Firmaların Cirosu, Gelen Havalelerden Düşükse Ne Kadar Vergi Ve Ceza Yazılabilir?

Gelir İdaresi Başkanlığınca potansiyel vergisel risklerin en aza indirilmesi için 2025 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili olarak uyarıcı yazılar gönderilmektedir.

Bu yazılardan birisinde, “2025 yılı içerisinde banka hesaplarınıza gelen ve yapılan analizler neticesinde ticari mahiyette olduğu değerlendirilen KDV hariç tutarları toplamı ile 2025 yılına ilişkin beyanlarınızın arasında yüksek tutarlarda fark bulunması” risk konusu olarak bildirilmiştir.

Bu riske ilişkin bir örnek aşağıda açıklanmıştır

Örnek:

( T) Halı A.Ş. 31.12.2025 Verileri	Tutar (TL)	Açıklama
Yurtiçi Satışlar	5.000.000.000
Yurtdışı Satışlar	6.000.000.000
Yurtiçindeki (M) Halı A.Ş.'den Alınan Avans	100.000.000	1.03.2025 Tarihinden Bu Yana 340 Hesapta Duruyor
Alıcılardan Gelen Toplam Havale	11.100.000.000

340-Alınan Sipariş Avanslarındaki 100.000.000.-TL, uzun bir süre (9 ay) bu hesapta durağan kalmıştır. Bu durum, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 18/2. Maddesinde yer alan “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir” ilkesine aykırıdır. Kaldı ki, 100.000.000.-TL,tutarındaki avansın 9 ay gibi bir sürede donuk kalması finansal ve ekonomik yapıya uygun bulunmamaktadır.

Yine, 213 Sayılı Vergi Usul kanununun 3/B Maddesi uyarınca “Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır”. Diğer bir ifade ile vergiyi doğuran olayların hukuki şeklinden ziyade, ekonomik mahiyeti (gerçek mahiyeti) esastır.

Bu bakımdan, net satış toplamı ile alıcılardan gelen havaleler arasında bir fark bulunması ve bu farkın uzun bir süre 340-Alınan Sipariş Avanslar hesabında durağan kalması halinde vergi inceleme elemanlarınca ilgili yılda yapılan kayıt dışı satış (faturasız satış) işlemi görülebilir ve cezalı tarhiyat konusu yapılabilir.

28.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)