Ernst&Young Türkiye
2005 YILINDA MENKUL KIYMETLERDEN VE DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARINDAN ELDE
EDİLEN GELİRLERİN BEYANI VE VERGİLENDİRİLMESİ & BU GELİRLER İÇİN 2006 YILI
BAŞINDAN İTİBAREN UYGULANACAK YENİ BEYAN VE VERGİLEME REJİMİ
(Rehberi bilgisayarınıza indirmek için resmin üzerindeki İNDİR butonuna
tıklayın)
SUNUŞ
Gerçek kişilerin vergiye tabi
gelirleri arasında önemli bir yer tutan menkul kıymet gelirleri, bu gelirlerin
beyanı ve vergilendirilmesi ile ilgili hükümlerin yer aldığı Gelir Vergisi
Kanunu’nda, bu kıymetlerin vade tarihine kadar elde tutulmasından elde edilen
faiz ve benzeri kazançlar ile vade tarihinden önce elden çıkarılmasından
sağlanan alım-satım kazançları olarak iki ana başlık altında
değerlendirilmektedir.
Hisse senedi kar payları,
mevduat hesaplarına yürütülen faizler, repo kazançları, her nevi tahvil ve
Hazine Bonosu faizleri, alacak faizleri, faizsiz olarak kredi verenlere ödenen
kar payları, özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığı
ödenen kar payları, sigorta şirketleri ve emekli sandıklarınca yapılan ödemeler
anılan Kanunun 75 inci maddesinde ‘’ menkul sermaye iradı ‘’ olarak
tanımlanırken; menkul kıymetlerin vadesinden önce elden çıkarılmasından sağlanan
kazançlar da yine aynı Kanunun Mükerrer 80 inci maddesinde, ‘’ değer artış
kazancı ‘’ olarak vergiye tabi kılınmıştır.
Kanunkoyucu, 2004 yılı sonunda
kabul ettiği 5281 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu’na eklediği Geçici 67 nci
madde hükmü ile, işte bu gelirlerin beyanı ve vergilemesi rejiminde 2006 yılı
başından itibaren geçerli olmak üzere radikal değişiklikler yapmış
bulunmaktadır. Daha açık bir ifade ile, bu değişiklik ve
düzenlemelerle, çeşitli finansal araçlardan elde
edilen getirilerin aynı oranda ve kaynakta vergilenmesi ve ticari faaliyetlere
dahil olmayan gelirler için kaynakta yapılan bu vergilemenin nihai
vergileme olması rejimi (veya) esası benimsenmiştir.
Maliye
Bakanlığı’nın yeni beyan ve vergileme rejiminin uygulamasına ilişkin Tebliği de,
30.12.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu çalışmamızın ilk bölümünde,
konuyla ilgili olanların muhtemel sorularına verilen cevaplarla, Hazine Bonosu
ve Devlet Tahvili faiz gelirleri ve alım-satım kazançları, hisse senedi kar
payları ve alım satım kazançları ve mevduat faizi/repo kazançları gibi ülkemizde
çok sayıda insanı yakından ilgilendiren gelirlerden 2005 yılında elde
edilenlerin beyanı ve vergilendirilmesine ilişkin kurallar açıklanırken ; ikinci
bölümünde de, aynı gelir ve kazançların 2006 yılı başından itibaren tabi
olacakları yeni beyan ve vergileme rejimi, yine muhtemel sorulara verilen
cevaplarla, anlaşılır bir dille ve örneklerle özetlenmektedir.
Son olarak, bu metinde yer
alan bilgi ve açıklamalardan dolayı Ernst&Young’a sorumluluk iddiasında
bulunulamayacağını, vergi mevzuatımızın sık değiştirilen ve farklı anlayışlarla
yorumlanabilen yapısı nedeniyle herhangi bir konuda uygulama yapılmadan önce
konunun uzmanlarından profesyonel yardım alınması gerektiğini hatırlatmak
isteriz.
Şirketimiz uzmanları
tarafından hazırlanan bu metnin, tasarrufların değerlendirilmesinde gerçek ve
tüzel kişilere yardımcı olmasını dileriz.
Saygılarımızla,
Ernst&Young Türkiye
www.vergidegundem.com