Ömer Bağrım Bayram
İş Başmüfettişi
omerbagrim@hotmail.com

Özel Öğretim Kurumlarında Çalıştırılan Eğitim Personeli İşçilerin Ücretlerinin Ödenme Günü Takip Eden Ayın İlk 3 Günüdür!

4857 sayılı İş Kanununda ücretin ödenme günü belirlenmemiş olup 32.maddesinde “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.” denilmek suretiyle ödeme periyodu belirlenmiş yine Kanunun 9.maddesinde ise “Taraflar iş sözleşmesini, Kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla, ihtiyaçlarına uygun türde düzenleyebilirler.” denilmek suretiyle sözleşme serbestisi ilkesi benimsenerek ücret ödeme günü taraflarca sözleşme ile belirlenebilmektedir. Özel öğretim kurumlarında çalıştırılan  yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 9.maddesi gereğince 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi sayılan personellerdir. 5580 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği 43.maddesinde düzenlenen “4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine göre kurucu veya kurucu temsilcileri ile eğitim personeli arasındaki iş sözleşmeleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sözleşme formu (EK-5) esas alınarak en az bir yıl süreli olmak üzere üç nüsha düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Bu sözleşmelerin bir nüshası, çalışma izni düzenlenmek üzere ilgili mercide, bir nüshası kurucu veya kurucu temsilcisinde kalır, diğer nüshası ise sözleşmeye taraf olan personele verilir.” denilmekte ve ek-5’te yer alan “ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARINDA GÖREV ALAN EĞİTİM PERSONELİNE AİT İŞ SÖZLEŞMESİ FORMU” olarak tanımlanan iş sözleşmesinin 5/d maddesinde “d) Eğitim personelinin aylık ücreti, bordro ile en geç takip eden ayın ilk üç gününde ödenir.” denilmektedir. 05.09.2025 tarih ve 33008 sayılı resmi gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik eklerinin yeniden düzenlenmesiyle iş sözleşmesinde yer alan 5/d maddesi değinildiği gibi değiştirilmiştir. Öncesinde ise yönetmelik ekinde yer alan iş sözleşmesinin 5/d maddesi “Eğitim personelinin ücreti bordro ile her ayın sonunda ödenir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Uygulamada sözleşmede yer verilen ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 406.maddesinde zikredilen “Aksine âdet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir.” düzenlemesiyle benzer olan ayın sonunda ödeme kuralı çoğu özel okul işverenlerince uygulanamıyor, eğitim personeli de böyle bir hükmün olduğundan habersiz olarak çalışıyordu. Hatta ücreti gayet düzenli bir şekilde çalışılan ayı takip eden ayın 5.günü ödeyen özel okul işverenleri bile iş sözleşmesine aykırı olarak ücreti geç ödüyordu. Öğretmenlerin ücretlerinin temel ücretin yanı sıra ek ders ücreti, fazla çalışma ücreti, çalışılan UBGT ücretleri vb. ilave ödemelerden ibaret olduğu düşünüldüğünde çalışılan ayın son günü bu hesaplamaları bordrolaştırıp ödenmesi pek te olanak dahilinde değildi. Yeni düzenleme ile en azından çalışılan ayı takip eden ayın 3 günü içerisinde ay içerisinde verilen ek ders ya da gerçekleşen fazla çalışma, UBGT çalışması vb. ücretlerin hesaplanması daha makul seviyeye ulaşmış oldu. Burada bir diğer dikkat edilmesi gereken husus ise ücretin ödenme günü işgünü değil gün üzerinden belirtilmesidir. Yani iş gününe denk gelmese dahi işveren ücretin çalışılan ayı takip eden ayın 3.gününde ödemek zorunda kalacaktır.

Örnek: 2026/Nisan ayı ücretinin son ödeme günü 03.05.2026 günü pazar gününe denk gelmekte olup ücret takip eden 04.05.2026 pazartesi günü değil muhakkak 03.05.2026 tarihinde ya da öncesinde denk gelen işgünlerinde ödenmesi gerekmektedir.

Peki Ücret İş Sözleşmesinde Yer Alan Ücret Ödeme Gününde Ödenmese Ne Olur?

1. Eğitim personelinin ücretlerin çalışılan ayı takip eden ayın ilk üç gününde ödenmez ise buna ilişkin gerçekleştirilecek teftişte iş müfettişleri tarafından her ay ve işçi başına 2026 yılı için 2.734? idari para cezası uygulanabilir.

