BASINDAN YAZILAR
90’ların Paketleri Konuşulurken / Sadettin Orhan - MuhasebeTR

90’ların Paketleri Konuşulurken / Sadettin Orhan

 Sosyal güvenlik mevzuatı, Türk siyasi tarihi ve sosyolojisi açısından turnusol kağıdı gibidir. Güçlü ve istikrarlı hükümetler döneminde kalıcı ve uzun vadeli yasaların yapıldığını görürüz. Yine örneğin askeri müdahaleler sonrasında askerler ve yüksek bürokrasi lehine emeklilik düzenlemeleri hayata geçirilmiştir. Fakat işler ne zaman sarpa sarmışsa, eyyamcı, popülist ve seçmene selam gönderen yasalar peş peşe gelir. Sosyal güvenlik kanunlarının özellikle geçici ve ek maddelerine baktığınızda bunun kronolojisini rahatlıkla takip edebilirsiniz. Ne var ki ‘gidici’ olan hiçbir hükümeti, kesenin ağzını açmak kurtarmamıştır. Özellikle 1990’lı yıllar bu gerçeğin örnekleriyle doludur.

Yine bir seçim arefesindeyiz ve sosyal güvenlik paketleri -AK Parti’nin şimdiye kadarki adetine muhalif olarak- art arda açıklanıyor. Geçmiş yıllarda Ekonomi Koordinasyon Kurulu’na gelen ve Ali Babacan’ın haklıvetosunu yiyen pek çok düzenleme Meclis’e sunulmuş durumda. Geride hazır bekletilen paketler de cabası. Vatandaşa verilecek hiçbir ilave hakka itirazımız yok. Fakat ileriye doğru 40-50 yıllık projeksiyonla yapılması gereken yasaları torbaya koyar da seçim endeksli çıkarırsanız, bunların memlekete de size de faydası olmaz. Vatandaş yine bildiğini okur ama olan Türkiye’ye olur.
 
Tarım SSK’da aylık düşük olur
 
Soru: Sadettin Bey, eşim 2925 sayılı Tarım SSK yasasına tabi olarak 02.02.2015 tarihinde emekli oldu. Kendisine 603 lira maaş bağlandı. Aynı durumda iki arkadaşımın eşleri de bizden iki ay önce emekli oldular. Onların eşlerine 850 civarında maaş bağlandı. Arada çok fark var. SGK’ya nedenini sorduğumda 2000 ile 2008 yılları arasında ödediğimiz primlerden dolayı düşük bağlanmış. Ben bu mağduriyetimi nasıl giderebilirim? Dava açsam kazanabilir miyim? Beytullah M.

Cevap: Değerli okurum, emekli aylığını etkileyen pek çok faktör bulunuyor. Prim günü, prim matrahı ve bu primleri hangi tarihlerde ödediğiniz gibi. Dolayısıyla aynı tarihte ve aynı prim günüyle emekli olan iki kişinin aylığı farklı bağlanabiliyor. Ayrıca diğer iki bayan normal SSK’dan mı yoksa Tarım SSK’dan mı emekli oldular, bu da önemli. Zira Tarım SSK’da aylıklar daha düşük bağlanır. SGK’nın hatalı hesaplama yapması düşük bir ihtimal. Fakat yine de bir dilekçeyle hesaplamanın kontrol edilmesini talep edebilirsiniz. Yine aynı rakam gelirse, dava açmanızı pek tavsiye etmem.
 
Yeni rapor istenmez
 
Soru: Sadettin Bey, ben 19.10.2002’den bu yana esnafım, yani Bağ-Kur primi ödüyorum. 2012 yılında malulen emeklilik talep ettim ve SGK raporumu kabul etti. Fakat sigorta başlangıcından evvel rahatsız olduğum için maaş bağlamadı. Ben de 18 ay askerlik ödeyip 19.04.2016’da engelli hakkıyla emeklilik talep edeceğim. Acaba SGK benden tekrar bir rapor ister mi? Yeniden rapor çıkarmak zaman alacağı için bu zaman zarfında emekli aylığım gecikir mi? Turgay E.

Cevap: Değerli okurum, malullük raporunuzu 2012 yılında almışsınız ve ilk sigortalı olduğunuz tarihte malul sayılacak derecede hastalık/sakatlık bulunduğuna karar verilmiş. SGK’nın 2013/34 sayılı genelgesi gereği, 2016 yılında emeklilik talebinde bulunduğunuzda sizden tekrar rapor istenmez. Mevcut raporunuz gereçli sayılır ve bu rapora göre emekli aylığınız bağlanır. Dolayısıyla emeklilik talebiniz sonrasında vakit kaybetmeksizin aylığınız bağlanmış olur.

(Kaynak: Bugün Gazetesi | 04.03.2015)

GÜNDEM