ali Gülen'in “Sahte emeklilikle SGK'yı 25 milyar $ zarar ettirdiler” başlıklı haberi vardı.

Okumuşsunuzdur; Avrupa'da emeklilik şirketi kuran vurguncular, sahte işlemlerle 700 bin kişiyi emekli etmişler. Gurbetçileri, Türkiye'de kurdukları sahte şirketlerde sigortalı gösterip, 3600 günle 4/a (SSK) statüsünden emekli olmalarını sağlamışlar. Vurgunu fark eden SGK, binlerce gurbetçinin emekliliğini iptal etmeye başlamış. Aralarında Türkiye'de yaşayanların da bulunduğu 350 bin kişinin emekliliği iptal olmuş. Bunların yaklaşık 30 bini Avrupa'daki Türkler olup, sayının 500 bine ulaşması bekleniyormuş…

Söz konusu kişilerin sadece emeklilikleri iptal edilmiyor, geriye doğru 10 yıllık emekli aylıkları da faizi ile birlikte geri isteniyor.

★★★

Sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında, sosyal güvenlik kanunlarının da tek kanunda birleştirilmesi sonrasında sosyal güvenlik işlemlerinin elektronik ortama aktarılmasıyla SGK etkin bir çapraz kontrol imkanına kavuştu. Bunun sonucu olarak da daha önce tespit edilemeyen birçok usulsüz ya da yasayla uyumlu olmayan durumlar tespit edilmeye başlandı.

Bu durumun cari dönem ve ileriye dönük usulsüzlükleri önlemede sağlayacağı yarar yadsınamaz. Ancak geriye doğru yapılan uygulamalar birçok mağduriyete neden oldu/oluyor.

★★★

 

Önce, ölüm (dul/yetim) aylığı alanlarla ilgili çalışma başlatıldı. Özellikle de Bağ-Kur'lu babasından aylık alma hakkı olmadığı halde aylık bağlananlar tespit edilip, aylıkları kesilmeye ve ödenen aylıklar yasal faizi ile kendilerinden istenmeye başladı. Geriye doğru uygulama nedeniyle de binlerce mağdur yaratıldı.

★★★

Sonra sahte işyeri tescili yapılarak sigortalı bildirimi yapıldığı şüphesi uyandıran işyerleri “sahte işyeri”“kontrollü işyeri” ve “şüpheli işyeri” olarak kodlanmaya başladı. Sigortalı bildirimi kontrollü işyerinden yapılanların hizmetleri askıya alındı, sahte işyerlerinden bildirilen hizmetler iptal edildi, emekli aylığı bağlanmış ise emekli aylıkları iptal edilip, yersiz ödenen aylıklar faiziyle birlikte geri istenmeye başladı. Tespitlerin geç yapılmasının yarattığı mağduriyetin dışında, uygulamanın eleştirilecek yanı olmadığını söylemek gerekir.

★★★

Geçen yıl, staj döneminde adına uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmiş olanların emekliliklerinin iptaline başlanmasıyla kantarın topuzu kaçırıldı.

Staj döneminde uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmiş olsa da sadece kısa vadeli sigorta kollarına prim ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, staj başlangıcı dikkate alınarak emekli aylığı bağlananların aylıkları kesilmeye, yersiz ödenen aylıklar da geri istenmeye başlandı.

SİSTEM KURBANLARI

Son olaya özellikle yurtdışı borçlanmasıyla emekli olanlar açısından bakıldığında, kişileri usulsüzlüğe biraz da sistemin ittiğini kabul etmek gerekiyor.

 

Türkiye'ye izne gelindiğinde, fiilen çalışması olmamasına rağmen herhangi bir işyerinde SSK kapsamında çalışmış gibi 5-10 gün sigortalı bildirimi yapılması yaygın ve bilinen bir gerçek. Hatta insanlara bu yolu öneren bazı kurum çalışanlarının olduğu da bir gerçek. Bunun usulsüz olduğu da doğru. Ancak insanları bu yola iten nedene de bakmak gerekiyor.

Emeklilik statüsü, son 2520 günlük prim ödemesine göre belirleniyor. Son 2520 gün daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödenmiş ise o sigortalılık statüsünden emekli olunuyor. 2019 Ağustos ayına kadar, borçlanma tarihinden önce Türkiye'de SSK kapsamında sigortası olanların borçlandığı süre SSK kapsamında değerlendiriliyordu. SSK kapsamında prim ödeyenler 3600 günle emekli olabilirken, Bağ-Kur kapsamında prim ödeyenden emeklilik için 5400 prim günü isteniyor.

Emeklilikte norm ve standart birliği olmadığından, insanlar doğal olarak 5400 gün yerine 3600 gün borçlanarak emekli olmak istiyor. Bunun için de yasal olmayan yola başvurarak avantaj sağlamaya çalışıyor. Bunu fırsat bilen vurguncular, önünü arkasını düşünemeyen bu insanları kullanarak kendilerine çıkar sağlarken, bu kişilere kanan insanlar da maalesef mağdur oluyor.

(Kaynak: Sözcü Gazetesi | 16.01.2020)

GÜNDEM