Örnek: İş müfettişleri tarafından gerçekleştirilen 01.01.2026-31.05.2026 dönemi için gerçekleştirilen teftişte 100 öğretmeni olan özel okulda Ocak ayı ücretlerinin 10.02.2026 tarihinde; Şubat ayı ücretlerinin 12.03.2026 tarihinde; Mart ayı ücretlerinin 15.04.2026 tarihinde; Nisan ayı ücretlerinin 16.05.2026 tarihinde; Mayıs ayı ücretlerinin 20.06.2026 tarihinde ödendiği tespit edildiğinde uygulanılması gereken idari para cezası: 100 işçi X 5 ay X 2.734? = 1.367.000? olarak hesaplanmaktadır.

2. Ücretin süresi içerisinde ödenmemesi durumunda işçi İş Kanununun 34.maddesinde yer alan “Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.” Hükmü gereğince faiz talep edebilir.

Örnek: Aylık ücreti net 30.000? olan bir öğretmenini 2026/Nisan ayı ücretinin 03.05.2026 yerine 20.05.2026 tarihinde ödenmesi halinde ödenmesi gereken faiz:

2026/Mayıs ayında 1 Yıla Kadar Vadeli Mevduata Bankalarca Mevduata Uygulanan En Yüksek Faiz Oranı: % 45,5

Kaynak: https://evds3.tcmb.gov.tr/charts/portlet/Njk4Yzg1NWZjNmU4ZTgwMGM0YTMzNzVj/tr

30.000 X 45,5 X 17 gün / 36500 = 635,75?

20.05.2026 tarihinde ödenmesi gereken ücret + faiz: 30.635,75?

3. Ücretin mücbir bir neden yoksa 20 gün içinde ödenmemesi durumunda İş Kanununun 34.maddesinde zikredilen “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.” hükmü gereğince işçi çalışma borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.

Örnek: 03.05.2026 tarihinde 2026/Nisan ayı ücreti ödenmesi gereken işçi 24.05.2026 tarihinden itibaren okula gelmeyebilir ya da okula gelip çalışmayabilir.

4. Ücreti süresi içerisinde ödenmeyen işçi iş akdini 4857 sayılı İş Kanununun 24/II-e bendinde ifade edilen “e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,” hükmü gereğince ödemenin yapılmadığı günden itibaren 6 işgünü içerisinde haklı nedenle derhal feshedebilir ve bu durumda hak kazanması halinde işveren tarafından kıdem tazminatı ödenmesi gerekmektedir.

Örnek: 2026/Nisan ayının ücret ödeme son günü 03.05.2026 olduğundan 11.05.2026 tarihine kadar işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir, bu süre içerisinde haklı nedenle fesih yapılmaz ise bu sefer bir sonraki ödeme döneminin sonundan itibaren 6 işgünü içerisinde ödememe fiili devam ediyor ise iş akdini  haklı nedenle derhal feshedebilir.

5. Yukarıda belirtilen hüküm gereğince iş akdini haklı nedenle derhal fesheden işçi hak etme koşullarını sağlaması halinde 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 50.maddesi gereğince 180 gün ile 300 gün arasında asgari ücretin % 80’inin aşmamak üzere işsizlik ödeneği alabilir.

Sonuç olarak iş mevzuatımızda ücret ödeme periyodu belirlenip ücret ödeme günü belirlenmese de kamu hizmeti sunumunda bulunulan özel öğretim kurumlarında çalıştırılan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilere milli eğitim mevzuatı ile korumacı yaklaşımda bulunularak ücret ödeme günü tarafların serbest iradesine bırakılmamış bizatihi yönetmelik ile belirlenmiştir. Bu kapsamda ücreti düzenli olarak ayın 5’inde ödediğini beyan eden işveren ya da bir başka gününde düzenli ödeyen özel öğretim kurumu işvereni İş Kanununun 32.maddesine uygun olarak ücreti en geç ayda bir ödese de yönetmelikle belirlenmiş ücret ödeme gününe aykırı ödeme yaptığından yukarıda sayılan hallerden biri ya da birkaçı ile karşılaşabilmektedir. Gerek işveren gerekse eğitim personeli işçilerimizin çoğu zaman görmezden geldiği iş sözleşmesi hükümlerinin iş mevzuatında nelere sebep olabileceğini işbu yazı ile tahayyül etmesi gerekmektedir.

14.07.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.